การศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสมระหว่างคาร์โบพอลและเพกตินจากธรรมชาติในการสร้างเนื้อเจลสำหรับเจลล้างมือแอลกอฮอล์

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

บุญยานุช หิรัญธเนศ, มณสิชา ตั้งศิริภิญโญ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

พิมพ์เพ็ญ เธียรสิทธิพงศ์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2564

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

เนื่องจากสถานการณ์ COVID-19 ทำให้ต้องใช้เจลแอลกอฮอล์ล้างมือโดยเจลมีส่วนประกอบสำคัญคือสารสร้างเนื้อเจลคาร์โบพอล 940 (Carbopol 940) ทำให้สารดังกล่าวขาดแคลนและมีราคาสูง รวมถึงการทำเจลแอลกอฮอล์ด้วยคาร์โบพอลต้องใช้สารไตรเอทาโนลามีน (triethanolamine) ในการทำปฏิกิริยาสร้างเนื้อเจลที่อาจทำให้เกิดอาการแพ้และระคายเคือง จากการศึกษาพบว่าเพกติน (pectin) จากธรรมชาติเป็นสารที่สามารถนำมาใช้ทดแทนคาร์โบพอลได้ จึงได้ทำการศึกษาหาอัตราส่วนที่เหมาะสมระหว่างคาร์โบพอลและเพกตินจากธรรมชาติในการสร้างเนื้อเจลสำหรับเจลล้างมือแอลกอฮอล์ โดยทดสอบคุณสมบัติ ได้แก่ ความคงตัวโดยดูจากตะกอนของเจลเมื่อเวลาผ่านไป 1 สัปดาห์ การระเหยทดสอบโดยการจับเวลาจนกว่าเจลแอลกอฮอล์บนกระดาษกรองจะแห้ง และค่า pH วัดด้วย pH meter ทำการทดสอบกับเจลแอลกอฮอล์ทั้ง 9 สูตรที่มีสัดส่วนระหว่างคาร์โบพอลและเพกตินต่างกัน และอ้างอิงสูตรการทำเจลแอลกอฮอล์จากกรมวิทย์ฯ จากผลการทดลองและการวิเคราะห์ผลทางสถิติพบว่า เจลแอลกอฮอล์ทั้ง 9 สูตร มีค่า pH และเวลาในการระเหยแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับความเชื่อมั่นที่ 95 (P ≤ 0.05) และทุกสูตรมีความคงตัวสามารถคงรูปเป็นเจลได้เมื่อผ่านไป 1 สัปดาห์ โดยสูตรที่ 1 ที่มีสัดส่วนของ carbopol 100% มีความชุ่มชื้นมากที่สุด โดยใช้เวลาในการระเหยมากที่สุด 28.19 นาที แต่เมื่อนำไปใช้จริงอาจมีความรู้สึกเหนียวเหนอะหนะเกิดขึ้นได้ และเจลแอลกอฮอล์สูตรที่ 5 ที่มีสัดส่วนของ pectin 100% มีความชุ่มชื้นน้อยที่สุด โดยใช้เวลาในการระเหยเพียง 11.10 นาที สำหรับค่า pH ของเจลแอลกอฮอล์ทุกสูตรมีค่าน้อยกว่า 7 นั่นคือเป็นกรด แต่ไม่มีสูตรไหนที่ต่ำกว่า 4.5 ซึ่งเป็นค่า pH ปกติของผิวธรรมชาติ และไม่ต่ำเกินไปที่จะทำให้เกิดการระคายเคือง โดยสูตรที่ 5 มีค่า pH น้อยที่สุดเฉลี่ย 5.24 ซึ่งใกล้เคียงกับค่า pH ของผิวมากที่สุด และสูตรที่ 2 มีค่า pH มากที่สุดเฉลี่ย 6.91 ซึ่งการศึกษาครั้งนี้สามารถนำไปต่อยอดในการผลิตเจลแอลกอออล์ล้างมือที่เหมาะสำหรับผู้ใช้ต่อไปได้