ซองเครื่องปรุงเพคตินจากเปลือกทุเรียนและเจลาตินจากปลาหมอ

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

เบญญาภา สุวรรณมาโจ, บุณยาพร แฝงอาวุธ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

มีนารัตน์ วงศ์เสน่ห์, ภาณุมาศ ประทุมชาติ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย มุกดาหาร

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

พลาสติกเป็นบรรจุภัณฑ์ที่ช่วยอำนวยความสะดวกในชีวิตประจำวันของผู้คน กระบวนการผลิตพลาสติกส่วนใหญ่จะมีการใส่สารเติมแต่งและไมโครพลาสติก (Microplastic) สารเหล่านี้ยากแก่การย่อยสลายและกลายเป็นขยะตกค้างในสิ่งแวดล้อม และสารเติมแต่งบางชนิดยังก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพของประชาชน ประเทศไทยมีขยะพลาสติกประมาณร้อยละ 12 ของปริมาณขยะที่เกิดขึ้นทั้งหมด หรือประมาณปีละ 2 ล้านตัน มีการนำกลับไปใช้ประโยชน์ประมาณปีละ 0.5 ล้านตัน (ร้อยละ 25) ส่วนที่เหลือ 1.5 ล้านตัน (ร้อยละ 75) ซึ่งพลาสติกส่วนใหญ่เป็นพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว (Single-use plastics) อาทิ ถุงร้อน ถุงเย็น ถุงหูหิ้ว แก้วพลาสติก หลอดพลาสติก หรือซองเครื่องปรุงรส ซึ่งพลาสติกเหล่านี้ไม่มีการนำกลับไปใช้ประโยชน์ใหม่ และท้ายที่สุดก็ถูกทิ้งเป็นขยะ ที่ใช้เวลาในการย่อยสลายนับร้อยปี ด้วยเหตุนี้ทำให้ผู้จัดทำจึงต้องการเปลี่ยนรูปแบบซองเครื่องปรุงเพคตินที่สกัดมาจากเปลือกทุเรียนและเจลาตินที่สกัดมาจากปลาหมอ โดยภาพรวมสูงสุดที่ผู้จัดทำโครงงานต้องการคือได้ซองเครื่องปรุงที่สามารถย่อยสลายโดยใช้เวลาที่ไม่นาน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของผู้บริโภค

ขั้นตอนการดำเนินการสามารถสรุปออกมาเป็นขั้นตอนหลักได้ ดังนี้

  1. ในการเตรียมสกัดเพคตินจากเปลือกทุเรียน มีแผนการดำเนินการดังนี้ ทำการเตรียมเปลือกทุเรียนและศึกษาทดลองวิธีสกัดได้แก่ การสกัดเพคตินด้วยกรดไฮโดรคลอริกความเข้มข้น 0.05 โมลาร์

  2. การเตรียมสกัดเจลาตินจากหนังปลานิล

  3. ในการขึ้นรูปให้ได้ฟิล์มนั้น จะนำเพคตินและเจลาตินที่สกัดได้ไปขึ้นรูปเป็นแผ่นฟิล์มย่อยสลายได้ โดยใช้น้ำมันหอมระเหยตะไคร้มาช่วยในเรื่องของการยับยั้งเชื้อรา และมีกลีเซอรอลเป็นพลาสติไซเซอร์ จากนั้นจะนำมาทดสอบความหนา ความสามารถในการต้านทานการซึมผ่านของไอน้ำ ความสามารถในการละลายน้ำของฟิล์ม การต้านแรงดึงขาด และความสามารถในการย่อยสลายของแผ่นฟิล์ม

ผลที่คาดว่าจะได้รับ คือสามารถลด food waste จากเปลือกทุเรียนและหนังปลานิลที่ไม่ถูกการนำไปใช้ต่อในอุตสาหกรรมอาหาร และได้ซองเครื่องปรุงรสที่สามารถย่อยสลายโดยใช้เวลาไม่นานและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม