แฮนด์ครีมสารสกัดฟลาโวนอยด์จากใบกระถินไทย

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

เมธัส ยิ้มกล่ำ, ภูมินทร์ ริพล

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

สุวิภา เกตุทัต

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย พิษณุโลก

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

กระถินไทย มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Leucaena leucocephala (Lam.) de Wit จัดอยู่ในวงศ์ Fabaceae หรือ Leguminosae (ชื่อเดิม) เป็นไม้พุ่ม ใบประกอบ ดอกช่อ ดอกย่อยเป็นดอกสมบูรณ์เพศ ผลเป็นฝักแบน มีถิ่นกำเนิดในอเมริกาเขตร้อนและในหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก มีการนำเข้ามาปลูกในประเทศไทยตั้งแต่สมัยสุโขทัย เนื่องจากต้นกระถินเป็นพืชที่ขยายพันธุ์ได้ง่ายจึงพบได้ทั่วไป จัดเป็นไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก มีขนาดความสูงประมาณ 3-10 เมตร ไม่ผลัดใบ ลักษณะทรงต้นเป็นเรือนยอดรูปไข่หรือกลม เปลือกต้นมีสีเทา และมีปุ่มนูนของรอยกิ่งก้านที่หลุดร่วงไป และขยายพันธุ์ด้วยวิธีการใช้เมล็ด เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุยหรือในดินเหนียวอุ้มน้ำได้ดี ซึ่งสารสกัดจากใบกระถินมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระมากท่ีสุดและสอดคล้องกับปริมาณสารฟลาโวนอยด์ที่พบมากในสารสกัดจากใบ เมื่อเปรียบเทียบกับสารสกัดจากส่วนอื่นๆ ของกระถินไทย โดยเปรียบเทียบจากส่วนยอดอ่อน ใบ ผล และเมล็ด (คณาทิพย์ สิงห์สาย, อภิษฎา ศักดาวิโรจน,กนกพิชญ์ เวชพาณิชย์กิจกุลและ

อสมาภรณ์ หมุนสมัย,2563)

โครงสร้างพื้นฐานของสารประกอบ ฟลาโวนอยด์เป็นฟีนอลเบนโซไพโรน (phenylbenzopyrones) ประกอบด้วยคาร์บอน 15 ตัว (C6 -C3 -C6) จัดเรียงเป็น 3 ring เรียกเป็น ring A, B, และ C โดย ring A และ B เป็นวงเบนซีน (benzene ring) ส่วน ring C เป็น heterocyclic pyran ring ซึ่งอยู่ตรงกลางของโครงสร้าง ในธรรมชาติสารประกอบฟลาโวนอยด์มีมากกว่า 4,000 ชนิด ส่วนใหญ่ อยู่ในรูปฟลาโวนอยด์ไกลโคไซค์ซึ่งมีหมู่ไฮดรอกซิลหนึ่งหมู่ หรือมากกว่าในโมเลกุลของสารประกอบฟลาโวนอยด์ จะเกิดพันธะกับโมเลกุลของน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว เช่น กลูโคส (glucose) แรมโนส (rhamnose) อะราบิโนส (arabinose) และไซโลส (xylose)

(ณัฐนนท์ อยู่สถิต และชญาดา กลิ่นจันทร์, 2559)

สารอนุมูลอิสระเป็นสารที่ไวต่อปฏิกิริยาออกซิเดชันในร่างกาย ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้เซลล์ถูกทำลาย รือ เสื่อมสภาพ และก่อให้เกิดโรคต่างๆ ตามมา สารต้านอนุมูลอิสระจึงถูกนำมาใช้ป้องกันอันตรายจากอนุมูลอิสระ และสารฟลาโวนอยด์เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่สำคัญ สารประกอบฟลาโวนอยด์เป็นสารผลิตภัณฑ์ธรรมชาติประเภทหนึ่งที่พบได้ทั่วไปในอาหารที่เป็นพืช เช่น ผักและผลไม้

ซึ่งจากข้อมูลข้างต้นทีมพัฒนา จึงนำใบกระถินไทยไทยมาสกัดเพื่อศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ปริมาณสารฟีนอลิกทั้งหมด ของสารสกัดหยาบกระถินไทยและนำผลที่ได้ไปพัฒนาเป็นโลชั่น ที่มีส่วนผสมของชะเอมไทยเพื่อใช้ในการบำรุงผิวมือ และเพื่อเป็นการเพิ่มคุณค่าให้กับสมุนไพรไทยและเป็นข้อมูล พื้นฐานในการศึกษาขั้นสูงต่อไป