หมากฝรั่งนาโนเอนแคปซูลจากสารสกัดมะขามป้อมและใบไทม์เพื่อยับยั้งไบโอฟิม์มของแบคทีเรีย Streptococcus mutans สาเหตุของโรคฟันผุ

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

อภิญญา ชาญชัยวีระพันธุ์, มนัสนันท์ พุทธวงค์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ณัฐภัสสร เหล่าเนตร์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย พิษณุโลก

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

สุขภาพช่องปากที่ดีจะส่งผลให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี แต่ประชากรกว่า 3.58 พันล้านคนทั่วโลกประสบปัญหาเกี่ยวกับช่องปาก (Dominique Vervoort, 2019) ซึ่งมีโรคฟันผุเป็นโรคปัญหาที่สำคัญ สาเหตุหลักมาจากแบคทีเรีย Streptococcus mutans ก่อให้เกิดคราบจุลินทรีย์ที่ผิวฟัน ย่อยเศษอาหารที่ตกค้าง สร้างกรด และลุกลามทำลายไปถึงเนื้อฟัน การทำความสะอาดฟันจากเศษอาหารตกค้างโดยการแปรงฟันอย่างถูกวิธีเป็นวิธีการป้องกันฟันผุที่มีประสิทธิภาพและช่วยลดโอกาสการเกิดฟันผุได้ดี แต่เป็นวิธีการที่ต้องอาศัยอุปกรณ์ เวลา และทำได้เฉพาะที่ หมากฝรั่งจึงเข้ามามีบทบาทเสริมในการช่วยทำความสะอาดฟัน โดยกำจัดเศษอาหารที่ติดตามซอกฟัน และยังช่วยเพิ่มการไหลของน้ำลายที่มีส่วนช่วยให้สุขภาพช่องปากแข็งแรงเนื่องจากมีสารฟอสเฟตและแคลเซียมที่เป็นประโยชน์ต่อฟัน (American Dental Association, 2021) อย่างไรก็ตาม หมากฝรั่งในปัจจุบันยังเน้นฟังก์ชันไปที่การทำความสะอาดฟัน รสชาติ และความเพลิดเพลิน แต่ยังขาดการนำสารยับยั้งแบคทีเรียในช่องปากซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคฟันผุมาใช้ จากปัญหาที่ได้กล่าวมาข้างต้น ทีมผู้พัฒนาจึงสนใจที่จะพัฒนาหมากฝรั่งสารสกัดมะขามป้อมและหูเสือ ผสมผสานกับเทคนิค encapsulation ซึ่งเป็นเทคนิคกักเก็บสารสำคัญอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อยับยั้งไบโอฟิล์มของแบคทีเรีย Streptococcus mutans สาเหตุของโรคฟันผุ ในการศึกษาจะมีการศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสมของสารสกัดมะขามป้อมและหูเสือที่มีฤทธิ์ต่อการยับยั้งการเจริญเติบโตของ Streptococcus mutans ที่ 1:1, 1:2, 1:3, 2:1 และ 3:1 เพื่อหาอัตราส่วนที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพในการยับยั้งดีที่สุด นำมาประยุกต์ใช้กับเทคนิค encapsulation ทำเป็นนาโนแคปซูล โดยศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการเตรียมนาโนแคปซูล 5 อัตราส่วน และ 3 สารห่อหุ้มคือ กัมอารบิก, PLLA และแป้งโมดิฟายด์ ด้วยเทคนิคการทําแห้งแบบพ่นฝอย ระบบน้ำมันในน้ำ และศึกษาการพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบหมากฝรั่งนาโนแคปซูลสารหยาบสกัดมะขามป้อมและหูเสือ เพื่อพัฒนาหมากฝรั่งที่สามารถยับยั้งไบโอฟิล์มของเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus mutans สาเหตุของโรคฟันผุ สอดคล้องกับการใช้งาน นำไปใช้งานได้จริง และสร้างมูลค่าในเชิงพาณิชย์ หมากฝรั่งที่พัฒนาขึ้นนี้จะช่วยลดโอกาสการเกิดฟันผุได้ดียิ่งขึ้น อีกทั้งเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับภาคการเกษตร บรรเทาปัญหาผลผลิตตกต่ำในพืชเศรษฐกิจของไทย (เศรษฐกิจฐานราก) ลดปัญหาสุขภาพสำคัญในภูมิภาค (เศรษฐกิจภูมิภาค) ตลอดจนนำไปสู่ตลาดอาหารสุขภาพเติบโตสูง (เศรษฐกิจโลก) ตามหลักเศรษฐกิจ BCG เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในประเทศอย่างยั่งยืน