การพัฒนาวิธีการวิเคราะห์ข้อมูลจาก wound healing assay เพื่อใช้ในการระบุยาที่สามารถยับยั้งการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งท่อน้ำดี
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
พีรดา สรณานุภาพ, ศุภณัฐ ลีลานันทกิจ, ดนย์ ชาตรูปะมัย
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
อารีย์ สักยิ้ม
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
มะเร็งท่อน้ำดี คือมะเร็งที่เกิดขึ้นกับเซลล์เยื่อบุท่อทางเดินน้ำดี ประเทศไทยเป็นประเทศที่พบอุบัติการณ์ของมะเร็งท่อน้ำดีมากที่สุดในโลก ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะแสดงอาการและถูกตรวจพบโรคในระยะที่เซลล์มะเร็งลุกลามไปยังอวัยวะอื่นทำให้การรักษาโดยวิธีการผ่าตัดทำได้ยาก อีกทั้งยาที่ใช้รักษาในปัจจุบันมุ่งเน้นที่การให้ยาเคมีบำบัด ซึ่งมักจะส่งผลต่อการยับยั้งการเพิ่มจำนวนของเซลล์มะเร็งเป็นหลัก จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องศึกษาเพื่อหายาที่จะสามารถช่วยยับยั้งการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งท่อน้ำดี เซลล์มะเร็งท่อน้ำดีที่ถูกดัดแปลงให้สามารถแสดงออกโปรตีนเรืองแสง mCherry จะถูกใช้เป็นต้นแบบในการศึกษาประสิทธิภาพของยาต้านมะเร็งแบบมุ่งเป้าที่จำเพาะต่อโปรตีนที่ควบคุมการเคลื่อนที่ของเซลล์ อย่างน้อย 5 กลุ่มโปรตีน และยาเคมีบำบัด โดยวิธี wound healing assay เครื่องถ่ายภาพแบบอัตโนมัติจะทำการบันทึกพฤติกรรมการเคลื่อนที่ของเซลล์ (cell migration) การเพิ่มหรือลดลงของจำนวนเซลล์ (cell proliferation, cell death) ทั้งก่อนและหลังจากที่เซลล์มะเร็งได้รับยาเป็นเวลา 72 ชั่วโมง ข้อมูลจากภาพถ่ายที่เวลาต่างๆ จะถูกวิเคราะห์ให้เป็นข้อมูลเชิงปริมาณที่บ่งชี้ถึงความสามารถในการเคลื่อนที่ของเซลล์ การเพิ่มหรือลดจำนวนของเซลล์ ซึ่งเชื่อว่าการใช้เซลล์ที่มี mCherry จะช่วยให้สามารถแยกแยะผลของยาที่อาจเกิดขึ้นจากการยับยั้ง cell migration, cell proliferation และ cell death จะทำให้ข้อมูลที่ได้จะมีความถูกต้องมากขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับการทำ wound healing assay แบบดั้งเดิม และเชื่อว่าจะทำให้สามารถจำแนกผลของยานั้นๆ เพื่อนำมาระบุยาที่มีความสามารถในการยับยั้งการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งท่อน้ำดีต่อไป