การสังเคราะห์อนุภาคซิลเวอร์นาโนจากสารสกัดหญ้าแพรก และฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย vibrio cholerae ก่อโรคในปลา

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

อัสมาฮาน สัญญา, ศิรชัช ไกลคุ้ม, ฟัยรุซ หะยีอาแว

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

มนิดา นกเกษม

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ในปัจจุบันอุตสาหกรรมการเพาะปลาน้ำจืดน้ำมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศไทยเป็นอย่างมาก การเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืดมักมีปัญหาและอุปสรรค์ในการเลี้ยงซึ่งมีผลทำให้ปริมาณผลผลิตลดลงหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้ปริมาณของปลาน้ำจืดลดลงคือการเกิดการแพร่ระบาดของโรค โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคที่เกิดจากแบคทีเรีย ทำให้เกิดความเสียหาย การเลี้ยงปลาไม่ได้ผลผลิตตามความต้องการของตลาดซึ่งเกิดจากการเพาะเลี้ยงปลาส่วนใหญ่มาจากการจัดการระหว่างการเลี้ยงโดยเลือกพื้นที่ไม่เหมาะสม ปล่อยปลาหนาแน่น ให้อาหารมากเกินไป ขาดการดูแลคุณภาพน้ำและสุขภาพปลา ทำให้เกิดของเสียสะสมในบ่อส่งผลทำให้คุณภาพน้ำในบ่อไม่ดี ปลาบางส่วนอ่อนแอและเกิดโรคได้ง่าย โดยมีรายงานการตรวจพบจากการระบาดของโรคในปลาซึ่งเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งจากการตรวจสอบพบว่าสาเหตุหลักของการเกิดโรคมาจากการอักเสบของสำไส้ที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย vibrio cholerae โดยแบคที่เรียนี้สามารถพบได้ทั่วไปในทางเดินอาหาร ตับ ตับอ่อนและน้ำเลือดของปลาที่ปกติ เมื่อปลาอยู่ในสภาวะเครียดทำให้การดูดซึมอาหารในลำไส้ไม่ดี ปลาผอม โตช้าและทยอยตายเนื่องจากอ่อนแอ (ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 2, 2560)การป้องกันและการรักษาโรคติดเชื้อแบคที่เรียในปลาส่วนใหญ่เกษตรกรจะไม่สามารถใช้ยาปฏิชีวนะต่อโรคติดเชื้อแบคทีเรียได้ เนื่องจากปลาในระยะนี้จะไม่กินอาหาร การรักษาจึงมักไม่ได้ผล ซึ่งหากเกษตรกรสามารถกำจัดเชื้อ Vibrio cholerae ซึ่งเป็นสาเหตุในการตายของปลาก็จะเป็นประโยชน์ต่อเกษตรกรในการควบคุมโรค ปัจจุบันได้มีรายงานการใช้เภสัชภัณฑ์ทางเลือกมากมายเพื่อใช้ในการควบคุมโรคติดเชื้อแบคทีเรียในปลา เช่น สมุนไพร สารสกัดสมุนไพร โพรไบโอติกแบคทีเรีย เป็นต้น แต่ปัญหาของการใช้ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวยังไม่ได้ประสิทธิภาพมากพอหรือมีการใช้ในปริมาณสูง ดังนั้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ด้วยนวัตกรรมโดยการใช้อนุภาคซิลเวอร์นาโนที่ผลิตจากสารสกัดธรรมชาติที่มีคุณสมบัติต้านเชื้อแบคทีเรียซึ่งมีผลควบคุมโรคติดเชื้อในปลาได้นั้นจึงเป็นสิ่งที่น่าสนใจจากปัญหาดังกล่าวที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดการสูญเสียทางเศรษฐกิจและส่งผลกระทบต่อเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงปลาน้ำจืด ดังนั้นคณะผู้วิจัยจึงเสนอโครงการการสังเคราะห์อนุภาคชิลเวอร์นาโนจากสารสกัดหญ้าแพรกและฤทธิ์ต้านแบคที่เรียก่อโรคในปลา โดยในงานวิจัยนี้ คณะผู้วิจัยได้เตรียมสารสกัดหยาบจากหญ้าแพรกเพื่อนำมาสังเคราะห์อนุภาคซิลเวอร์นาโนจากนั้นทำการทดสอบประสิทธิภาพของอนุภาคซิลเวอร์นาโนที่ผลิตขึ้นต่อการต้านเชื้อแบคที่เรีย Vibrio cholerae ซึ่งเป็นแบคทีเรียก่อโรคในปลา หากการวิจัยนี้ประสบผลสำเร็จจะเป็นประโยชน์ต่อยอดในการประยุกต์ใช้ต่อไป