เล่มที่ 77
ว่าด้วยทุกข์มีความพยายามของผู้
หมวดหมู่: พระอภิธรรมปิฎก ประเภทเนื้อหา: อภิธรรม ลำดับที่: 283
เนื้อหา
ว่าด้วยทุกข์มีความพยายามของผู้อื่นเป็นมูล อนึ่ง ทุกข์ใด ย่อมเกิดแก่ผู้เสวยทุกข์มีถูกฆ่าและจองจำเป็นต้นจาก ผู้อื่น ทุกข์นี้ เป็นทุกข์มีการพยายามของผู้อื่นเป็นมูล. ชาตินี้ เป็นวัตถุที่ตั้งแห่งทุกข์นี้แม้ทั้งหมด ด้วยประการฉะนี้ เพราะ ฉะนั้น ท่านจึงกล่าวคำคาถานี้ไว้ว่า ชาเยถ โน เจ นรเกสุ สตฺโต ตตฺถคฺคิทาหาทิกมปฺปสยฺหํ ลเภถ ทุกขํ น กุหึ ปติฏฺํ อิจฺจาห ทุกฺชาติ มนีธ ชาตึ หากว่า สัตว์ไม่พึงเกิดในนรกไซร้ เขาก็ไม่พึงได้ทุกข์ มีการถูกเผาไหม้ในนรก นั้นเป็นต้น ที่ใคร ๆ อดกลั้นไม่ได้ ไม่มีที่ พึ่ง ในที่ไหน ๆ เพราะเหตุนั้น พระมุนีจึง กล่าว ความเกิดในโลกนี้ว่า เป็นทุกข์. ทุกฺขํ ติรจฺเฉสุ กสาปโตท ทณฺฑาภิฆาฏาทิภวํ อเนกํ ยนฺตํ กถํ ตตฺถ ภเวยฺย ชาตึ วินา ตหึ ชาติ ตโตปิ ทุกฺขา ความทุกข์ในพวกสัตว์เดรัจฉาน มี การกระหน่ำด้วยแส้ ปฏักและท่อนไม้ เป็นต้น มิใช่น้อย เว้นชาติเสีย ทุกข์พึงมีใน พวกสัตว์นั้นได้อย่างไร แม้เพราะเหตุนั้น ชาติจึงชื่อว่า เป็นทุกข์ในพวกสัตว์นั้น. เปเตสุ ทุกฺขํ ปน ขุปฺปิปาสา วาตาตปาทิปฺปภวํ วิจิตฺตํ ยสฺมา อชาตสฺส น ตตฺถ อตฺถิ ตสฺมาปิ ทุกฺขํ มุนิ ชาติมาห อนึ่ง ทุกข์เพราะหิวกระหายในพวก เปรต มีแดนเกิดแต่ลมและแดดเป็นต้น ชนิดต่าง ๆ ย่อมไม่มีแก่สัตว์ผู้ไม่เกิดในพวก เปรตนั้น แม่เพราะเหตุนั้น ท่านผู้รู้ก็กล่าว ว่า ชาติเป็นทุกข์.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน