การระบุกระจุกดาวในดาราจักร M31 ด้วย Machine learning

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

มณฑกานต์ เหมือนมาตย์, ปิยภรณ์ นนท์พละ, จันทมณี พานพรหม

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ประภา สมสุข, วิวิศน์ ธนะจิตต์สิน

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสตรีสิริเกศ

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

กระจุกดาวเป็นวัตถุในอวกาศห้วงลึก (Deep Sky Object) ประเภทหนึ่ง โดยกระจุกดาวนั้นประกอบด้วยกระจุกดาวเปิด (Open Cluster) และกระจุกดาวทรงกลม (Globular Cluster) โดยการศึกษากระจุกดาวทรงกลมนั้นมีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับการศึกษากาแลคซีเนื่องจากกระจุกดาวทรงกลมนั้นมักพบเจอได้ที่ Galactic Halo ซึ่งเป็นส่วนของกาแลคซีที่แยกออกมาจากส่วนที่มองเห็นได้พื้นที่ส่วนใหญ่ของ Galactic Halo เต็มไปด้วยสสารมืด (Dark Matter) และกลุ่มก๊าซบางๆ โดยการศึกษาผลกระทบจากเส้นทางเดินของแสงจากวัตถุที่อยู่ใน Galactic Halo นั้นจะช่วยให้เข้าใจธรรมชาติที่บริเวณ Galactic Halo ได้มากขึ้นในการศึกษาครั้งนี้ทำการศึกษากาแล็กซีแอนดรอเมดา (m31) เพื่อใช้อัลกอริทึมการจำแนกประเภท supervised machine learning (ML) โดยเฉพาะ Random forest และ LogisticRegression เพื่อระบุกระจุกดาวจากภาพดาวเบื้องหน้าและกาแล็กซีเบื้องหลังโดยการเก็บข้อมูลจากกล้องโทรทรรศน์ Canada France-Hawai’i Telescope (CFHT) เราเปรียบเทียบวิธีการจำแนกประเภท ML ทั้งสองนี้กับการศึกษาเกี่ยวกับกระจุกดาวทรงกลมที่เลือกโดยมนุษย์และพบว่าแบบจำลอง RandomForest มีประสิทธิภาพดีที่สุดโดนมีค่าความถูกต้องเท่ากับ 98.54% และ LogisticRegression ที่ค่าความถูกต้องอยู่ที่ 73.00% ซึ่งอัลกอริทึมทั้งสองสามารถเรียกข้อมูลที่ถูกต้องตามหลักดาราศาสตร์