สารสกัดจากต้นเสมาในการกำจัดเชื้อรา Dothiorella sp. ที่เป็นสาเหตุของของราสนิมในต้นแก้วมังกร

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

กุลวลี โปธา, ระติรส มหาทรัพย์ไพบูลย์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

เกียรติศักดิ์ อินราษฎร, สุธิพงษ์ ใจแก้ว

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ต้นแก้วมังกร (Dragon Fruit) เป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของท้องถิ่น แต่ละปีจะสามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรเป็นมูลค่าหลายล้านบาท อย่างไรก็ตามพบว่าต้นแก้วมังกรจะเป็นพืชที่ปลูกในเขตร้อนแต่เมื่อมีฝนตกหนัก ประกอบกับอากาศหนาวในเวลากลางคืนก็มีโอกาสที่เกิดโรคราสนิม โดยโรคราสนิมเกิดจากเชื้อรา Dothiorella sp. อาการเริ่มแรกของโรคราสนิมในต้นแก้วมังกร จะแสดงให้เห็นที่กิ่งและผลแก้วมังกร สังเกตจะเห็นได้ว่า กิ่งและผลของต้นแก้วมังกร มีจุดสีเหลืองปรากฏให้เห็น จากนั้นจะเริ่มกลายเป็นตุ่มเล็กๆ มีสีน้ำตาลคล้ายๆกับสนิมเหล็ก ในบางทีจะเป็นแผลฉ่ำน้ำสีเหลือง เมื่ออาการรุ่นแรงขึ้น กลีบจะไหม้ แห้ง เป็นสีดำ ถ้าเป็นที่กิ่งเนื้อเยื่อตรงแผลจะหลุดเป็นรูเหว้าแหว่ง ส่วนผลแก้วมังกรที่อาการรุนแรง หลังจากกลีบไหม้แห้ง ก็จะเริ่มเน่า ทำให้เกิดความเสียสายแก่เกษตรกรที่ปลูกต้นแก้วมังกรเสียรายได้

จากการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องพบว่าเกษตรกรจะนิยมใช้ “คาร์เบนดาซิม” ในการกำจัด

โรคราสนิม(มารุต พิเชษฐวิทย์,2015) ซึ่งสารเคมีชนิดนี้เป็นสารอันตรายเมื่อถูกผิวหนังจะระคายเคืองต่อตา ระบบทางเดิน หายใจ ผิวหนัง และเป็นสารที่อาจก่อให้เกิดการกลายพันธุ์ มีผลทำให้ปริมาณประชากรไส้เดือนดินลดลง เป็นสารที่มีความคงตัวสูง สลายตัวยากในน้ำ ดิน และผลผลิตทางการเกษตร ซึ่งจากข้อสังเกตพบว่าต้นเสมา หรือ นิ้วมือผี (ชื่อวิทยาศาสตร์: Opuntia cochenillifera) เป็นพืชในวงศ์ Cactaceae ซึ่งเป็นพืชในวงศ์เดียวกับต้นแก้วมังกร ดังกล่าวไม่มีการติดเชื้อจึงสันนิษฐานว่าต้นเสมาอาจมีสารบางชนิดที่ป้องกันโรคดังกล่าวได้ ดังนั้นผู้พัฒนาโครงงานจึงมีแนวคิดที่จะนำสารสกัดต้นเสมา มาใช้ในการกำจัดเชื้อรา Dothiorella sp. ที่เป็นสาเหตุของโรคราสนิม ซึ่งเป็นวิธีธรรมชาติปลอดภัยต่อผู้ใช้และต้นแก้วมังกรมากกว่าการใช้สารเคมี