การพัฒนารังเทียมสำหรับการย้ายรังหมาร่า (Hymenoptera ceriana) เพื่อใช้ควบคุมแมลงศัตรูพืชในทางการเกษตรโดยชักนำการสร้างรังใหม่ด้วยพฤติกรรมการฝังใจ

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

กฤตยชญ์ ไชยวงค์, ธีรวัฒน์ ไชยศรีมา, ยุวธิดา บัวทอง

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

เกียรติศักดิ์ อินราษฎร, สุธิพงษ์ ใจแก้ว

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2562

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

การระบาดของแมลงศัตรูพืชเป็นปัญหาสำคัญของเกษตรกร การกำจัดโดยใช้สารเคมีทำให้เกิดสารตกค้างและเป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม การควบคุมแมลงศัตรูพืชโดยชีววิถีเป็นแนวทางหนึ่งในการแก้ปัญหาข้างต้น โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารังเทียมสำหรับการย้ายรังหมาร่า (Hymenoptera ceriana) เพื่อใช้ควบคุมแมลงศัตรูพืชในทางการเกษตร โดยจากการสังเกตพฤติกรรมของแมลงหมาร่าในท้องถิ่นพบพฤติกรรมการสร้างรังดินก่อนการเก็บแมลงศัตรูพืชมาเป็นอาหารให้กับตัวอ่อนและเมื่อตัวอ่อนพัฒนาเป็นตัวเต็มวัย แมลงหมาร่าเพศเมียจะมีการกลับมาสร้างรังใหม่ใกล้ตำแหน่งรังเดิม จึงทำการศึกษาโครงสร้างและองค์ประกอบของรังเพื่อนำมาใช้เป็นต้นแบบในการสร้างรังเทียมเพื่อใช้ย้ายรังของแมลงหมาร่าไปยังพื้นที่ทางการเกษตร โดยชักนำการสร้างรังใหม่ด้วยพฤติกรรมการฝังใจ โดยสร้างรังเทียมจากวัสดุต่างๆ ได้แก่ ผงขี้เลื่อย ดินเหนียวและขุยกระดาษ นำมาผสมกับดินรังเดิม ขึ้นรูปเป็นถ้วยตามโครงสร้างของรังหมาร่า นำไปบรรจุดักแด้อายุ 1 สัปดาห์ จากนั้นนำรังเทียมติดในกล่องไม้ก่อนนำไปติดตั้งในพื้นที่สวนกล้วยหอม วิเคราะห์เปอร์เซ็นต์การรอดตายของดักแด้และการสร้างรังใหม่ในพื้นที่ทางการเกษตร รวมทั้งประสิทธิภาพในการควบคุมแมลงศัตรูพืช ภายหลังการย้ายรัง 3 เดือน พบว่า รังเทียมที่ทำด้วยผงขี้เลื่อยมีอัตราการรอดตายสูงที่สุด รองลงมาคือ ดินเหนียวและขุยกระดาษ โดยมีเปอร์เซ็นต์การรอดตายเท่ากับ 96, 72 และ 54% ตามลำดับ ทั้งนี้รังเทียมดังกล่าวทำให้มีการสร้างรังเพิ่มขึ้นในพื้นที่สวนกล้วยหอมถึง 75% ซึ่งสูงกว่าชุดควบคุมถึง 9 เท่า และมีประสิทธิภาพในการลดการเข้าทำลายของแมลงศัตรูพืชได้ดีกว่าชุดควบคุมถึง 12 เท่า โครงงานนี้จะเป็นแนวทางในการนำแมลงหมาร่ามาใช้แก้ปัญหาการระบาดของแมลงศัตรูพืช ช่วยลดการใช้สารเคมีในทางการเกษตร รวมทั้งเป็นต้นแบบในการอนุรักษ์และนำแมลงที่เป็นประโยชน์มาใช้ในทางการเกษตรต่อไป