การศึกษาหาเฉดสีแดงในการย้อมเส้นใยไหมจากหินภูเขาไฟสีแดง
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ฎุษฎีพร ควรคง, จีรณัทย์ สังคหานันท์
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
วัชราภรณ์ แสนนา, ลาวัลย์ ศิริสุข
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหาเฉดสีแดงในการย้อมเส้นใยไหมจากหินภูเขาไฟสีแดงในท้องถิ่นจังหวัดบุรีรัมย์ โดยนำมาเปรียบเทียบเฉดสีแดงในเส้นใยไหมที่ได้จากสารช่วยย้อม ได้แก่ ขี้เถ้า น้ำมะขามเปียก โคลน เกลือแกง และสารแทนนินจากเปลือกกล้วยดิบ และนำมาทดสอบประสิทธิภาพการติดทนสีของสีย้อมธรรมชาติในเส้นใยไหม เนื่องจากการทอผ้าไหมเป็นสิ่งที่ดำรงอยู่ในเขตอีสานใต้รวมถึงจังหวัดบุรีรัมย์มาอย่างช้านาน และจังหวัดบุรีรัมย์ยังนิยมใช้สีและสารช่วยย้อมจากธรรมชาติเป็นภูมิปัญญาเก่าแก่ เช่น โคลน ซึ่งในปัจจุบันยังไม่มีผ้าไหมที่ย้อมสีแดงจากธรรมชาติ และสีย้อมสีแดงจากการสังเคราะห์ส่งผลต่อสิ่งแวดล้อมในแง่ลบ ในการพัฒนาโครงงานนี้แบ่งการทดลองเป็น 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนเปรียบเทียบประสิทธิภาพในการย้อมติดสีเฉดสีของเส้นใยไหมที่หมักด้วยขี้เถ้า,น้ำมะขามเปียก,โคลน,เกลือและเปลือกกล้วยดิบ วิเคราะห์องค์ประกอบของสารช่วยย้อมที่ติดสีได้ดีโดยใช้การวิเคราะห์องค์ประกอบด้วยเทคนิค Energy Dispersive X-ray Spectroscopy โดยแบ่งออกเป็น 8 ตอน ได้แก่ การทำสีจากหินภูเขาไฟสีแดง การเตรียมมอแดนซ์ การเตรียมเส้นใยไหม การย้อมสีเส้นใยไหม การทดสอบประสิทธิภาพการติดทนสีของเส้นใยไหมวิเคราะห์การติดทนสีด้วยเครื่อง Spectrophotometer การวัดค่าเฉดสีวิเคราะห์ด้วยเครื่อง color meter การวิเคราะห์องค์ประกอบของสีจากดินภูเขาไฟสีแดงวิเคราะห์หาธาตุที่เป็นองค์ประกอบโดยเครื่อง FT-IR spectrometer และการวิเคราะห์ธาตุที่เป็นองค์ประกอบของสารช่วยย้อมที่ทำให้ติดสีได้ดีวิเคราะห์หาธาตุที่เป็นองค์ประกอบโดยเครื่อง Energy Dispersive X-ray Spectroscopy(EDS) ต่อมาคือขั้นตอนทดสอบการซีดจางต่อแสงแดดวิเคราะห์ค่าเฉดสีด้วยเครื่อง color meter และทดสอบความทนต่อแรงดึงขาดของเส้นใยวิเคราะห์แรงสูงสุดที่ทำให้เส้นใยขาดโดยใช้เครื่องทดสอบแรงดึง (Universal testing machine, UTM) ความเร็วในการดึงเท่ากับ 50 มิลลิเมตรต่อนาที และขั้นตอนการทดสอบการตกสีของผ้าไหมที่ผ่านการหมักด้วยสารช่วยย้อมวิเคราะห์ความคงทนต่อสีทั้งในสภาพกรดและสภาพด่างด้วยเครื่อง Spectrophotometer