ความหลากหลายของละอองเรณูที่สัมพันธ์กับลักษณะทางกายภาพของน้ำผึ้งในจังหวัดเพชรบุรี

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

อภิญญา ศุภวิเศษ, อรณี ถานันตะ, อมลรดา ทองโปร่ง

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

สุขธนัท พรมจิต

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนเบญจมเทพอุทิศจังหวัดเพชรบุรี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2562

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ผึ้ง จัดอยู่ในประเภทสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง (Invertebrates) โดยจัดเป็นแมลงชนิดหนึ่งทีมีลักษณะปากแบบกัดเลีย อาศัยรวมกันอยู่เป็นฝูง โดยส่วนใหญ่จะออกหาอาหาร ได้แก่ น้ำหวานจากเกสรของดอกไม้ ขณะที่ผึ้งได้รับอาหารจากดอกไม้ผึ้งยังช่วยผสมเกสรทำให้พืชหลายๆชนิดสามารถแพร่พันธุ์ได้เป็นอย่างดี ก่อให้เกิดความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งยังเกิดประโยชน์อย่างมากต่อเกษตรกร เภสัชกร ผู้บริโภค หากขาดผึ้งที่ทำหน้าที่ช่วยผสมเกสรไปจะเกิดการเสียสมดุลทางธรรมชาติ อัตราการเกิดของชนิดพันธ์พืชจะลด

จำนวนลง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อห่วงโซ่อาหาร ผึ้งจึงเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความสำคัญเป็นอย่างมากในระบบนิเวศโดยผึ้งสามารถแบ่งได้เป็น 4 ประเภท คือ ผึ้งมิ้ม (Apis florae) ผึ้งหลวง (Apis dorsata) ผึ้งโพรง

(Apis cerana) ผึ้งพันธุ์ (Apis mellifera)

ผึ้งมีประโยชน์ต่อด้านสิ่งแวดล้อมและด้านอุตสาหกรรมการเกษตรรูปแบบต่างๆ มากมาย ผลิตภัณฑ์จากผึ้งที่ได้รับความนิยมมาตั้งแต่โบราณ สามารถใช้ประโยชน์ในการทำอาหาร ยา เครื่องสำอาง และยังสามารถนำมาแปรรูปอาหาร เพื่อเพิ่มรสชาติ สี กลิ่นให้น่ารับประทานอีกด้วย ในน้ำผึ้งจะประกอบไปด้วย วิตามิน เกลือแร่ น้ำตาล กรด เอนไซม์ และส่วนประกอบอื่นๆ ที่ส่งผลดีต่อร่างกาย ซึ่งน้ำผึ้งเกิดจากการที่ผึ้งเก็บน้ำหวานบนเกสรดอกไม้ จึงทำให้ดอกไม้จัดเป็นพืชอาหารที่สำคัญของผึ้ง ภายหลังจากผึ้งบินไปดูดน้ำหวานจากต่อมน้ำหวานของดอกไม้ชนิดต่างๆ เพื่อนำกลับมาบ่มให้เข้มข้นที่รังจนทำให้ได้เป็นน้ำผึ้งแล้ว ผึ้งจะนำพาเอาละอองเรณูที่ติดอยู่บนเกสกรเพศผู้ กลับมายังรังของมันอีกด้วย ดั้งนั้นน้ำผึ้งที่ได้มาจากแต่ละแห่งนั้นจะมีรสชาติ ความหวาน ความหอม และสีที่แตกต่างกัน อาจขึ้นอยู่กับพืชอาหารหรือชนิดของเกสรดอกไม้ที่ผึ้งไปดูดน้ำหวาน หากแหล่งอาศัยของผึ้งมีความอุดมสมบูรณ์ของพืชอาหารมาก น้ำผึ้งที่ได้อาจประกอบไปด้วยละอองเรณูจากดอกไม้หลากหลายชนิดพันธุ์เช่นกัน คณะทีมงานวิจัยโครงงานจึงมีแนวคิดที่จะศึกษา

ความหลากหลายของละอองเรณูในน้ำผึ้งในแต่ละอำเภอของจังหวัดเพชรบุรีเป็นจำนวน 3 อำเภอ (เขาย้อย อำเภอเมือง และชะอำ) ว่ามีความหลากหลายของละอองเรณูเหมือนหรือแตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร รวมทั้งศึกษาความสัมพันธ์ของลักษณะกายภาพของน้ำผึ้ง เช่น ความหวานและสีของน้ำน้ำผึ้งว่ามีความสัมพันธ์ไปในทิศทางใดกับความหลากหลายของละอองเรณูที่พบในน้ำผึ้ง เพื่อนำมาหาค่าดัชนีชี้วัดคุณภาพของน้ำผึ้ง ทั้งยังเป็นข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับพืชอาหารของน้ำผึ้งในแต่ละอำเภอและเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พืชอาหารของผึ้งที่กำลังจะลดจำนวนน้อยลงให้กลับมามีจำนวนเพิ่มขึ้นอีกในอนาคต