การตรวจสอบเห็ดพิษจากนาโนซิลเวอร์

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

วรรณวิษา บุญปอด, นิโลบล แก้วสมจันทร์, ศิริประภา สุนน้ำเที่ยง

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

นรินทร รัตนทา

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนมัญจาศึกษา

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2560

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

เห็ดเป็นอาหารสุภาพทางเลือกหนึ่งที่ในปัจจุบันคนไทยนิยมหันมาบริโภคเป็นอย่างมาก ถึงแม้ว่าจะมีการเพาะเห็ดชนิดต่างๆ ขายตามท้องตลาด สามารถหาซื้อมารับประทานได้ง่าย ราคาถูก แต่การนิยมบริโภคเห็ดป่าของชาวบ้านยังมีความนิยมค่อนข้างสูง การเก็บเห็ดป่าเพื่อนำมาใช้รับประทานจึงเป็นหนึ่งในวิถีชีวิตของชาวบ้านเกิดขึ้นในช่วงฤดูฝนของทุกๆปี

ปัญหาของการเก็บเห็ดป่าในการนำมารับประทานที่พบเป็นประจำคือการที่ประชาชนบริโภคเห็ดที่เป็นพิษเข้าไปโดยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ส่งผลให้มีอันตรายจนถึงแก่ชีวิตเกิดขึ้นในทุกๆปี ข้อมูลจากสำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ได้รายงานจำนวนผู้ป่วยที่รับประทานเห็ดพิษเข้าไปในปี 2557 มีมากถึง 1,200 ราย ในจำนวนนี้มีเสียชีวิตถึง 4 ราย นอกจากนี้ในปี 2558 พบว่าประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีอัตราการบริโภคเห็ดพิษเป็น 0.16 ต่อประชากร 1 แสนคน (สำนักโรคติดต่อทั่วไป, 2558)

ปัญหาการบริโภคเห็ดพิษที่เกิดขึ้นสาเหตุหลักๆ มาจากการที่ผู้บริโภคไม่รู้จักชนิดของเห็ดที่เป็นพิษ รวมทั้งเห็ดพิษบางชนิดมีลักษณะที่คล้ายคลึงกับเห็ดที่บริโภคได้เป็นอย่างมาก เช่น เห็ดระโงกหิน เป็นต้น นอกจากนี้การเกิดภาวะเห็ดเป็นพิษบ่อยครั้งเกิดจากการคิดว่า เห็ดพิษเป็นเห็ดไม่มีพิษเนื่องจากการดูรูปร่างผิดไป การบ่งชี้ชนิดของเห็ดพิษส่วนใหญ่ชาวบ้านก็จะพิจารณาโดยรูปร่างภายนอกที่คุ้นเคย หรือการใช้ภูมิปัญญาชาวบ้าน เช่น การต้มกับข้าวสาร การต้มกับช้อนเงิน เป็นต้น แต่อย่างไรก็ตามวิธีการเหล่านี้ไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการจากกระทรวงสาธารณสุขว่าสามารถใช้วิธีการเหล่านี้ตรวจสอบได้จริง ในปัจจุบันจึงพบว่ามีเพียงวิธีการวิธีตรวจ spore print หรือการตรวจทางห้องปฏิบัติการ โดยทางกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เท่านั้นที่เป็นวิธีการยืนยัน ตรวจสอบความเป็นพิษของเห็ดได้

ด้วยเหตุนี้ ผู้ทดลองจึงเกิดแนวความคิดจากการนำโลหะเงิน ซึ่งสอดคล้องกับภูมิปัญญาชาวบ้านที่ใช้ในการตรวจสอบเห็ดพิษมาประยุกต์ใช้ แต่พัฒนาขึ้นในรูปแบบอนุภาคนาโนซิลเวอร์ เนื่องจากคุณสมบัติของอนุภาคนาโน

ซิลเวอร์ที่สำคัญคือจะมีประจุที่พื้นผิวของอนุภาค สามารถรวมตัวกับสารชนิดต่างๆ แล้วเกิดตกตะกอนของอนุภาคที่มีขนาดใหญ่ขึ้น (Xuan Li และ John J. Lenhart, 2012) จึงได้เกิดแนวคิดในการนำคุณสมบัตินี้ของอนุภาคนาโน

ซิลเวอร์มาใช้ในการตรวจสอบเห็ดพิษต่อไป