การศึกษาผลของอุณหภูมิ ชนิดของมอร์แดนท์ และความคงทนต่อการซักล้างของสารสกัดสีย้อมผ้าจากเปลือกหอมใหญ่

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ธมลวรรณ พรหมทอง, นิศาชล พรฐิติวัฒน์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

สำอางค์ มีศรี

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2562

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

​ในปัจจุบันอุตสาหกรรมการทำผลิตภัณฑ์หัตถกรรมพื้นบ้านมีการแพร่หลายเป็นอย่างมาก ซึ่งมีการใช้สีสังเคราะห์ในการย้อมผ้า เนื่องจากมีราคาถูก หาได้ง่าย และมีหลากหลายเฉดสี แต่สีสังเคราะห์นั้นก็มีโทษมากมายต่อผู้บริโภคและต่อสิ่งแวดล้อม

​ในการศึกษานั้นคณะผู้จัดทำได้จำแนกการทดลองออกเป็น 2 ตอน ได้แก่ ศึกษาการย้อมผ้าฝ้ายด้วยสีย้อมผ้าจากเปลือกหอมใหญ่โดยใช้อุณหภูมิและมอร์แดนท์ที่แตกต่างกัน ได้แก่ อุณหภูมิที่ 60°C , 70°C , 80°C และ 90°C และใช้มอร์แดนท์ ได้แก่ สารส้ม (KAl(SO4)212H2O) , จุนสี (CuSO4) และ ไอร์ออน(II)ซัลเฟต (FeSO4) และศึกษาความคงทนต่อการซักล้างของสีย้อมผ้าจากเปลือกหอมใหญ่ คณะผู้จัดทำได้ใช้ระบบสี CIELAB เพื่อเปรียบเทียบระดับความคงทนของสี

​จากการทดลองพบว่าเมื่อใช้อุณหภูมิและมอร์แดนท์ที่แตกต่างกัน ส่งผลให้ได้เฉดสีของผ้าที่ย้อมแตกต่างกัน ได้แก่ โทนสีน้ำตาลอ่อน เมื่อย้อมโดยไม่ใช้มอร์แดนท์ โทนสีน้ำตาลเมื่อใช้มอร์แดนท์ จุนสี (CuSO4) โทนสีเหลืองเมื่อใช้มอร์แดนท์สารส้ม(KAl (SO4)2H2O) และโทนสีดำเมื่อใช้มอร์แดนท์ ไอร์ออน(ll)ซัลเฟต (FeSO4) และพบว่าระดับความคงทนต่อการซักล้างเมื่อไม่ใช้มอร์แดนท์และใช้อุณหภูมิ 90°C มีความคงทนมากที่สุดอยู่ที่ระดับ 4-5 เมื่อไม่ใช้มอร์แดนท์และใช้อุณหภูมิ 80°C มีความคงทนอยู่ที่ระดับ 3-4 เมื่อใช้มอร์แดนท์ไอร์ออน(II)ซัลเฟต(FeSO4) และใช้อุณหภูมิ 90°C มีความคงทนต่อการซักล้างอยู่ที่ระดับ 2-3 ตามลำดับ