การศึกษาคุณสมบัติของเส้นใยจี๋กุ๊ก
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
สิรภพ ศรีทานันท์, ดรุณี เชวงกิจไพศาล, จารุภา ดำรงพรกุล
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
ดรุณี เชวงกิจไพศาล
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ชาวบ้านหมู่บ้านแม่เหาะ จังหวัดแม่ฮ่องสอน นิยมปลูกจี๋กุ๊กใกล้บ้านเพื่อนำดอกและต้นอ่อนมารับประทานเป็นอาหาร ส่วนลำต้นและใบไม่ได้นำมาใช้ประโยชน์ ทำให้บริเวณบ้านรก เป็นวัชพืชสำหรับพืชที่ปลูกใกล้ และเป็นขยะ จึงได้ศึกษาเพิ่มเติมพบว่ากาบใบของจี๋กุ๊กมีลักษณะยาวและเหนียว ผู้จัดทำจึงคิดทำโครงงานวิทยาศาสตร์เรื่อง การศึกษาคุณสมบัติของเส้นใยจี๋กุ๊ก โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาคุณสมบัติของเส้นใยจี๋กุ๊ก 2) ศึกษาคุณสมบัติของเส้นด้ายจี๋กุ๊ก และ4) ศึกษาความแข็งแรงของเชือกจากเส้นด้ายจี๋กุ๊ก และ4) เพื่อศึกษาความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์จากเส้นใยจี๋กุ๊ก ทำการทดลองโดย นำกาบใบของจี๋กุ๊กมาแยกเส้นใยโดยต้มในสารละลายโซเดียมไฮดรอกด์ไซด์แล้วนำเส้นใยจี๋กุ๊กมาศึกษาคุณสมบัติทางกายภาพ พบว่า เส้นใยมีสีน้ำตาล เส้นใยยาวประมาณ 150 เซนติเมตร สัมผัสแล้วรู้สึกเย็น ไม่ยืดหยุ่น ขรุขระ กระด้าง หยาบ แห้ง และผิวมันวาว ลักษณะผิวนอกไม่เรียบ มีร่อง มีเกล็ดและภายในเส้นใย 1 เส้นประกอบด้วยเส้นใยอีกหลายเส้น และศึกษาคุณสมบัติทางเคมี พบว่า เมื่อเผาไหม้ เส้นใยไม่หดหนีไฟติดจะไฟทันที ลุกไหม้อย่างรวดเร็ว เอาออกจากเปลวไฟยังลุกไหม้ต่อ กลิ่นไหม้เหมือนกระดาษ ขี้เถ้าเบา นุ่ม มีสีเทา และทนต่อสารที่เป็นกรดหรือด่างอ่อนได้ จากนั้นนำเส้นใยจี๋กุ๊กมาปั่นเป็นเส้นด้ายด้วยเครื่องปั่นด้ายด้วยมือ แล้วศึกษาคุณสมบัติของเส้นด้ายเทียบกับเส้นด้ายฝ้ายและป่าน โดยทดสอบความลื่น ความเหนียว ความยืดและความยืดหยุ่นขณะเปียกและแห้ง ทดสอบการดูดซับน้ำ การย้อมสีและความหนาแน่นพบว่า เส้นด้ายจี๋กุ๊กมีความเหนียวขณะแห้ง ขณะเปียกและความลื่นขณะเปียกมากกว่าเส้นด้ายฝ้ายและป่าน มีความยืดและความยืดหยุ่นน้อย ดูดซับน้ำดีกว่าฝ้ายและป่าน ย้อมสีได้ และมีความหนาแน่นมากกว่าน้ำ จากนั้นนำเส้นด้ายมาทำเป็นเชือกโดยฟั่นเป็นเกลียว ศึกษาความแข็งแรงของเชือกจากเส้นด้ายจี๋กุ๊กเทียบกับเชือกป่านในท้องตลาด พบว่า มีความเหนียว ความยืดและความยืดหยุ่นดีกว่าเชือกป่าน สุดท้ายนำเส้นใยและเส้นด้ายจี๋กุ๊กมาสร้างเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ แล้วให้ชาวบ้านทดลองใช้ผลิตภัณฑ์ ศึกษาความพึงพอใจ พบว่า ชาวบ้านมีความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์จากเส้นใยจี๋กุ๊กอยู่ในระดับมาก