การเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดของรากเจตมูลเพลิงแดงกับรากเจตมูลเพลิงขาวในการยับยั้งเชื้อรา Colletotrichum sp.

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ศุภจิรา แก้วดวงใน, ภูมิภัทร เอี้ยงหมี

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

จิราภา ยอดเพชร

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย พิษณุโลก

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

เชื้อรา Colletotrichum sp. เป็นเชื้อสาเหตุของโรคแอนแทรคโนส ซึ่งสามารถเกิดได้กับพืชแทบทุกชนิด ทั้งพืชตระกูลถั่ว หญ้า ผัก ธัญพืช ไม้ผล และไม้ประดับ (Bailey and Jeger, 1992) และมีการสำรวจพบการเกิดโรคแอนแทรคโนสในหลายประเทศทั่วทุกทวีป โดยเฉพาะประเทศในเขตอบอุ่นจนถึงเขตร้อนที่มีการระบาดของโรคชนิดนี้อยู่มาก ซึ่งประเทศไทยเป็นประเทศหนึ่งที่มีสภาพภูมิอากาศเหมาะแก่การเจริญของเชื้อชนิดนี้ นอกจากนั้นประเทศไทยยังเป็นแหล่งที่พบความหลากหลายของเชื้อรา Colletotrichum spp. มากกว่าประเทศในแถบอื่น ๆ ของทั้งโลกอีกด้วย (นิพนธ์, 2553) ส่งผลให้พืชเศรษฐกิจหลาย ชนิด เช่น มะม่วง เงาะ สตรอเบอรี ส้ม หอม กระเทียม ถั่วเหลือง งา ฯลฯ มีคุณภาพและปริมาณลดต่ำลง ไม่เป็นที่ต้องการของตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ จึงจัดเป็นปัญหาสําคัญสําหรับการส่งออกผลไม้ของไทย (วิชัย, 2541) สําหรับการควบคุมโรคภายหลังการเก็บเกี่ยว วิธีที่นิยมคือ การใช้สารเคมีซึ่งสารเคมีที่มีการใช้กันอยู่ในปัจจุบันเป็นสารเคมีกําจัดเชื้อราประเภทดูดซึม ได้แก่ benomyl, carbendazim, thiabendazole และ thiophanate – methyl เป็นต้น (Eckert, 1983) การใช้สารเคมีประเภทดูดซึมมีผลทําให้เกิดการตกค้างของสารเคมีได้ ทําให้ผลผลิตที่ส่งออกถูกต่อต้าน และถูกกีดกันทางการค้า ด้วยเหตุผลในเรื่องความปลอดภัยของผู้บริโภค สารสกัดจากพืชเป็นสารชีวภัณฑ์กลุ่มหนึ่งที่มีรายงานการยับยั้งการเจริญของจุลินทรีย์ สาเหตุโรคพืชทั้งที่เป็นเชื้อราและเชื้อแบคทีเรีย ถ้าสามารถใช้สารสกัดจากพืชทดแทนการใช้สารเคมี จะช่วยแก้ปัญหาเรื่องความปลอดภัยของผู้บริโภค ทําให้ลดต้นทุนการผลิตของเกษตรกร จากการศึกษาพบว่าสารสกัดหยาบจากรากเจตมูลเพลิงแดงสามารถยับยั้งการงอกของสปอร์เชื้อรา colletotrichum gloeosporioides (สิริวรรณ, 2546) แต่ยังไม่มีการศึกษาประสิทธิภาพการยับยั้งสารสกัดหยาบจากรากเจตมูลเพลิงขาว และการเปรียบเทียบประสิทธิภาพการยับยั้งกับสารสกัดหยาบจากรากเจตมูลเพลิงแดง ดังนั้นวัตถุประสงค์ของการศึกษาครั้งนี้ เพื่อการเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบจากรากเจตมูลเพลิงแดง และรากเจตมูลเพลิงขาวต่อการยับยั้งเชื้อรา Colletotrichum sp. เพื่อประโยชน์ในการนําไปใช้ควบคุมโรคต่อไป