๘.๒ คำอธิบาย

ผู้เขียนเสนอแนะว่า "ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" ซึ่งประกอบด้วยหลักเศรษฐศาสตร์ที่สำคัญ ๓ ประการ ได้แก่ (๑) ความพอประมาณ (๒) ความมีเหตุผล และ (๓) การสร้างระบบภูมิคุ้มกันในตัวสามารถเป็นกรอบแนวทางสำหรับการพัฒนาที่มั่นคงและสมดุล ทั้งในระดับประชาชนและระดับประเทศโดยที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ ๓ ระดับได้แก่ (๑) ระดับของความอยู่รอดและ/หรือความเจริญอย่างยั่งยืนภายใต้อิทธิพลของกระแสโลกาภิวัฒน์ (๒) ระดับของกลยุทธ์ในการพัฒนาประเทศไทยอย่างยั่งยืน และ (๓) ระดับสังเคราะห์แผนปฏิบัติการในการพัฒนาระดับท้องถิ่นตามความเหมาะสมของทรัพยากร

ผู้เขียนได้หยิบยกตัวอย่างการประยุกต์ใช้ "ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" ในการแก้ไขปัญหาความยากจนของเกษตรกร ซึ่งประสบกับปัญหาความไม่แน่นอนของราคาสินค้าเกษตร และปัญหาอื่น ๆ ที่เป็นผลมาจากการปลูกพืชเศรษฐกิจเชิงเดี่ยว โดยเสนอให้เกษตรกรมุ่งสร้างภูมิคุ้มกันด้านอาหารสำหรับบริโภคภายในครัวเรือนเป็นอันดับแรกเพราะเมื่อเกษตรกรสามารถผลิตได้เกินความต้องการบริโภคของครัวเรือนก็สามารถนำส่วนที่เหลือไปขายในท้องตลาด โดยเน้นหลักความพอประมาณคือ ไม่ได้ขายเพื่อผลกำไร ทั้งนี้ เกษตรกรจำเป็นต้องมีความรอบคอบในการเลือกดำเนินกิจกรรมอื่น ๆ เพื่อกระจายความเสี่ยงจากปัจจัยภายนอกและภายในที่อาจส่งผลกระทบต่อปริมาณผลผลิต และความมั่นคงในการดำเนินชีวิตของเกษตรกร

สำหรับการพัฒนาในระดับประเทศ ผู้เขียนเสนอให้ผู้บริหารประเทศ และผู้จัดทำนโยบายทำความเข้าใจในข้อดีและข้อจำกัดของกลไกตลาดและกระแสโลกาภิวัตน์ เพื่อสามารถจัดทำกลยุทธ์ในการจัดทำ วรรณกรรมปริทัศน์ ที่เกี่ยวข้องกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง - ดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ภายใต้ระบบดังกล่าวนี้อย่างมั่นคง ยกตัวอย่างเช่นในการส่งเสริมสินค้าเกษตรเพื่อการส่งออก ผู้เขียนเน้นว่าการวางแนวทางแข่งขันเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง รัฐควรกำหนดให้สินค้าเกษตรเพื่อส่งออกบางประเภทอยู่ในพื้นที่ที่สมบูรณ์ และสะดวกต่อการคมนาคมขนส่ง เพื่อลดต้นทุนการผลิต และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลกได้

ผู้เขียนได้อ้างถึงหนังสือ "Frontiers of Development Economics - the Future in Perspective" โดย Meier และ Stiglitz เพื่ออธิบายความสอดคล้องระหว่าง "แนวคิดใหม่ ทฤษฎีพัฒนาการเศรษฐกิจ" และ "ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" ซึ่งสามารถสรุปได้ว่าปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงช่วยเสริมสร้างความเข้าใจในมิติใหม่ให้กับทฤษฎีดังกล่าว ทั้งในเชิงแนวคิดและแนวปฏิบัติ

ท้ายสุด ผู้เขียนตระหนักว่า บทบาทของรัฐเป็นเงื่อนไขสำคัญประการหนึ่งที่มีผลต่อระดับความสำเร็จของการประยุกต์ใช้ "ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" ในการพัฒนาประเทศ โดยผู้เขียนได้อ้างถึงผลงานของนักเศรษฐศาสตร์คนสำคัญ ๆ อาทิ Harberger และ Paul Samuelson ซึ่งเสนอแนะว่า รัฐควรมีบทบาทดำเนินการเฉพาะในเรื่องที่สำคัญเท่านั้น เช่น (๑) รักษาวินัยเรื่องการเงินและการคลังของประเทศเพื่อให้เกิดเสถียรภาพทั้งภายในและภายนอกประเทศ (๒) สร้างโอกาสให้กับผู้ยากจน (๓) แก้ไขความไม่เท่าเทียมกันของรายได้ และ (๔) ต้องยึดถือหลักธรรมาภิบาลในการบริหารประเทศ