การพัฒนาสูตรอาหารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจากส่วนต่างๆของกระถิน

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

บัณฑิตา เกิดศิริ, ณิชกมล แสงระวี

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

กุลธิดา ขันสุข

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย นครศรีธรรมราช

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ปัจจุบันมีการใช้เทคนิคการขยายพันธุ์พืชโดยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเพิ่มมากขึ้น เนื่องจาก การขยายพันธุ์พืชแบบเดิมทำได้ช้า และไม่ทันต่อความต้องการ จึงมีการเปลี่ยนมาใช้เทคนิค การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อแทน แต่ในบางเทคนิคมีการใช้สูตรอาหารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อที่มีหลาย งายวิจัยใช้อย่างแพร่หลาย ทำให้สูตรอาหารนั้นไม่มีความน่าสนใจ และบางครั้งสูตรอาหาร เพาะเลี้ยงเนื้อมีสารอาหารที่ไม่เพียงพอต่อการเจริญเติบโตของพืชที่นำมาเลี้ยง ในกรณีนี้ อาจส่งผลทำให้การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อไม่ประสบผลสำเร็จ ไม่มีการเจริญเติบโตของเนื้อเยื่อ และทำให้เสียเวลาในการเพาะเลี้ยงใหม่อีกครั้ง ในบางงานวิจัยอาจจะต้องมีการพัฒนาสูตร อาหารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อใหม่ ที่มีสารอาหารเพียงพอต่อการเจริญเติบโตของพืชนั้นที่นำมา เพาะเลี้ยง

การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชได้พัฒนาเพื่อใช้ในงานขยายพันธุ์พืชอย่างกว้างขวาง ปัจจุบันมีการสร้าง ห้องปฏิบัติการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเพื่อการค้าอย่างแพร่หลาย ความก้าวหน้าต่อไปในอนาคตยิ่งมีมากขึ้นในแง่การหาวิธีที่เหมาะสมทางด้านอุตสาหกรรม การ ลดต้นทุนการผลิต การผลิตเป็นการค้า ซึ่งเมื่อใดที่วิทยาการด้านนี้ก้าวหน้าจนสามารถ พัฒนาไปในเชิงการค้า และอุตสาหกรรมได้แล้ว ย่อมส่งผลไปสู่การสร้างพืชพันธุ์ใหม่ ๆ ตลอดจนผลิตภัณฑ์เพื่อใช้ประโยชน์ในทางปฏิบัติที่กว้างขวางยิ่งขึ้น การขยายพันธุ์พืชการ เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อสามารถขยายพันธุ์พืชที่ขยายพันธุ์ด้วยวิธีอื่นได้ยาก หรือขยายได้ช้า เทคนิคการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชสามารถเพิ่มจำนวนต้นได้จำนวนมากอย่างรวดเร็ว สามารถ ผลิตต้นพันธุ์ได้ตลอดปีซึ่งต้นพันธุ์ที่ได้จะมีลักษณะเหมือนเดิมทุกประการและให้ผลผลิต คุณภาพดี พืชหลายชนิดที่มีปัญหาในการขยายพันธุ์แบบปกติแต่ปัจจุบันประสบความสำเร็จ ในการขยายพันธุ์โดยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช เช่น กล้วยไม้ หน้าวัว หน่อไม้ฝรั่ง การ อนุรักษ์พันธุกรรมและการแลกเปลี่ยน พันธุ์พืช เป็นการเก็บรวบรวมพันธุ์พืชโดยการ เพาะเลี้ยง ไว้ในขวดและบังคับให้เติบโตอย่างช้าๆ ซึ่งทำให้สามารถ เก็บรักษาพันธุ์พืชไว้ได้ นาน ประหยัดพื้นที่และแรงงาน นอกจากนี้ยังสะดวกต่อการแลกเปลี่ยนพันธุ์พืชกับต่าง ประเทศเพราะอยู่ในขวดและปราศจากเชื้อโรค ปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ พืชให้ประสบผลสําเร็จหนึ่งในนั้นคือ อาหารที่ใช้เพาะเลี้ยง อาหารสังเคราะห์ประกอบไปด้วย แร่ธาตุหลัก (Macronutrients) ได้แก่ ไนโตรเจน (N) ฟอสฟอรัส (P) โพแทสเซียม (K) แคลเซียม (Ca) ซัลเฟอร์ (S) แมกนีเซียม (Mg) และแร่ธาตุอาหารรอง (Micronutrients) ได้แก่ เหล็ก (Fe) แมงกานีส (Mn) สังกะสี (Zn) โบรอน (B) ทองแดง (Cu) โคบอลต์ (Co) และโมลิบดีนัม (Mo) บางสูตรเติมไอโอดีน (1) แร่ธาตุเหล่านี้ช่วยให้เกิดการเจริญของ เนื้อเยื่อ ราก แคลลัส และเซลล์พืช โดยเลียนแบบความต้องการของพืชในธรรมชาติ แต่ เสริมให้มีความสมบูรณ์ของแหล่งคาร์บอนด้วยน้ำตาลให้พลังงานแก่เนื้อเยื่อพืช สารช่วยการ เจริญเติบโตของเซลล์ คือ สารกลุ่มวิตามินต่าง ๆ ช่วยในการทำงานของเอนไซม์ และยังมี กรดอะมิโนบางชนิด เพื่อช่วยชักนำให้เกิดราก ยอด และแอมบริโอ นอกจากนี้ยังมีวุ้น เพื่อ ช่วยในการพยุงลำต้นพืช และน้ำ

จากปัญหาสูตรอาหารที่ใช้เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อมีจำนวนมาก ไม่น่าสนใจ และอาจมี สารอาหารที่ไม่เพียงพอต่อการเจริญเติบโตของเนื้อเยื่อ ผู้จัดทำโครงงานจึงได้จัดทำโครงงาน การพัฒนาสูตรอาหารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจากส่วนต่าง ๆ จากกระถิน ซึ่งกระถินเป็นวัสดุ ธรรมชาติ ไม่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม ส่วนต่างๆของกระถินมีสารอาหารที่เพียงพอต่อการ เจริญเติบโตของต้นพืชที่นำมาใช้ เพื่อให้มีความน่าสนใจเพิ่มมากขึ้น เป็นสิ่งใหม่ๆ และมี ประโยชน์ต่อการใช้เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ