การศึกษาประสิทธิภาพในการไล่แมลงวันหัวเขียว Chrysomya megacephala (F.) จากสารสกัดน้ำมันหอมระเหยของเปลือกส้มโอ กระท้อน และส้ม
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ธนัชชา แก้วคูณ, อัยยา ปู่บุตรชา
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
ดวงนภา สมพงษ์
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ปัจจุบันได้มีการทำการค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้ากันอย่างแพร่หลายตามครัวเรือน ตามท้องตลาดและตามชุมชน มีการขายสิ่งของเครื่องใช้ เนื้อ ผัก ผลไม้ในรูปแบบของตลาดนัดหรือร้านค้าเล็กๆ ซึ่งปัญหาที่ควบคู่มากับการทำการค้าก็คือแมลงวัน ซึ่งร้านค้าในบางร้านต้องการให้มีความสะอาดและถูกสุขลักษณะจึงจะสามารถขายสินค้าได้ เช่น ร้านขายเนื้อหมูที่ต้องมีเนื้อหมูที่สดใหม่ แมลงวันที่ชอบตอมสิ่งสกปรกนั้น เป็นพาหะที่มีบทบาทสำคัญในการทำให้เกิดการแพร่กระจายของโรคติดต่อที่เกิดจากการบริโภคอาหารมาสู่คน โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคอุจจาระร่วง โดยระยะตัวเต็มวัยของแมลงวัน ไม่เพียงแต่เป็นสัตว์ที่ก่อความรำคาญเพียงอย่างเดียวเท่านั้นแต่ยังมีบทบาทสำคัญในการเป็นพาหะที่สามารถก่อให้เกิดการติดต่อแบบเชิงกลสำหรับเชื้อจุลินทรีย์ที่ก่อโรคหลายชนิด เช่น แบคทีเรีย ไวรัส รา โปรโตซัว และหนอนพยาธิ ซึ่งระยะตัวหนอนของแมลงวันสามารถก่อให้เกิดโรคหนอนแมลงวันหรือหนอนแมลงวันเข้าไปอาศัยอยู่ในเนื้อเยื่อและภายในอวัยวะของคนและสัตว์ที่ยังมีชีวิตอยู่ (พิสิษญ์ สุนทราวิฑูร, 2555) ซึ่งในปัจจุบันได้มีการไล่แมลงวันและแมลงอื่นๆในรูปแบบต่างๆ กลุ่มของข้าพเจ้าจึงเกิดความสนใจในการนำเปลือกของผลไม้ (กระท้อนพันธุ์อีล่า ส้มโอขาวแตงกวา ส้มเขียวหวาน) เพื่อนำไปไล่แมลงวัน และเนื่องจากในช่วงเดือนมิถุนายนถึงเดือนตุลาคมซึ่งเป็นช่วงฤดูฝน ซึ่งกระท้อน ส้มโอและส้มมีผลผลิตเป็นจำนวนมากและมีรสชาติเปรี้ยว โดยผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวเหล่านี้เป็นส่วนผสมทั่วไปที่ผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ป้องกันแมลงต่างนำมาใช้เป็นส่วนประกอบในการไล่แมลงวัน (ARCHANA KAUR, 2014) โดยในกระท้อนพันธุ์อีล่าเมื่อแก่จะมีรสอมเปรี้ยวและสามารถหาได้ง่ายตามท้องถิ่น ส้มโอมีรสหวานหรือหวานอมเปรี้ยว มีเมล็ดฝังอยู่ระหว่างเนื้อมากกว่า 1 เมล็ด ผลส้มโอมีเปลือกหนาทำให้สามารถเก็บรักษาได้นาน มีวิตามินซีมากและสารที่พบได้ในส้มเขียวหวาน ได้แก่ น้ำมันระเหย, วิตามินซี, วิตามินบี 1 และยังพบสาร anthranilic acid และอื่นๆ [https://medthai.com/ส้มเขียวหวาน/] ซึ่งภายในสาร anthranilic acid ได้มีการศึกษาและค้นคว้ามาก่อนแล้วว่าใช้ในอุตสาหกรรมผลิตสีย้อม ผลิตยาและน้ำหอม ใช้เตรียมยาขับไล่นกและแมลงซึ่งมีการใช้อย่างถูกกฎหมาย [http://narcotic.fda.moph.go.th/welcome/?p=1296] ซึ่งมีฤทธิ์ในการไล่แมลงได้ จึงทำให้กลุ่มของข้าพเจ้าสนใจที่จะศึกษาการไล่แมลงวันจากสารสกัดน้ำมันหอมระเหยจากเปลือกผลไม้ดังกล่าว เพื่อนำไปพัฒนาต่อในเชิงพาณิชย์ได้