สารสกัดฟ้าทะลายโจรร่วมกับใบพลู สำหรับใช้ ในครีมรักษาโรคผิวหนังจากเชื้อแบคทีเรีย

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ธีรเดช โสมทอง, อนรรฆวี ชูจินดา

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ปิยะมาศ เจริญชัย

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย พิษณุโลก

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

โรคผิวหนัง (Skin Disease) เป็นโรคที่พบได้มากในประเทศเขตอากาศร้อนอบอ้าวและเป็นมลพิษ โรคผิวหนังที่พบเจอได้มากในประเทศไทย ได้แก่ โรคลมพิษ โรคผิวหนังอักเสบ โรคกลากเกลื้อน โดยเฉพาะโรค 4S (Staphylococcal Scalded Skin Syndrome ) หรือโรค SSSS ซึ่งเป็นโรคผิวหนังที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย แกรมบวกทรงกลม Staphylococcus aureus ที่เป็น normal flora จะปล่อยสาร toxin ออกมาทำลายผิวหนังชั้นหนังกำพร้าให้หลุดลอก พบได้บ่อยในกลุ่มเด็กทารกจนถึงอายุ 5 ปีและผู้ใหญ่ที่เป็นโรคไต เนื่องจากไม่มีภูมิต้านทานต่อ toxin และไตไม่สามารถขับ toxin ออกไปจากร่างกายได้ อาการเบื้องต้น มีไข้ อ่อนเพลีย ตัวแดง เจ็บบริเวณผิวหนัง อาจมีน้ำมูกไหลและเยื่อบุตาอักเสบ แนวทางการรักษาในปัจจุบัน คือ ใช้ยาทาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ร่วมกับการให้ยาปฏิชีวนะ cloxacillin ซึ่งเป็นการรักษาตามอาการเมื่อเป็นโรค อาจก่อให้เกิดสารพิษตกค้าง หรือผลข้างเคียงที่ส่งผลต่อเด็กวัยทารกได้

ในปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์ที่สามารถรักษาโรคผิวหนังได้เช่น สเปรย์ฉีดหรือครีมทาผิว ซึ่งผลิตมาจากสารเคมี บางผลิตภัณฑ์ทำมาจากสารสกัดจากพืชต่าง ๆ ซึ่งก็มีฤทธิ์ในการต้านเชื้อแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดโรคผิวหนังได้เช่นกัน (พิมพ์ชนก โล่ทองคำ และคณะ ,มปป) จากงานวิจัย ฤทธิ์ต้านแบคทีเรียของส่วนสกัดฟ้าทะลายโจร พบว่าสารสกัดจากฟ้าทะลายโจรมีสาร Andrographolide สกัดด้วยเบนซีนและเอทานอลซึ่งมีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus โดยมีค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่ทำให้เกิด inhibition zone ที่ 0.625 และ 2.5 %W/V ตามลำดับ (วริษฎา ศิลาอ่อน และคณะ,2545) และจากงานวิจัย ฤทธิ์ยับยั้งแบคทีเรียจากสารสกัดหยาบจากใบพลู พบว่า สารสกัดหยาบจากใบพลูมีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus โดยมีค่า MIC และ MBC เท่ากับ 0.62 mg/ml (รัชนีกร มูลปา และคณะ,2563) นอกจากนี้ ฟ้าทะลายโจรและใบพลูเป็นพืชสมุนไพรท้องถิ่นประจำบ้าน มีสรรพคุณที่โดดเด่นจากตัวยาเฉพาะ

ผู้ศึกษามีแนวคิดที่จะยกระดับพืชสมุนไพรพื้นบ้านท้องถิ่น โดยนำมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ครีมจากสมุนไพรท้องถิ่นในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียที่ก่อโรคผิวหนัง โดยมีประสิทธิภาพเทียบเคียงกับครีมยาที่ใช้ในการรักษาทางการแพทย์แผนปัจจุบัน ผลิตภัณฑ์นี้จึงเป็นอีก 1 ทางเลือกในการรักษาโรคผิวหนังจากเชื้อแบคทีเรีย