การสกัดผงเพคตินจากเปลือกทุเรียนและซังขนุนเพื่อ ประยุกต์ใช้เป็นแคปซูลจากธรรมชาติ
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ปุญญพัฒน์ เรือนแป้น, สิทธิวัฒน์ ธาระนารถ
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
กานต์นารี ธรรมครบุรี, สุทธาทิพย์ ชอบธรรม
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ปัจจุบันประเทศไทยยังต้องนำเข้าเพคตินที่มีราคาที่สูง โดยราคาของเพคตินจะขึ้นอยู่ตามเกรดของเพคติน แหล่งสำคัญของเพคตินคือเปลือกผักและผลไม้ ในกลุ่มอุตสาหกรรมในการผลิตผักและผลไม้สามารถเกิดของเหลือทิ้งตลอดการผลิต เช่น เปลือก เมล็ด หรือส่วนที่เราไม่สามารถรับประทานได้มากถึงร้อยละ 10-25 โดยของเหลือเหล่านั้นเราสามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้หลายอย่าง เพคตินถเป็นสารที่มีอยู่ในพืชมีคุณสมบัติคล้ายกับเจลาตินและสามารถพบเพคตินโดยเฉพาะอย่างยิ่งในเปลือกของผักหรือผลไม้นั้น มีสารเพคตินเฉลี่ยสะสมอยู่ปริมาณร้อยละ 2.95 – 28.98 ซึ่งนับว่าเป็นปริมาณที่มากถ้าเปรียบเทียบของเหลือทิ้งทางการเกษตรที่มีถึง 43 ล้านตันต่อปี ของเหลือทิ้งจากการเกษตรนับว่าเป็นแหล่งวัตถุดิบที่สำคัญ เพคติน (Pectin) คือ สารจากพืชเกิดขึ้นตามธรรมชาติละลายน้ำได้และมีลักษณะคล้ายกาวเหนียวๆ เพคตินมีหลายรูปแบบ เช่น ผง ของเหลว และแผ่น ช่วยยึดผนังเซลล์พืชไว้ด้วยกันเพื่อสร้างความเหนียว ซึ่งปริมาณเพคตินในผลไม้แตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับชนิดของผลไม้และความสุกของผลไม้ ประโยชน์ของเพคตินในด้านอุตสาหกรรม ใช้เป็นสารที่ทำให้เกิดเจล (Geling agent) ทำให้เกิดความหนืด (Thickener) ทำให้เกิดความคงตัว (Stabilizer) ใช้เป็นสารก่อให้เกิดอิมัลชัน (Emulsifier) เป็นตัวเชื่อมประสาน (Adhesives) ป้องกันการกัดกร่อน (Corrosion inhibitor) และพลาสติกไซเซอร์ (Plasticizer) ในอุตสาหกรรมอาหาร ยา เครื่องสำอาง ใช้ในการผลิต อาหารประเภท เจล แยม เจลลี่ และอาหารเสริมประเภทต่างๆ รวมถึงแผ่นฟิล์มที่กินได้และย่อยสลายได้ ในชุมชนปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรีมีแหล่งทางการค้าหลายอย่างมากมาย เช่น ตลาดปากเกร็ด ฯลฯ ซึ่งมีการทำการค้าขายพืชผักและผลไม้ เช่น ผัก ทุเรียน ขนุน ฯลฯ อยู่มากมายในทุกๆวัน ส่งผลให้เกิดของเหลือทิ้งทางการเกษตรอยู่มากที่ไม่ได้นำไปใช้ทำในด้านอื่นๆต่อ และจะถูกทิ้งในที่สุด แคปซูลนั้นส่วนใหญ่นั้นทำมาจากเจลาตินที่ได้มาจากคอลลาเจนของสัตว์ ได้แก่ กระดูกของสุกร โค กระบือ ปลา ซึ่งก็ส่งผมกระทบต่อผู้คนที่รับประทานมังสวิรัติหรือผู้คนที่นับถือศาสนาอิสลาม แคปซูลจากพืชเป็นก็อีกทางเลือกหนึ่งสำหรับคนที่รับประทานมังสวิรัติหรือคนที่นับถือศาสนาอิสลามที่ไม่มั่นใจว่าสามารถรับประทานได้หรือไม่ โดยจากงานวิจัยต่าง ๆ พบว่า เพคตินสกัดได้จากเปลือกผลไม้ ดังนั้นเปลือกทุเรียนและซังขนุนซึ่งประกอบด้วยสารโพลีแซคคาไรด์ (polysaccharide) สามารถสกัดเพคตินได้เช่นกัน ทางผู้จัดทำจึงมีความสนใจในการนำเปลือกทุเรียนและซังขนุน มาทำการสกัดและประยุกต์ใช้เป็นแคปซูลทางการแพทย์ เพื่อเป็นแนวทางในการส่งเสริมการนำของเหลือทิ้งมาใช้ประโยชน์ ในด้านการแพทย์ด้วยการทำแคปซูลจากธรรมชาติ และหากมีการปรับปรุงคุณสมบัติเพคตินให้ตรงตามมาตรฐานมากขึ้นจะช่วยลดขยะที่เป็นของเหลือทิ้งทางการเกษตร และลดปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ตามมาในชุมชนปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรีอีกด้วย