การศึกษาค่าpHของน้ำที่ส่งผลต่ออัตราการรอดและขนาดของยุงลาย

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ภาสวุฒิ ไม้เเก่น, ภูวิศ ทองเจิม

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ปาจรีย์ ชัยเพชร, พัชรา พงศ์มานะวุฒิ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ไข้เลือดออกเด็งกี่ (dengue hemorrhagic fever, DHF ) ซึ่งจัดเป็นกลุ่มที่มีเเมลงเป็นพาหะ (arboviruses) โรคนี้ได้กลายเป็นปัญหาสาธารณสุขในหลายประเทศทั่วโลกรวมถึงในประเทศไทยด้วยเช่นกันจำนวนผู้ป่วยในช่วงนี้(1 ม.ค.- 1ก.พ. ปี2566) มากกว่าปีที่แล้วในช่วงเวลาเดียวกันถึง 5 เท่า (กรมควบคุมโรค,2566) เนื่องจากโรคได้แพร่กระจายอย่างกว้างขวางและจำนวนผู้ป่วยเพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยมีเเมลงดูดกินเลือด (blood-sucking insect) หรือ ยุง (mosquito) ที่เป็นตัวการ การเเพร่ระบาดของโรค ด้วยคุณภาพของน้ำที่เป็นเเหล่งเพาะพันธุ์ เป็นปัจจัยสำคัญในการเจริญเติบโต ปริมาณมลพิษทางอากาศที่เพิ่มขึ้นจากการขยายตัวของภาคอุตสาหกรรมที่เป็นปัญหาเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องด้วยเช่นกัน อันเนื่องมาจากมีการปล่อยก๊าซที่เกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอลซิลออกสู่ชั้นบรรยากาศ เมื่อมีปริมาณที่มากเกินพอ ก๊าซพิษดังกล่าวก็จะปนเปื้อนตกลงมากับน้ำฝน ส่งผลให้เกิดภาวะที่มีการเปลี่ยนเเปลงค่าความเป็นกรดด่างของน้ำฝน หรือ ฝนกรด (Acid rain) เเหล่งน้ำขังต่างๆ ในเขตชุมชนย่อมมีความเปลี่ยนเเปลงตามไปด้วย จากสถานการณ์ที่กล่าวมาข้างต้น ทางคณะผู้จัดทำจึงได้ศึกษาวิเคราะห์เปรียบเทียบอัตราการรอดเเละความยาวลำตัวของลูกน้ำยุง ตัวโม่ง เเละระยะตัวเต็มวัยของยุงลาย โดยศึกษาผลจากการเปลี่ยนเเปลงค่าpH ที่เเตกต่างกัน จากโอกาสการเปลี่ยนเเปลงค่าความเป็นกรดด่างของเเหล่งน้ำขังตามธรรมชาติ 6 ระดับ คือค่า pH 4-9 บันทึกจำนวน ระยะเวลาของไข่ที่ฟักเป็นลูกน้ำและทำการวัดความยาวลำตัวของยุงตั้งแต่ระยะไข่จนฟักตัวกลายเป็นลูกน้ำ ตัวโม่งและยุงตัวเต็มวัยในที่สุดโดยทำการสังเกตการเปลี่ยนแปลงทุกวันทำการบันทึกระยะเวลาของการเปลี่ยนแปลงรูปร่างและความยาวในแต่ละระยะของวัฏจักรชีวิต จำนวนลูกน้ำและตัวโม่งที่มีชีวิตรอด เเละ มีการลงพื้นที่สำรวจตามชุมชนเพื่องเปรียบเทียบกับขนาดของยุง ที่เจริญเติบโตเองตามธรรมชาติ เเละนำข้อมูลดังกล่าวการวิเคราะห์ข้อมูลจะช่วยในการวางเเผนการรับมือกับยุง ในด้านของการคาดคะเนระยะวัฎจักรชีวิตของยุงเบื้องต้น รวมถึงในด้านการพัฒนาต่อยอด เป็นนวัตกรรมสิ่งอำนวยความสะดวกในการป้องกันยุง ที่เกี่ยวข้องในด้านขนาดของยุง