พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑
ภวังค์ (จิตอยู่ในภวังค์) ๑ อาวัชชนะ (การระลึก ถึงอารมณ์) ๑ ท...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 637
เนื้อหา
ภวังค์ (จิตอยู่ในภวังค์) ๑ อาวัชชนะ (การระลึก ถึงอารมณ์) ๑ ทัสสนะ (การเห็นอารมณ์) ๑ สัมปฏิจฉนะ (การรับเอาอารมณ์) ๑ สันตีรณะ (การพิจารณาอารมณ ) ๑ โวฏฐัพพะ (การตัดสิน อารมณ์) ๑ ที่ ๗ คือ ชวนะ ๑. บรรดาจิตทั้ง ๗ นั้น ภวังค์ ให้กิจคือเป็นเหตุแห่งอุปปัตติภพ สำเร็จเป็นไป. กิริยามโนธาตุ ครั้นยังภวังค์นั้นให้หมุนกลับ แล้วจะ ให้ อาวัชชนกิจ สำเร็จอยู่ เพราะ อาวัชชนกิจ นั้นดับไป จักขุวิญญาณ จะ ให้ ทัสสนกิจ สำเร็จเป็นไป เพราะ ทัสสนกิจ นั้นดับไป วิปากมโนธาตุ จะให้ สัมปฏิจฉนกิจ สำเร็จเป็นไป เพราะ สัมปฏิจฉนกิจ นั้นดับไป มโน- วิญญาณธาตุ ที่เป็นวิบาก จะให้ สันตีรณกิจ สำเร็จเป็นไป เพราะ สัน- ตีรณกิจ นั้นดับไป มโนวิญญาณ ธาตุที่เป็นกิริยาจะให้ โวฏฐัพพนกิจ สำเร็จ เป็นไป เพราะ โวฏฐัพพนกิจ นั้นดับไป ชวนะจะแล่นไป ๗ ครั้ง บรรดา ชวนะ ทั้ง ๗ นั้น ถึงในชวนะแรก การแลตรง และการแลซ้ายแลขวา ด้วยอำนาจความกำหนัด ความขัดเคือง และความหลงว่า นี้เป็นหญิง นี้เป็นชาย จะไม่มี ในชวนะที่ ๒ ก็ดี ฯลฯ ในชวนะที่ ๗ ก็ดี (ก็จะ ไม่มี ). แต่เมื่อ วิถีจิต เหล่านี้แตกดับเป็นไปแล้ว ด้วยอำนาจจิตดวงแรก จนถึงจิตดวงสุดท้าย เหมือนทหารในสนามรบ การแลตรงและการแล ซ้ายแลขวา ด้วยอำนาจความกำหนัดเป็นต้นว่า นี้เป็นหญิง นี้เป็นชาย ก็จะมี. พึงทราบ อสัมโมหสัมปชัญญะ ด้วยอำนาจเป็น มูลปริญญา ใน อิริยาบถบรรพ นี้ ดังที่พรรณนามานี้ก่อน.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน