เล่มที่ 65
อรรถว่า สังสัฏฐะ -ระคนแล้ว พึงทราบในคำนี้ว่า สุขนี้สหรคต คือ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 68
เนื้อหา
อรรถว่า สังสัฏฐะ -ระคนแล้ว พึงทราบในคำนี้ว่า สุขนี้สหรคต คือเกิดร่วม ได้แก่สัมปยุตด้วยปีตินี้. อธิบายว่า เจือปน. ถึงในที่นี้ สังสัฏฐะศัพท์ก็มา ในอรรถว่า เจือปน. สหชาต ศัพท์ ในอรรถว่า เกิดร่วม ดุจในคำนี้ว่า สหชาตํ - เกิดร่วม, ปุเรชาตํ -เกิดก่อน, ปจฺฉาชาตํ -เกิดหลัง. สังสัฏฐะ ศัพท์ ในอรรถว่า เกี่ยวข้อง พึงทราบดุจในคำเหล่านี้ มีอาทิว่า ข้าเเต่พระองค์ผู้เจริญ ก็ความเกี่ยวข้องอย่างนี้ ชื่อว่าความ เกี่ยวข้องของคฤหัสถ์. ในอรรถว่า สทิสะ -เหมือนกัน ได้ในคำว่า เว้นม้าผอมม้าอ้วน เสียแล้ว ก็เทียมด้วยม้า เหมือนกัน . ในความเกี่ยวพัน ได้ในคาถานี้ว่า. ดูก่อนท่านทธิวาหนะ ต้นมะม่วงของท่าน มี ต้นสะเดาล้อมรอบ รากกับรากเกี่ยวพันกัน กิ่งกับ กิ่งก็ติดต่อกัน. ในธรรมอันสัมปยุตกับจิต ได้ในคำนี้ว่า เจตสิกธรรมทั้งหลาย ประกอบกับจิต. แต่ในที่นี้ ธรรมใดเป็นธรรมมีเอกุปปาทลักขณะเป็นต้น เพราะไม่แยกจากกัน ธรรมนั้นท่านเรียกว่า สัมปยุตตะ -ประกอบพร้อม แล้ว ดุจธรรมที่เป็นเหตุไม่แยกในการให้ผล. อีกอย่างหนึ่ง ท่านกล่าวคำว่า สหคตะ -เกิดร่วม แล้วกล่าวคำว่า สหชาตะ -เกิดกับ ในภายหลัง ก็เพื่อจะแสดงว่า มโน นั้นไม่มี ดุจกล่าว ด้วยอาคตศัพท์.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน