การคัดแยกยีสต์ทนกรดอะซิติกจากกระบวนการผลิตน้ำส้้มตาลโตนด

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ปรียานุช คงผอม, ปนัดดา นาคะวิโรจน์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ศุภชัย นิติพันธ์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนป่าพะยอมพิทยาคม (โครงการ วมว.-ม.ทักษิณ)

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

บทนำ

ตาลโตนดเป็นพืชตระกูลปาล์มที่พบในหลายพื้นที่ในประเทศไทยเกือบทุกภาค ต้นตาลโตนดสามารถใช้ประโยชน์ได้ทุกส่วน เช่น ผลตาลโตนดใช้เป็นอาหาร ใบใช้ในการจักสาน ต้นใช้ประโยชน์จากเนื้อไม้ และน้ำตาลสดสามารถนำมารับประทานหรือแปรรูปเป็นน้ำตาลไซรัป น้ำตาลก้อน และอีกหนึ่งผลิตภัณฑ์ที่ได้รับความนิยม คือ น้ำส้มสายชูหมัก ปริมาณกรดน้ำส้มอยู่ร้อยละ 4-7 ซึ่งจัดเป็นเครื่องปรุงรสอาหารที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในชีวิตประจำวันของคนไทยโดยนำมาประกอบอาหาร การหมักน้ำส้มสายชูเป็นการทำงานร่วมกันของยีสต์และแบคทีเรียกรดอะซิติก โดยยีสต์เปลี่ยนน้ำตาลเป็นแอลกอฮอร์จากนั้นแบคทีเรียกรดอะซิติกจะเปลี่ยนแอลกอฮอร์เป็นกรดอะซิติก โดยการผลิตน้ำส้มในชุมชนใช้วิธีการหมักแบบขั้นตอนเดียวในถังหมักโดยการเติมน้ำตาลโตนดสดลงในถังที่มีการหมักน้ำส้มอยู่ก่อนแล้ว ซึ่งในถังหมักนั้นจะมีทั้งยีสต์และแบคทีเรียกรดอะซิติก

ปัจจุบันการผลิตเอทานอลจากผลผลิตทางการเกษตรกำลังเป็นที่สนใจ เพื่อนำเอทานอลมาใช้เป็นพลังงานทดแทน แต่ในกระบวนการหมักเอทานอลจะพบปัญหาการปนเปื้อนเชื้อแบคทีเรียที่สามารถสร้างกรดได้ เช่น แบคทีเรียกรดแลคติก และแบคทีเรียกรดอะซิติก เมื่อแบคทีเรียเหล่านี้สร้างกรดขึ้นมาจะส่งให้ไปรบกวนการผลิตเอทานอลของยีสต์ หรืออาจทำให้ยีสต์หยุดการทำงาน นอกจากนี้การผลิตเอทานอลจากชีวมวลทางการเกษตรบางชนิดจำเป็นต้องใช้การปรับสภาพชีวมวลในสภาวะความเป็นกรดก่อนนำไปใช้เป็นตัวเริ่มต้นของการผลิตเอทานอล จึงต้องปรับสภาพความเป็นกรดลงและต้องใช้กล้าเชื้อยีสต์ในปริมาณที่เพิ่มขึ้น แต่ถ้ามีสายพันธุ์ยีสต์ที่สามารถทนสภาวะความเป็นกรดได้จะช่วยลดขั้นตอนและค่าใช้จ่ายได้

ดังนั้นการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์คัดแยกยีสต์ทนกรดอะซิติกจากกระบวนการหมักน้ำส้มสายชูเพื่อใช้เป็นกล้าเชื้อเริ่มต้นในการผลินเอทานอลจากผลผลิตางการเกษตรในสภาวะความเป็นกรด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตเอทานอลให้ดียิ่งขึ้น