จุลินทรีย์ย่อยสลายตอซังข้าว จากกระเพาะรูเมนของควาย

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ศุทธินี บานมีทะ, ชาญชล ลิปูหนอง, จิราภา นะคะจัด

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ภาวิณี สุพลแสง, ชาลี สุพลแสง

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสหราษฎร์รังสฤษดิ์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2562

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ก่อนจะไถปลูกในปีถัดไปจะมี“การเผาฟางข้าว และตอซัง” เพื่อเตรียมดินในการเพาะปลูก ซึ่งส่งผลด้านอากาศ(ควันไฟ) และผลกระทบต่อดินที่จะใช้ปลูกในอีกหลายปีถัดไป เพราะหน้าดินจะสูญเสียแร่ธาตุและทำให้ดินตันวิธีการไถกลบที่ใช้อยู่ก็เสียค่าใช้จ่ายสูง และอาจเกิดอาการข้าวเมาซัง จึงคิดว่าน่าจะหาแนวทางการทำลายตอซังข้าวด้วยวิธีอื่นทดแทน จึงมีวัตถุประสงค์ในการศึกษา ๑) เพื่อศึกษาความสามารถของจุลินทรีย์ที่ได้มาจากกระเพาะรูเมนของควายที่มีผลต่อการย่อยตอซังข้าว ๒) เพื่อหาอัตราส่วนของจุลินทรีย์ต่อตอซังข้าวที่เหมาะสมที่สุดในการใช้เวลาย่อยสลายตอซังข้าวได้เร็วที่สุด ๓) เพื่อเปรียบเทียบระยะเวลาการย่อยสลายตอซังข้าว ระหว่างตอซังข้าวที่สดและตอซังข้าวที่แห้ง ๔) เพื่อศึกษาการเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์ย่อยสลายตอซังข้าว จากการแยกเชื้อบริสุทธิ์เพื่อทำหัวเชื้อแบบผงผลที่ได้ คือ ๑)จุลินทรีย์ที่ได้มาจากกระเพาะรูเมนของควายสามารถเพิ่มจำนวนและย่อยตอซังได้ ถึงแม้ว่าจะนำออกมาจากกระเพาะของควายได้ประมาณ ๓-๔ วันโดยที่ไม่มีอาหารใดๆ นอกจากเศษอาหารที่มันเกาะอยู่(ขี้โป๊ะ) ๒) อัตราส่วนของจุลินทรีย์ต่อตอซังข้าวที่เหมาะสมที่สุดในการย่อยสลายตอซังข้าวได้เร็วที่สุด คือ อัตราส่วน น้ำ : ขี้โป๊ะ เป็น ๑๐ : ๑ , ๑ : ๒๐ และ ๒๐ : ๑ ตามลำดับ ๓)เมื่อเปรียบเทียบอัตราการย่อยสลายตอซังข้าว ระหว่างตอซังข้าวที่สดและตอซังข้าวที่แห้ง ผลที่ได้ คือ ตอซังแห้งรับน้ำหนักได้น้อยกว่าตอซังสด แสดงว่า ตอซังแห้งมีอัตราการย่อยสลายและความเปื่อยยุ้ยมากกว่าตอซังสด ๔) การเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์ย่อยสลายตอซังข้าว ให้ได้ผลิตภัณฑ์น้ำจุลินทรีย์ย่อยตอซังข้าว ผลที่ได้คือ เลี้ยงด้วย ตอซังข้าวสดดีที่สุด รองลงมา คือ กากน้ำตาล น้ำตาล และปลายข้าว ตามลำดับ สามารถเลี้ยงในอาหารเลี้ยงเชื้ออย่างง่ายที่มีส่วนประกอบคือ แลคโตสและซูโครสได้และเมื่ออยู่ในรูปผงแบบแห้งสามารถเก็บได้นานและสะดวกกว่าแบบน้ำ

การที่ควายย่อยสลายพืชที่กินเข้าไปได้นั้นเพราะว่าในกระเพาะหมัก (Rumen) มีจุลินทรีย์ที่สามารถผลิตเอนไซม์ย่อยสลายเซลลูโลสได้และ โดยทั่วไปแล้วแบคทีเรียจะเกาะติดอยู่กับอนุภาคของอาหารจึงคิดนำเอาเศษอาหารที่อยู่ในกระเพาะหมัก (Rumen) เอามาย่อยสลายตอซังข้าว ดังนั้นจึงสารมารถอภิปลายได้ว่า ขี้โป๊ะที่ได้จากกระเพาะหมัก (Rumen) สามารถย่อยสลายต่อซังข้าวทั้งแบบสดและแห้งได้และสามารถเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์ย่อยสลายตอซังข้าว จากการแยกเชื้อบริสุทธิ์เพื่อทำหัวเชื้อแบบผงได้