การพัฒนาลูกอมจากสมุนไพรเพื่อใช้ในการยังยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียในช่องปาก

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ปุณณกานต์ มีเทพ, นภสร พูนขวัญ, ชยากร เชิดชูสุวรรณ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ฐิตารีย์ ทองเทียนชัย, ปุณฑรี แดงอินทวัฒน์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เพชรบุรี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ในปัจจุบันประเทศไทยมีอัตราประชากร ที่มีปัญหาโรคฟันผุในช่องปากมากขึ้น โดยโรคฟันผุมีสาเหตุหลักมาจากแบคทีเรียในช่องปาก ซึ่งสามารถเจริญเติบโตได้ดีทั้งในที่ที่มีออกซิเจนและในที่ที่ไม่มีออกซิเจน โดยแบคทีเรียจะทําปฏิกิริยากับน้ําตาลกลายเป็นคราบพลัค และเมื่อคราบพลัคแข็งตัวขึ้นจะกลายเป็นหินปูนติดบนตัวฟันได้ ทําให้เกิดปัญหาช่องปากต่างๆตามมา ซึ่งน้ำตาลเป็นสิ่งที่มนุษย์บริโภคในทุกๆวัน และอยู่ในอาหารเกือบทุกชนิด ยิ่งทำให้ปัญหาฟันผุกลายเป็นปัญหาที่ใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ

ในปัจจุบันก็มีการพัฒนายาปฏิชีวนะเพื่อกำจัดหรือลดปริมาณแบคทีเรียในช่องปาก แต่ในบางกรณีก็อาจเกิดผลกระทบข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ตามมา เช่น อาการอาเจียน ท้องเสีย หรือคราบบริเวณฟัน ซึ่งประเทศไทยยังมีสมุนไพรที่น่าสนใจอีกหนึ่งชนิดที่มีความสามารถในการยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียในช่องปาก คือ เปลือกมังคุดอบแห้ง ซึ่งเป็นพันธุ์ไม้ไม่ผลัดใบเขตร้อนชนิดหนึ่ง มีสาร xanthone มีสารหลัก คือ a-mangostin มีความสามารถในการทำลายพันธะของแบคทีเรียในช่องปาก ทำให้แบคทีเรียมีจำนวนลดลง และยังลดการสร้างกรดจากน้ําตาลในช่องปากทําให้สามารถ ป้องกันฟันผุได้ อาหารที่มีปริมาณน้ำตาลสูงอีกหนึ่งชนิด คือ ลูกอม ยิ่งส่งผลให้แบคทีเรียในช่องปากทำปฏิกิริยากับน้ำตาลทำให้เกิดฟันผุได้ง่ายขึ้น แต่ในทางกลับกันก็ยังเป็นอาหารที่ได้รับความนิยมทั้งในเด็กและผู้ใหญ่มาเป็นเวลานาน

ดังนั้นทางกลุ่มของผู้วิจัย จึงมีจุดประสงค์ที่จะทำลูกอมที่มีความสามารถในการยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียในช่องปาก เพื่อลดปัญหาฟันผุให้เกิดขึ้นน้อยลง โดยจะนำสารสกัดจากเปลือกมังคุดอบแห้ง มาเป็นสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพสำหรับงานวิจัยนี้ โดยการศึกษาจะเริ่มตั้งแต่การรวบรวมเปลือกมังคุดในหน้ามังคุด และนำไปสกัดสารสกัดจากเปลือกมังคุดออกมา ระหว่างนั้นจะทำการเก็บตัวอย่างเชื้อแบคทีเรียในช่องปากนำมาเพาะเลี้ยงไว้ หลังจากได้สารสกัดแล้ว จะนำมาทดสอบประสิทธิภาพการยับยั้ง แล้วนำไปทำเป็นผลิตภัณฑ์ลูกอม โดยปัจจัยที่จะศึกษา คือ ปริมาณแบคที่เรียในช่องปาก ก่อนและหลังทำปฏิกิริยากับลูกอมที่ได้จัดทำขึ้น หลังจากที่ได้ผลิตภัณฑ์ลูกอมออกมาแล้ว จะทำการทดสอบประสิทธิภาพการยับยั้ง ความเป็นกรดเบส ความพึงพอใจทางประสาทสัมผัสภายนอก และนำมาสรุปผลว่าเหมาะสำหรับเป็นลูกอมทางเลือกในการป้องกันฟันผุหรือไม่