ผลของสารสกัดจากพืชในท้องถิ่นต่อการล่อแมลงเพื่อผสมเกสรของพืชตระกูลแตง

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ธนพล เขื่อนแปด, ณพสิทธิ์ บุญของ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

เกียรติศักดิ์ อินราษฎร

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

แตงกวาเป็นพืชในท้องถิ่นของประเทศไทย ซึ่งสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรไทยได้หลายหมื่นบาทต่อปีด้วยความที่เป็นพืชที่ออกดอกตลอดปีและเป็นที่นิยมในการบริโภคเห็นได้จากหลายเมนูในประเทศไทยจะมีแตงกวาเข้าไปเป็นส่วนประกอบ และเป็นพืชที่มีคุณประโยชน์ทั้งการโภชนาการและการรักษาความงามของสาวๆ แต่ด้วยเป็นพืชที่ไม่สมบูรณ์เพศเท่าไหร่ทำให้มีโอกาสติดผลยาก เกษตรกรจึงนิยมใช้ฮอร์โมนสังเคราะห์ในการเพิ่มโอกาสการติดผลผลิต แต่พบว่ายังมีประสิทธิภาพต่ำและด้วยฮอร์โมนดังกล่าวมีราคาสูง ส่งผลให้ต้นทุนของเกษตรกรสูงตามไปด้วย จากการศึกษาทำให้ผู้ศึกษาได้พบว่านอกกจากการฉีดพ้นฮอร์โมนแล้ว การกระตุ้นให้พาหะในการถ่ายละอองเรณูมาช่วยผสมเกสรยังเป็นอีกทางหนึ่งที่มีประสิทธิภาพและเพิ่มโอกาสการติดผลได้ ผู้ศึกษาวิจัยจึงมีแนวคิดที่จะพัฒนาสารหอมระเหยที่ได้จากการสกัดจากต้นพืช เพื่อนำมาล่อแมลงที่ช่วยในการผสมเกสรให้กับแตงกวา ซึ่งจะเป็นแนวคิดในทางการนำไปต่อยอดเพื่อเพิ่มการติดผลในพืชตระกูลแตงชนิดอื่นๆ เช่น แตงโม แตงไทย บวบ มะระ เป็นต้น โดยใช้ชีววิถีตามแนวเกษตรอินทรย์ได้อีกทางหนึ่ง

ทั้งนี้จะสังเกตได้ว่ามีพืชหลายชนิดที่มักมีแมลงที่ช่วยผสมเกสรแต่ไม่ก่อโรค เช่น ผึ้ง แต่พืชในตระกูลแตงดังกล่าวนั้นมีกลิ่นค่อนข้างน้อย แมลงผสมเกสรจึงไม่ค่อยไปผสมเกสรให้พืชตระกูลแตง แต่ต้นแคทนิป หรือกัญชาแมว (Acalypha indica) เป็นพืชที่อยู่ในตระกูลมิ้นต์ โดยพืชตระกูลมิ้นต์นั้นเป็นพืชที่มีกลิ่นหอมอ่อนๆ ซึ่งผึ้งชอบมาตอม จึงมีแนวคิดที่จะสกัดสารให้กลิ่นหอมจากกัญชาแมว นำมาใช้เป็นสารดึงดูดการล่อแมลงที่ช่วยผสมเกสร จึงได้พัฒนาโครงงานนี้ขึ้น