ผลของรังสีแกมม่าต่อการเจริญเติบโตและลักษณะทางสัณฐานของข้าวสังข์หยด
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
สิริยากร มาสิก, ยศสินี พรหมทา, รวิภา ถมยา
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
พิมพ์เพ็ญ เธียรสิทธิพงศ์
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ข้าวเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของโลก เนื่องจากประชากรมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ของโลกบริโภคข้าวเป็นอาหารหลัก เกษตรกรส่วนใหญ่นิยมทำการเกษตรเพื่อนำผลผลิตไปใช้ในการบริโภคและนำส่งออกนอกประเทศ การปลูกข้าวส่วนใหญ่นิยมปลูกในทวีปเอเชียเนื่องจากทวีปเอเชียมีสภาวะแวดล้อมที่เหมาะสม ต่อการเจริญเติบโตของข้าว ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่มีการผลิตข้าวเป็นอันดับต้นๆ ของเอเชียและของโลก โดยข้าวที่ประเทศไทยสามารถผลิตและส่งออก ได้แก่ ข้าวหอมมะลิ ข้าวขาว ข้าวเหนียว เป็นต้น อย่างไรก็ตามประเทศไทยยังคงมีพันธุ์ข้าวอีกมากมายหลายสายพันธุ์ที่ปลูกกันทั่วไป ซึ่งข้าวบางสายพันธุ์เป็นข้าวพันธุ์พื้นเมืองที่ปลูกได้เฉพาะถิ่นนั้น ๆ นอกจากนี้ปัจจุบันมีข้าวหลากหลายสายพันธุ์เกิดขึ้นมาโดยการปรับปรุงพันธุ์ข้าว เช่น ข้าวพันธุ์ กข 16 (สำนักงานวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว) ที่เกิดขึ้นจากการผสมระหว่างข้าวพันธุ์ กข 6 และข้าวพันธุ์ หางยี 71 เป็นต้น ข้าวเหล่านี้มักจะเกิดขึ้นโดยอาศัยวิธีการผสมข้ามสายพันธุ์ การตัดต่อทางพันธุกรรม การฉายรังสีแกมม่า การใช้เครื่องหมายโมเลกุลช่วยการคัดเลือก (สำนักงานวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว, 2559) เป็นต้น สำหรับวิธีการฉายรังสีแกมม่าแบบเฉียบพลันกับเมล็ดข้าวกำลังเป็นที่นิยมในการนำมาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ข้าว เนื่องจากวิธีการฉายรังสีจะไม่ทำให้หลงเหลือสารตกค้างในพืช ทำให้มีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค ผู้จัดทำโครงงานวิจัยนี้จึงสนใจศึกษาถึงผลของการฉายรังสีแกมม่าแบบเฉียบพลันต่อข้าวสังข์หยดที่เป็นข้าวพันธุ์พื้นเมืองที่มีชื่อเสียงทางภาคใต้ของจังหวัดพัทลุงที่มีลักษณะพิเศษ คือ เป็นข้าวที่ปลูกได้เพียงปีละ 1 ครั้ง มีเยื่อหุ้มเมล็ดสีขาวปนแดงอ่อนๆ ถึงแดงเข้ม เมล็ดเล็กเรียวยาว และด้านท้ายมีลักษณะงอน ซึ่งข้าวสังข์หยดนี้เป็นข้าวที่มีประโยชน์และมีคุณค่าทางโภชนาการสูงมาก ได้แก่ การมีกากใย โปรตีน ฟอสฟอรัส และธาตุเหล็กสูง มีแกมมาออไรซานอล กาบา สารแอนตี้ออกซิแดนท์ป้องกันมะเร็ง สามารถช่วยชะลอความแก่ และป้องกันความจำเสื่อม (โรงพยาบาลราชวิถี, 2559) เป็นต้น จึงเป็นพันธุ์ข้าวที่มีความเหมาะสมต่อการศึกษาและการนำไปปรับปรุงพันธุ์ต่อไป เพราะข้าวสังข์หยดเป็นข้าวที่ไวต่อแสง ปลูกได้เฉพาะถิ่นและใช้เวลานานในการเก็บเกี่ยวผลผลิต ทำให้ส่งผลต่อการผลิตที่น้อยลง จึงนำข้าวสังข์หยดมาฉายรังสีแกมมา เพื่อศึกษาว่ารังสีมีผลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อการเจริญเติบโต พร้อมทั้งอาจจะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงทางสัณฐานวิทยาของข้าวได้