พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑
เออก็ อีกอย่างหนึ่ง พึงทราบ อสัมโมหสัมปชัญญะ นี้ โดยการ พิจา...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 639
เนื้อหา
เออก็ อีกอย่างหนึ่ง พึงทราบ อสัมโมหสัมปชัญญะ นี้ โดยการ พิจารณาขันธ์ อายตนะ ธาตุ และปัจจัย ( ดังต่อไปนี้ ) :- อธิบายว่า ในคำว่าขันธ์เป็นต้นนี้ ทั้งจักษุทั้งรูป ชื่อว่า รูปขันธ์ การเห็น ชื่อว่า วิญญาณขันธ์ การเสวยอารมณ์ที่สัมปยุตด้วยวิญญาณขันธ์ นั้น ชื่อว่า เวทนาขันธ์ ความจำได้หมายรู้ ชื่อว่า สัญญาขันธ์ ธรรมมี ผัสสะเป็นต้น ชื่อว่า สังขารขันธ์ ในเพราะขันธ์เหล่านี้มาประจวบกันเข้า การแลตรง และการแลซ้ายแลขวาจึงปรากฏ. เมื่อการแลตรง และ การแลซ้ายแลขวาปรากฏอยู่ด้วยอำนาจเบญจขันธ์นั้น ( แล้วจะมี ) ใคร สักคนมาแลตรง จะมีใครสักคนมาแลขวาเล่า. อีกประการหนึ่ง จักษุ ชื่อว่า จักขวายตนะ รูป ชื่อว่า รูปายตนะ การเห็น ชื่อว่า มนายตนะ สัมปยุตตธรรมทั้งหลาย มีเวทนาเป็นต้น ชื่อว่า ธรรมายตนะ ในเพราะอายตนะ ๔ เหล่านั้นมาประจวบกันอย่างนี้ นั่นแหละ การแลตรง และการแลซ้ายแลขวาจึงปรากฏ. เมื่อการแลตรง และการแลซ้ายแลขวาปรากฏด้วยอำนาจอายตนะ ๔ อยู่นั้น แล้วจะมีใคร สักคนมาแลทรง จะมีใครสักคนมาแลซ้ายแลขวาเล่า. อีกประการหนึ่ง จักษุ ชื่อว่า จักขุธาตุ รูป ชื่อว่า รูปธาตุ การเห็น ชื่อว่า จักขุวิญญาณธาตุ เวทนาเป็นต้นที่สัมปยุตด้วยจักษุวิญญาณธาตุนั้น ชื่อว่า ธรรมธาตุ ใน เพราะธาตุ ๘ เหล่านี้มาประจวบกันอย่างนี้ การแลตรง และการแลซ้าย แลขวาจึงปรากฏ เมื่อการแลตรง และการแลซ้ายแลขวาปรากฏด้วยอำนาจ ธาตุ ๔ อยู่นั้น แล้วจะมีใครสักคนมาแลตรง จะมีใครสักคนมาแลซ้าย แลขวา.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน