การเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดของรากเจตมูลเพลิงแดงกับรากเจตมูลเพลิงขาวในการยับยั้งเชื้อรา Colletotrichum sp.
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ศุภจิรา แก้วดวงใน, ภูมิภัทร เอี้ยงหมี
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
จิราภา ยอดเพชร
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
เชื้อรา Colletotrichum sp. เป็นเชื้อสาเหตุของโรคแอนแทรคโนส ซึ่งสามารถเกิดได้กับพืชแทบทุกชนิด ทั้งพืชตระกูลถั่ว หญ้า ผัก ธัญพืช ไม้ผล และไม้ประดับ (Bailey and Jeger, 1992) และมีการสำรวจพบการเกิดโรคแอนแทรคโนสในหลายประเทศทั่วทุกทวีป โดยเฉพาะประเทศในเขตอบอุ่นจนถึงเขตร้อนที่มีการระบาดของโรคชนิดนี้อยู่มาก ซึ่งประเทศไทยเป็นประเทศหนึ่งที่มีสภาพภูมิอากาศเหมาะแก่การเจริญของเชื้อชนิดนี้ นอกจากนั้นประเทศไทยยังเป็นแหล่งที่พบความหลากหลายของเชื้อรา Colletotrichum spp. มากกว่าประเทศในแถบอื่น ๆ ของทั้งโลกอีกด้วย (นิพนธ์, 2553) ส่งผลให้พืชเศรษฐกิจหลาย ชนิด เช่น มะม่วง เงาะ สตรอเบอรี ส้ม หอม กระเทียม ถั่วเหลือง งา ฯลฯ มีคุณภาพและปริมาณลดต่ำลง ไม่เป็นที่ต้องการของตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ จึงจัดเป็นปัญหาสําคัญสําหรับการส่งออกผลไม้ของไทย (วิชัย, 2541) สําหรับการควบคุมโรคภายหลังการเก็บเกี่ยว วิธีที่นิยมคือ การใช้สารเคมีซึ่งสารเคมีที่มีการใช้กันอยู่ในปัจจุบันเป็นสารเคมีกําจัดเชื้อราประเภทดูดซึม ได้แก่ benomyl, carbendazim, thiabendazole และ thiophanate – methyl เป็นต้น (Eckert, 1983) การใช้สารเคมีประเภทดูดซึมมีผลทําให้เกิดการตกค้างของสารเคมีได้ ทําให้ผลผลิตที่ส่งออกถูกต่อต้าน และถูกกีดกันทางการค้า ด้วยเหตุผลในเรื่องความปลอดภัยของผู้บริโภค สารสกัดจากพืชเป็นสารชีวภัณฑ์กลุ่มหนึ่งที่มีรายงานการยับยั้งการเจริญของจุลินทรีย์ สาเหตุโรคพืชทั้งที่เป็นเชื้อราและเชื้อแบคทีเรีย ถ้าสามารถใช้สารสกัดจากพืชทดแทนการใช้สารเคมี จะช่วยแก้ปัญหาเรื่องความปลอดภัยของผู้บริโภค ทําให้ลดต้นทุนการผลิตของเกษตรกร จากการศึกษาพบว่าสารสกัดหยาบจากรากเจตมูลเพลิงแดงสามารถยับยั้งการงอกของสปอร์เชื้อรา colletotrichum gloeosporioides (สิริวรรณ, 2546) แต่ยังไม่มีการศึกษาประสิทธิภาพการยับยั้งสารสกัดหยาบจากรากเจตมูลเพลิงขาว และการเปรียบเทียบประสิทธิภาพการยับยั้งกับสารสกัดหยาบจากรากเจตมูลเพลิงแดง ดังนั้นวัตถุประสงค์ของการศึกษาครั้งนี้ เพื่อการเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบจากรากเจตมูลเพลิงแดง และรากเจตมูลเพลิงขาวต่อการยับยั้งเชื้อรา Colletotrichum sp. เพื่อประโยชน์ในการนําไปใช้ควบคุมโรคต่อไป