แทนนินจากแก่นไม้ฝางยับยั้งการเจริญเติบโตเชื้อ E.coli

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ณัฏฐคณา ลือชา, อัญมณี สิทธิแปง, สุทธาศิณี สุรินแก้วภัทร

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

เอนก ไชยบุตร

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2563

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ฝาง เป็นพืชสมุนไพร มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Caesalpinia sappan Linn ฝางจัดได้ว่าเป็นพืชสมุนไพรชนิดหนึ่ง เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง แก่นและเนื้อไม้มีสีแดงเข้ม รสขมหวาน เนื้อไม้ฝางเป็นแหล่งผลิตสารสีแดงที่สำคัญ เปลือกลำต้นและเนื้อไม้มีสารแทนนินที่สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย ใช้เป็นยารักษาวัณโรค ท้องเสีย เป็นยาฝาดสมาน เมล็ดเป็นยาระบาย ส่วนองค์ประกอบทางเคมีในแก่นพบ phellandrene, ocimene, brazilin, brasilein, sappanin, tanninและยังไม่มีรายงานการใช้สารสกัดแทนนินจากฝางในการยับยั้งเชื้อ Escherichia coli ( คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี , 2557)

Escherichia coli หรือเรียกโดยย่อว่า E.coli เป็นแบคทีเรียในกลุ่มโคลิฟอร์ม เป็นตัวชี้การปนเปื้อนของอุจจาระในน้ำ มีอยู่ตามธรรมชาติในลำไส้ใหญ่ของสัตว์และมนุษย์ แบคทีเรียชนิดนี้ทำให้เกิดอาการท้องเสียบ่อยที่สุด ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ ทำให้ถ่ายอุจจาระเหลว หรือเป็นน้ำ แต่อาการมักไม่รุนแรง เพราะทั้งเด็ก และผู้ใหญ่มักมีภูมิต้านทานอยู่บ้างแล้ว เนื่องจาก ได้รับเชื้อนี้เข้าไปทีละน้อยอยู่เรื่อยๆ เชื้อนี้มักปนเปื้อนมากับอาหาร น้ำ หรือ มือของผู้ประกอบอาหาร ปกติเชื้อเหล่านี้อาจพบในอุจจาระได้อยู่แล้วแม้จะไม่มีอาการอะไร ถูกค้นพบโดย Theodur Escherich มีลักษณะเป็นรูปท่อน ติดสีแดง เป็นแกรมลบ เป็น Facultative aerobe (สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข,2557)

สารแทนนินเป็นสารพบมากในพืชที่มีรสฝาด มีฤทธิ์ในการบรรเทาอาการท้องเสีย และป้องกันการทำลายของเชื้อรา หรือเชื้อแบคทีเรียบางชนิด และปัจจุบันมีการยับยั้งเเชื้อ E.coli ที่ก่อให้เกิดอาการท้องร่วงท้องเสียด้วยสนามไฟฟ้าพัลส์,การใช้แสง ultraviolet A และการใช้ความร้อนซึ่งเป็นวิธีทางกายภาพ และกลุ่มของข้าพเจ้าจึงสนใจที่จะนำสารสกัดแทนนินมาใช้ในการยับยั้งเชื้อ E.coli ซึ่งเป็นวิธีการเชิงเคมีเพื่อเป็นตัวเลือกในการยับยั้งเชื้อดังกล่าวได้