การศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดจากพืชสมุนไพรในการลดปริมาณสารตกค้างประเภทคาร์บาริลในผักผลไม้ โดยใช้เทคนิค GT-Pesticide in food

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

วสมล เกษา, เปมิกา กำแพงทิพย์, อาจารีย์ อ่อนฉ่ำ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

จิตรัตน์ดา ผดุงวรุฬห์พร

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

โครงงานเรื่อง การศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดจากพืชสมุนไพรในการลดปริมาณสารตกค้างประเภทคาร์บาริลในผักผลไม้โดยใช้เทคนิค GT-Pesticide in food มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสารสกัดสมุนไพรในการลดปริมาณสารเคมีตกค้างประเภทคาร์บาริล โดยใช้เทคนิค GT-Pesticide in food ในผักและผลไม้ เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดจากพืชสมุนไพร ได้แก่ ใบรางจืด ใบย่านาง และใบผักตบชวาในการลดปริมาณสารตกค้างประเภทคาร์บาริล และเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ลดสารเคมีตกค้างประเภทคาร์บาริลในผักและผลไม้จากพืชสมุนไพร โดยทำการทดลองดังนี้ คือ เตรียมสารสกัดจากพืชสมุนไพร 3 ชนิด คือ ใบรางจืด ใบย่านาง และใบผักตบชวา มาสกัดด้วยตัวทำละลาย 2 ชนิด คือ น้ำกลั่นและเอทานอล จากนั้นนำไปศึกษา และเปรียบเทียบสมบัติและประสิทธิภาพการลดปริมาณสารตกค้างประเภทคาร์บาริลในพริกขี้หนูซึ่งเป็นพืชตัวอย่างที่ถูกเตรียมไว้โดยการแช่ในสารเคมีประเภทคาร์บาริล ยี่ห้อเซฟวิน ความเข้มข้น 2 ppm โดยนำพริกขี้หนูไปแช่ในสารสกัดจากพืชสมุนไพรทั้ง 3 ชนิด จำนวน 6 ตัวอย่าง เป็นเวลา 15 นาที แล้ววัดปริมาณการลดลงของสารตกค้างด้วยวิธีการ GT-Pesticide in food ซึ่งพบว่าตัวทำละลายเอทานอลสกัดสารได้ดีกว่าน้ำกลั่นโดยใบรางจืดในเอทานอลมีประสิทธิภาพในการลดสารตกค้างมากที่สุด รองลงมาคือสารสกัดจากใบผักตบชวา และสารสกัดที่ลดสารตกค้างได้น้อยที่สุดคือสารสกัดใบย่านาง จากนั้นนำสารสกัดจากใบรางจืดในเอทานอลไปศึกษาอัตราส่วนเพื่อนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ในการลดสารตกค้าง โดยหาอัตราส่วนระหว่างใบรางจืดกับสารสารผสมที่มีสมบัติในการส่งเสริมการลดสารตกค้างในอัตราส่วน 2:1 4:1 6:1 8:1 และ 10:1 พบว่าอัตราส่วนที่ดีที่สุดคือสารสกัดใบรางจืด : สารผสม ในอัตราส่วน 6:1 รองลงมาคือ 4:1 และน้อยที่สุดคือ 2:1 และเมื่อทดสอบปริมาณการใช้สารผลิตภัณฑ์ต่อน้ำประปาในการชำระสารตกค้างในผักผลไม้ พบว่าปริมาณ ที่เหมาะสม คือ สารผลิตภัณฑ์ : น้ำประปา ในอัตราส่วน 1:40 จากการศึกษาครั้งนี้ทำให้สรุปได้ว่าสารสกัดใบรางจืดในเอทานอลสามารถลดปริมาณสารตกค้างประเภทคาร์บาริลได้ และสามารถนำมาชำระผักผลไม้เพื่อลดสารตกค้างและลดความเสี่ยงที่จะเกิดกับสุขภาพได้ในระดับหนึ่ง ในการศึกษาครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่าควรลองศึกษาการลดปริมาณสารตกค้างจากสารเคมีกำจักศัตรูพืชกลุ่มอื่น และควรทดสอบกับผักผลไม้ชนิดอื่น ๆ ในการทดสอบด้วยวิธีเช่นเดียวกัน