การพัฒนาสูตรอาหารเลี้ยงปลานิลจากจิ้งหรีดทองเเดงและไข่ผำ

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พิชญุตม์ จีระธวัชชัย, พิชญ์ อารยะรังษี, ณฐพล ชุณห์กุล

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

นิธิกานต์ คิมอิ๋ง

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2564

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ปลานิลเป็นปลาเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศไทย เลี้ยงง่าย โตไว แต่ปัจจุบันอาหารเม็ดสำเร็จรูปยังมีราคาที่สูงอยู่ ทำให้คณะผู้จัดทำต้องการสร้างสูตรอาหารที่ส่วนประกอบเป็นวัตถุดิบราคาถูก และเปรียบเทียบประสิทธิภาพสูตรอาหารหลายสูตรนั้นกับอาหารเม็ดสำเร็จรูปเพื่อหาความคุ้มค่า ผู้จัดทำเลือกใช้ถั่วเหลือง ข้าวโพดป่น และรำละเอียดเป็นส่วนประกอบอย่างละเท่ากัน พร้อมกับผสมกากน้ำตาลและน้ำเปล่า โดยทดสอบประสิทธิภาพอาหารด้วยปลาอายุเฉลี่ย 1 เดือน แบ่งกลุ่มการทดลองออกเป็น 4 กลุ่มการทดลอง ระยะเวลาทดลอง 28 วัน โดยกลุ่มที่ 1 ใช้สูตรอาหารข้างต้น เปรียบเทียบกับการทดลองกลุ่มที่ 2, 3 และ 4 ที่มีส่วนผสมจิ้งหรีด 10 % ในอาหารผู้จัดทำ, มีผำ 10 % ในอาหารผู้จัดทำ และใช้เป็นอาหารเม็ดสำเร็จรูปแทน ตามลำดับ

โดยตลอดระยะเวลาการเลี้ยงพบว่าอัตราการรอดตายไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลจากการเลี้ยงปลานิลในบ่อที่ 1-4 ได้ว่าประสิทธิภาพอาหารของอาหารสูตรที่ 1-4 คือ 0.288, 0.305, 0.293 และ 0.328 ตามลำดับ โดยประสิทธิภาพอาหารไม่แตกต่างกันทางสถิติ น้ำหนักปลานิลแต่ละตัวในสัปดาห์สุดท้ายของแต่ละบ่อไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (P>0.05) และน้ำหนักเฉลี่ยของปลาจากสูตร 1 และ 4 ก็ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (P>0.05) แต่น้ำหนักเฉลี่ยของปลาจากสูตรอาหาร 1 กับ 2 และ 1 กับ 3 แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (P<0.05) นั่นคือการเจริญเติบโตของปลาจากอาหารเรียงจากมากไปน้อยคือสูตรที่ 4, 2, 3 และ 1 ตามลำดับ

สรุปได้ว่าการใส่จิ้งหรีดและผำลงไปผสมในสูตรอาหารพื้นบ้านจะทำให้ปลาเจริญเติบโตดีขึ้น โดยจิ้งหรีดจะมีประสิทธิภาพมากกว่าผำ และประสิทธิภาพอาหารสูตรที่ 2 ที่มีจิ้งหรีดใกล้เคียงกับสูตรอาหารที่ 4 ซึ่งคืออาหารเม็ดสำเร็จรูป