การศึกษาพฤติกรรมการแก้ไขปัญหาของมดต่ออุปสรรคที่เป็นน้ำ

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

วีรยา ชาติมาลา, กรกนก สุขหมั่น, สุธิศา อ่อนบุญมา

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

คณิตา สุขเจริญ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เพชรบุรี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2563

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

บทคัดย่อ

มดเป็นแมลงชนิดหนึ่ง ที่สามารถพบได้ทั่วไปในธรรมชาติ ซึ่งมดมีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศวิทยาทั้งทางกายภาพและชีวภาพมีความสำคัญต่อห่วงโซ่อาหารและถือเป็นกลไกส่วนหนึ่งของธรรมชาติที่ควบคุมความสมดุล เป็นแหล่งอาหารของสิ่งมีชีวิต และช่วยย่อยสลายเศษซากในธรรมชาติ มดจัดเป็นแมลงสังคม ที่มีพฤติกรรมความเป็นอยู่แตกต่างจากแมลงชนิดอื่น และมีความน่าสนใจทั้งขนาดของรังที่มีประชากรจำนวนมาก มีการสร้างรังอย่างประณีต มีการติดต่อสื่อสารการแบ่งชั้นวรรณะกันอย่างชัดเจนทั้งรูปร่าง ลักษณะและหน้าที่ มีกลไกการหลั่งสารฟีโรโมน ซึ่งเป็นสารกระตุ้นกิจกรรมของประชากรมดภายในรัง คณะผู้จัดทำจึงสนใจที่จะศึกษาพฤติกรรมการแก้ปัญหาของมดต่ออุปสรรคที่เป็นน้ำ เนื่องจากในช่วงฤดูฝนที่มีน้ำมาก ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตของสัตว์หลายๆ ชนิด โดยเฉพาะมดที่มีลักษณะการอยู่ร่วมกันเป็นสัตว์สังคม และมีประชากรภายในรังเป็นจำนวนมาก อีกทั้งการสร้างรังที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดน้ำท่วมสูง และอาจทำให้ประชากรภายในรังได้รับอันตรายได้ เพื่อความอยู่รอด มดจะต้องอพยพเพื่อหาที่อยู่ใหม่ และก่อให้เกิดผลเสียต่อประชากรในรังน้อยที่สุดโดยเฉพาะนางพญาของรังมดนั้น คณะผู้จัดทำจึงเลือกศึกษาพฤติกรรมการแก้ปัญหาของ มดคันไฟ มดละเอียด และมดง่าม ซึ่งมดทั้ง 3 ชนิดนี้สามารถพบได้โดยทั่วไปในสภาพแวดล้อมต่างๆ โดยมีปัจจัยในการทดลองคือ อุณหภูมิของน้ำ การเพิ่มระดับน้ำอย่างกะทันหัน และความถี่ของคลื่นน้ำ ซึ่งมดเหล่านี้มีบทบาทต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ทั้งให้คุณประโยชน์และโทษ ด้วยบทบาทเหล่านี้เอง การศึกษาพฤติกรรมของมดเพื่อให้เข้าใจถึงโครงสร้างและปัจจัยการแสดงออกทางพฤติกรรม อาจนำมาซึ่งประโยชน์เชิงประยุกต์ต่อการสร้างวัสดุลอยน้ำได้เพื่อลดข้อจำกัดของวัสดุนั้นๆ ในการลอยน้ำและสามารถลอยน้ำได้ดีขึ้น ทำให้เกิดผลดีต่อภาคอุตสาหกรรมและการคมนาคมขนส่งทางน้ำ