เล่มที่ 15
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 263 ส่วน
สารบัญ
- ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ...
- เมื่อเขากล่าว อย่างนี้แล้ว เราจึงได้กล่าวว่า ดูก่อนสุนักขัตต...
- มาเถิดสุนักขัตตะ เรอจงอยู่อุทิศต่อเรา เราจักกระทำอิทธิ- ปาฏิ...
- (๓) สุนักขัตตะ ได้ทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระผู้มี พระภ...
- ัคควะ โอรส- เจ้าลิจฉวี ชื่อสุนักขัตตะ ถึงแม้ถูกเรากล่าวอยู่อ...
- สุนักขัตตะ ทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อเป็นเช่นนี้ พระ...
- ดูก่อนภัคควะ ครั้งนั้น โอรสเจ้าลิจฉวีชื่อ สุนักขัตตะได้เข้า ...
- กถาว่าด้วยเรื่องอเจลกกฬารมัชฌกะ ดูก่อนภัคควะ สมัยหนึ่งเราอยู...
- สุนักขัตตะทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ไฉนพระผู้มีพระภาค จึง...
- ่าวว่า เธอสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน เมื่อเป็นเช่นนี้ อิทธิปาฏิ...
- สุนักขัตตะ ทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาค ทรง...
- เรากล่าวว่า ดูก่อนสุนักขัตตะ เราทราบนักบวชเปลือย ชื่อปาฏิกบุ...
- ภัคควะ ครั้งนั้นเป็นเวลาเช้า เรานุ่งห่มแล้ว ถือบาตรจีวร เข้า...
- ครั้งนั้น พวกเจ้าลิจฉวีผู้มีชื่อเสียง และพราหมณ์มหาศาล คฤหบด...
- ครั้งนั้น บุรุษนั้นได้กล่าวกะเขาว่า ท่านปาฏิกบุตร ไฉน ท่านจึ...
- ดูก่อนภัคควะ เมื่อมหาอำมาตย์แห่งเจ้าลิจฉวีกล่าวอย่างนี้ นักบ...
- ดูก่อนภัคควะ ครั้งนั้นศิษย์ช่างกลึงบาตรไม้ ชื่อ ชาลิยะ ลุกขึ...
- ดูก่อนภัคควะ เมื่อศิษย์ช่างกลึงบาตรไม้ชื่อ ชาลิยะ กล่าว แล้ว...
- ปาฏิกบุตร ท่านก็เป็นเช่นนั้น ดำรงชีพตามแบบพระสุคต บริโภคอาหา...
- ท่านปาฏิกบุตร ท่านก็เป็นเช่นนั้น ดำรงชีพตามแบบ พระสุคต บริโภ...
- ดูก่อนภัคควะ เมื่อศิษย์ช่างกลึงบาตรไม้ชื่อ ชาลิยะ นั้น กล่าว...
- วว่า เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน เมื่อเป็นเช่นนี้ อิทธิปาฏิ...
- เธอทั้งหลาย มีบางกาลบางสมัยล่วงมาช้านาน ที่โลกนี้กลับเจริญ เ...
- เธอทั้งหลาย บรรดาสัตว์จำพวกนั้น สัตว์ใดเกิดก่อน สัตว์นั้นมี ...
- ภัคควะ เราย่อมทราบชัดสิ่งที่โลกสมมติว่าเลิศ ทั้งรู้ชัดยิ่งกว...
- ภัคควะ มีสมณพราหมณ์บางจำพวก บัญญัติสิ่งที่โลก สมมติว่าเลิศ ว...
- กถาว่าด้วยมีความเห็นว่าเกิดขึ้นลอย ๆ ดูก่อนภัคควะ มีสมณพราหม...
- ภัคควะ สมณพราหมณ์บางพวกกล่าวตู่เรา ซึ่งกล่าว อยู่อย่างนี้ ด้...
- พระผู้มีพระภาคได้ตรัสพุทธพจน์นี้แล้ว
- พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ทรงทราบ เวลาหรือจึงเสด็จออกไป
- คำว่า สุนกฺขตฺโต ลิจฺฉวิปุตฺโต ได้แก่ พระราชโอรสของ กษัตริย์...
- คำที่เหลือในพระสูตรนี้ พึงทราบตามทำนองว
- พระ องค์ทรงเริ่มสูตรนี้ ด้วยสองบทว่า ไม่
- คำว่า เอตทโวจ อธิบายว่า ได้ยินว่า พระผู้มีพระภาค ทรง ดำริว่า...
- คำว่า สตฺตมํ ทิวสํ แปลว่า ในวันที่ ๗
- บทว่า เอกทฺวีหิกาย ได้แก่ กล่าวนับว่า หนึ่ง สอง
- บว่า สุนักขัตตะโอรสเจ้า ลิจฉวีนั้น คิดว่า คำพูดของพระสมณโคดม...
- บทว่า กฬารมชฺชโก คือ นักบวชเปลือย ผู้มีฟันและหนวดงอก ออกมา ห...
- บทว่า ปริหิโต แปลว่า นุ่งห่ม คือกลับนุ่งห่มผ้า
- พระผู้มีพระภาคเจ้า แต่ก็ทราบ ว่า ผู้ที่เริ่มทำปาฏิหาริย์แข่ง...
- ในคำว่า ตํ วาจํ เป็นต้นนั้น ความว่า อเจลกปาฏิกบุตร เมื่อ กล่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เขาตายเสียแล้ว
- การที่เส้นขนทั้งหลายชูชันขึ้น ชื่อว่า โลมหํโส
- บทว่า สํ สปฺปติ ได้แก่ ซบศีรษะ คืออยู่ในอารามนั้นนั่นเอง
- บรรดาพญาสีหราช เหล่านั้น พญาสีหเกสรราช ได้ถึงความเป็นสัตว์เล...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โก จาหํ ความว่า เราคือใคร พญา สีหมิคร...
- บทว่า สเมกฺขิยาน แปลว่า พิจารณาแล้ว คือสำคัญแล้ว
- พระผู้มีพระภาคเจ้าย่อมไม่ทรงกระทำ ปาฏิหาริย์ ด้วยกถามรรค ประ...
- บทว่า อสตา คือไม่มีอยู่
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ เขาคิชฌกูฏ ใน พระนครราชคฤห์ ก...
- ครั้งนั้นแล สันธานคฤหบดีเข้าไปหานิโครธปริพาชก ถึงที่อยู่ ครั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ทรงสดับการเจรจาระหว่าง สันธานคฤหบดีกับ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จเข้าไปหานิโครธ ปริพาชก นิโครธปริพาชกจ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พวกข้าพระ- องค์ก...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอุปกิเลสมากอย่างในการเกลียดบาปด้วยตบะท...
- นิโครธะ ข้ออื่นยังมีอยู่อีก บุคคลผู้มีตบะย่อมถือมั่นตบะ เขา ...
- นิโครธะ ข้ออื่นยังมีอยู่อีก บุคคลผู้มีตบะย่อมยึดถือมั่นตบะ ด...
- นิโครธะ ข้ออื่นยังอยู่อีก บุคคลผู้มีตบะเป็นผู้นั่งในทางที่ ม...
- นิโครธะ ท่านจะพึงสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน การเกลียดบาป ด้วยตบ...
- นิโครธะ ข้ออื่นยังมีอยู่อีก บุคคลผู้มีตบะย่อมถือมั่นตบะ เขา ...
- นิโครธะ ข้ออื่นยังมีอยู่อีก บุคคลผู้มีตบะ ไม่รุกรานสมณะหรือ ...
- นิโครธะ ข้ออื่นยังมีอยู่อีก บุคคลมีตบะย่อมไม่เสพโทษอัน ปกปิด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า นิโครธะ การเกลียดบาปด้วยตบะ ด้วยเห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า นิโครธะ การเกลียด
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า นิโครธะ การเกลียดบาป
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า นิโครธะ การเกลียดบาปด้วยตบะ เป็นกิ...
- ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทราบว่านิโครธปริพาชก เป็นผู้นั่งน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว นิโครธปริพาชก ได้กราบทูลพ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงดำริว่า โมฆบุรุษ เหล่านี้ทั้งหมด ถูกมาร...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ทิวาทิวสฺเสว ได้แก่ เวลาเลยเที่ยง ไป ...
- บทว่า เอตทโวจ ได้แก่ สันธานคฤหบดีกำลังเดินมา ได้กล่าว คำนี้ว...
- บทว่า สุญฺาคารตา คือหายไปแล้วในสุญญาคาร
- ปริพาชก เมื่อไม่เห็นวงพระนลาฏสีทองของพระศาสดา จึงแสดง กำลังข...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงยินยอมแบบพระสัพพัญญูว่า เธอจงกล่าวไปเถิ...
- บทว่า อปฺปสทฺเท กตฺวา ได้แก่ ให้ไม่มีเสียงดัง คือ ให้ มีเสีย...
- บทว่า อตฺตานุกฺกํเสติ ได้แก่ ยกตน คือชูตนว่า ใครจะ เป็นเช่นเ...
- ไม่ทำแม้เพียงการเชื้อเชิญโดยธรรม ว่า ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ท่า...
- บทว่า ลูชชีวึ ได้แก่ ผู้มีความเป็นอยู่เศร้าหมอง ด้วยความ เป็...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง แสดงพระบาลีฝ่ายที่เศร้าหมอง คือทรงแสดง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ย่อมทรงแสดงว่า การเกลียดบาปด้วยตบะเห็นปาน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสดำว่า เอตฺตาวตา โข นิโคฺรธ ตโป- ชิคฺจฺ...
- บทว่า เต ปริพฺพาชกา ได้แก่ ปริพาชกจำนวน ๓,๐๐๐ คน เหล่านั้น เ...
- บทว่า พุทฺโธ โส ภควา สมฺโพธาย ความว่า พระผู้มีพระ ภาคเจ้าตรั...
- บทว่า ปญฺาปาริปูรึ คือบริบูรณ์ด้วยมรรค ปัญญา
- ในบรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ผุฏฺา ปาปิมตา ได้แก่ ถูกมาร มีมีบา...
- จบ อรรถกถาอุทุมพริกสูตร จบ สูตรที่ ๒ เรื่อง พระเจ้า
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว มีพระราชา จักรพรรดิพระ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลำดับนั้น ท้าวเธอตรัสเรียกพระกุมาร ซึ่งเ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ท้าวเธอรับสนองพระดำรัสพระราช- ฤาษีแล้ว ท...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฝ่ายพระราชาอริราชที่อยู่ ณ ทิศบูรพา พากั...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฝ่ายพระราชาอริราช ที่อยู่ ณ ทิศอุดรก็ พา...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุรุษนั้นทูลสนองพระราชดำรัสของ ท้าวเธอแล...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลำดับนั้น บุรุษคนหนึ่งเข้าไป เฝ้าพระราชา...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลำดับนั้น ท้าวเธอโปรดให้ ประชุมอำมาตย์รา...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม้บุรุษอีกคนหนึ่ง ก็ได้ขโมยทรัพย์ ของคน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลำดับนั้น บุรุษคนหนึ่งขโมย เอาทรัพย์ของค...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มนุษย์ทั้งหลายได้ฟังว่า ดูก่อน ท่านผู้เจ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการดังพรรณนามานี้ เมื่อ พระมหากษั...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการดังพรรณนามานี้ เมื่อ พระมหากษั...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในเมื่อมนุษย์มีอายุหนึ่งพันปี มิจฉาทิฏฐิ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักมีสมัยที่มนุษย์เหล่านี้ มีบุตรอายุ ๑๐...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในเมื่อมนุษย์ทั้งหลายมีอายุ ๑๐ ปี เขาจัก...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลำดับนั้น สัตว์เท่านั้น จักมีความคิด อย่...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในเมื่อมนุษย์มีอายุแปดหมื่นปี เด็กหญิงมี...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในเมื่อมนุษย์อายุแปดหมื่น พระผู้มี พระภา...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้น พระเจ้าสังขะ จักทรงให้ยกขึ้น ซ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงเที่ยวไปในโคจร ซึ่งเป็นวิสั...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในเรื่องโภคะของภิกษุ มีอธิบายอย่างไร
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้แล้ว
- กพระทัยเป็นแน่แท้ ขึ้นชื่อว่าพระ พระพุทธเจ้าทั้งหลาย ใคร ๆไม...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ตนแลเป็นที่พึ่งของตน คนอื่นใครเล่า...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งใดแล นกมูลไถรู้ตัวว่า เหยี่ยวนกเขาต...
- บทว่า กุสลานํ คือ ธรรมที่ไม่มีโทษเป็นลักษณะ
- ในคำเหล่านั้น คำเป็นต้นว่า จกฺกวตฺติ ได้กล่าวพิสดารแล้ว ในมห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นพระเจ...
- บทว่า ปพฺพชิ ปลว่า ผนวชแล้ว
- บทว่า ธมฺมธโช ธมฺมเกตุ อธิบายว่า ชื่อว่ามีธรรมเป็นดุจ ธงชัย ...
- เจ้าจงยังบุตรและภรรยา กล่าวคือชนภายในของเจ้า ให้ตั้งอยู่ ในศ...
- บทว่า สมณพฺราหฺมณา ได้แก่ผู้มีบาปสงบ คือมีบาปลอยเสีย แล้ว
- คำเป็นต้นว่า ตทหุโปสเถ ได้กล่าวไว้แล้วในมหาสุทัสสนสูตร
- อำมาตย์ผู้ใหญ่เหล่าใด กระทำปัญญานั้นให้เป็นเครื่องอาศัยเป็นอ...
- บทว่า สิสานิ เนสํ ฉินฺทิสฺสามิ ความว่า โดยที่สุด พวก เรานำ แ...
- แม้ใน อเปตฺเตยฺยตา เป็นต้น ก็นัยนี้นั่นเอง
- บทว่า สตฺถนฺตรกปฺโป ความว่า กัปที่พินาศในระหว่างด้วย ศาสตรา ...
- บทว่า อิจฺฉา ความว่า ตัณหาซึ่งเกิดขึ้นอย่างนี้ว่า พวกท่านจงใ...
- เล่ากันว่า เมื่อก่อน บิดากับบุตรสองคน เป็นช่างสานช่วยกันเอา ...
- พระราชานั้น ประทับอยู่ที่ปราสาทนั้นตลอดพระชนมายุสวรรคต แล้ว ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย เราได้กล่า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ปราสาทของนาง วิสาขามิคารมารดา...
- ดูก่อนวาเสฏฐะและภารทวาชะ วรรณะเหล่านี้มี ๔ คือ กษัตริย์ พราห...
- ดูก่อนวาเสฏฐะและภารทวาชะ พระราชาทรงพระนามว่า ปเสนทิโกศลก็ทรง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนว่าเสฏฐะและภารทวาชะ เธอทั้งห...
- ดูก่อนวาเสฏฐะและภารทวาชะ ครั้งนั้นแล สัตว์เหล่านั้น พากันบริ...
- ดูก่อนวาเสฏฐะและภารทวาชะ ครั้นนั้นแล เมื่อเครือดิน ของสัตว์เ...
- ดูก่อนวาเสฏฐะและภารทวาชะก็โดยสมัยนั้น การซัดฝุ่น เป็นต้นนั้น...
- ั้งนั้นแล สัตว์เหล่านั้น จึงประชุมพร้อมกัน ครั้นแล้วก็พากันท...
- ดูก่อนวาเสฏฐะและภารทวาชะ ครั้งนั้นแล สัตว์บาง ตนมีความโลเล ร...
- ว่าด้วยต้นเหตุเกิดอักขระว่ามหาสมบัติ กษัตริย์ ราชา ดูก่อนวาเ...
- ดูก่อนวาเสฏฐะและภารทวาชะ บรรดาสัตว์นั้นบาง พวก ยึดมั่นเมถุนธ...
- ดูก่อนวาเสฏฐะและภารทวาชะ กษัตริย์ก็ดี พราหมณ์ ก็ดี แพศย์ก็ดี...
- กษัตริย์เป็นผู้ประเสริฐที่สุด ในหมู่ชนผู้มีความ รังเกียจด้วย...
- ในกาลต่อมา นางวิสาขานั้นได้เป็นอุปัฏฐายิกาผู้เลิศของพระ- ทสพ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ภิกฺขุภาวํ อา
- บทว่า พรฺาหฺมณชจฺจา ความว่าเป็นพราหมณ์โดยเชื้อชาติ
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เสฎฺโ วณฺโณ ดังนี้ ความว่า พราหมณ์ทั...
- คำว่า โว ในคำว่า ตคฺฆ โว วาเสฏฺ พฺราหฺมณา โปราณํ อสรนฺตา เอ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสมุขเฉทกวาทะนี้ด้วยประสงค์ว่า ขอ พราหม...
- ก็ภิกษุนี้ ผู้มีธรรมเครื่องอยู่อันอยู่จบแล้ว ฉะนั้น จึงชื่อว
- บทว่า อนนฺตรา ความว่า เว้นแล้วจากระหว่าง
- บทว่า มูลชาตา ปติฏฺิตา ความว่าดำรงมั่นแล้วด้วยมรรคนั้นอัน เ...
- พระผู้มีพระภาคครั้นทรงแสดงวาทะอันเป็นเครื่อง ทำลายความ เป็นผ...
- พระจันทร์ และพระอาทิตย์ ชื่อว่า จนฺทิมสุริยา
- ว่าโดยประมาณ ดวงจันทร์มีเส้นผ่าศูนย์กลาง ๔๙ โยชน์ เส้น รอบวง...
- ก็พึงทราบวินิจฉัยใน คำว่าวิถีของอาทิตย์และดวงจันทร์เป็น อย่า...
- พึงทราบวินิจฉัยในคำว่าดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ทำแสดงสว่างใน ที...
- คำว่า วณฺณเววณฺณตา จ ได้แก่ความมีผิวพรรณต่างกัน
- พวกพราหมณ์ทั้งหลายพากัน ถือเอาการโปรยฝุ่นเป็นต้นนั้นว่าเป็นธ...
- บทว่า อกฺขรํ อุปนิพฺพตฺตํ ความว่า เกิดบัญญัติโวหารซึ่งเข้าใจ...
- บทว่า เมถุนํธมฺมํ สมาทาย แปลว่า ยึดถือเมถุนธรรม
- บทว่า สุขทุกฺขปฏิสํเวที ความว่า ธรรมดาว่าสถานที่ที่ให้ผลพร้อ...
- คำว่า พฺราหฺมโณ เวสฺโส เป็นต้นได้อธิบายพิสดารในอัมพัฏฐสูตรแล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า สารีบุตร เธอกล่าวอาสภิวาจานี้ประ เ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า สารีบุตร ก็เธอไม่มีเจโตปริยญาณในพระ- อรหั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมฝ่ายกุศลธรรมทั้งหลาย ซึ่ง ได้แก...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมในการก้าวลงสู่ครรภ์
- ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ยังมีอีกข้อหนึ่ง คนบางคนในโลกนี้ มิได้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมในทัศนสมาบัติ
- ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ยังมีอีกข้อหนึ่ง สมณะหรือพราหมณ์บางคน ...
- ่าด้วยบุคคล ๗ โพชฌงค์ ๗ ปฏิปทา ๔ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ยังมี...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมในฝ่ายภัสสมาจาร (มารยาท เกี่ยวด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าย่อมทรงทราบบุคคลอื่นด้วยมนสิการโดย ชอบเฉพา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าย่อมทรงทราบบุคคลอื่น ด้วยมนสิการโดย ชอบเฉพ...
- ส่วนที่ 173
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมในฝ่ายบุพเพนิวาสานุสติญาณ
- ข้าแด่พระองค์ผู้เจริญ สัตว์ทั้งหลายที่มีชาติอันไม่อาจนับได้ด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมในฝ่ายอิทธิวิธี
- คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ถ้าหวัง อยู่ว่า เราพึงมีสัญญาใน
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้บรรลุเต็มที่แล้ว
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้แล้ว แล ไม่ชื่อว่ากล่าวตู่พระผู้มีพ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อนอุทายี เธอจงดูความนักน้อย ค...
- ในเรื่องนี้ มีการกล่าวตามลำดับดังต่อไปนี้
- ท่านคิดว่า ประมาณหรือกำหนดแห่งคุณทั้งหลายของพระสาวก ดำรงอยู่...
- ก็ พระสารีบุตรนั่งในที่พักกลางวันนั้นนั่นแล้ว อาศัยธรรมอันเป...
- มหาชนฟันเชือกทั้งหลาย เพื่อต้องการรู้ว่า มหาสมุทรลึก-ตื้น เท...
- ความจริง เฉพาะพระพุทธคุณที่บุคคลพึงถือเอา โดยแนว ธรรม มีมากก...
- ที่นั้น พระเถระคิดว่า เราควรบอกปีติและโสมนัสนี้แก่ ใครหนอ ดั...
- บรรดาบทเหล่านี้ บทว่า เอวํ ปสนฺโน ความว่า มีความเชื่อ เกิดขึ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าย่อมตรัสถามศีลเป็นต้น ด้วยอำนาจศีลทั้งที่เ...
- ในคำว่า เสยฺยถาปิ ภนฺเต นั้น มีวินิจฉัยว่า เชิงเทินและกำ- แพ...
- บทว่า เจตโส อุปกฺกิเลเส ความว่า นิวรณ์ทั้งห้า ย่อมยังจิตให้ ...
- ความจริง ท่านพระสารีบุตรเถระ แสดงปัจจันตนคร ๑ แสดง กำแพง ๑ ท...
- ะองค์นั้น มิได้เข้าไปเฝ้าเพราะเหตุแห่งปัจจัยมีจีวรเป็นต้น แต...
- มึ ธมฺเม อภิญฺา อิเธกจฺจํ ธมฺมํ ธมฺ- เมสุ นิฏฺมคมํ ความว่า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้านั้น ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดย ชอบหนอ ดังนี...
- กุศลควรมีอรรถว่าไม่มีโทษ เพราะ ถือตามแนวพระสูตร
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง แสดงอิทธิบาท ๔ ซึ่งรวมอยู่หมวดเดียวกัน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงแสดงมรรคอันเป็นประกอบด้วยองค์ ๘ อันประ...
- บทว่า อายตนปณฺณตฺตีสุ คือ ในการบัญญัติอายตนะ
- บทว่า อยํ ตติยา ความว่า ข้อนี้จัดเป็นการก้าวลงสู่ครรภ์ข้อ ที...
- บทว่า อาเทสนวิธาสุ คือ ในส่วนแห่งการแสดงธรรมดักใจ คน
- บทว่า อมนุสฺสานํ คือ หมู่ยักษ์และปีศาจ เป็นต้น
- คำเป็นต้นว่า อาตปฺปมนฺวาย พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสให้พิส- ดารแ...
- วิญญาณนั้นเองชื่อ วิญญาณโสตะ
- าทั้งสองคือ สมมติกถา ปรมัตถกถา ของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ท่านให...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า
- ้ชัดตามความเป็นจริง ว่า สิ่งนี้เป็นทุกข์ ฯลฯ นี้คือปฏิบัติให...
- บุคคลย่อมตามระลึกถึงธรรม ฉะนั้น จึงชื่อว่า ธัมมานุสารี
- ทั้งปฏิบัติลำบาก ทั้งรู้ ได้ช้า เป็นอย่างไร คือ ปัญญา ความรู...
- บทว่า น เจว มุสาวาทูปสญฺหิตํ ความว่า ภิกษุบางรูปใน ศาสนานี้ด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ใน หนหลังแล้วมิใช่หรือ เพราะเหตุไร ...
- บทว่า ปรปุคฺคลวิมุตฺติาเณ คือ ในญาณเครื่องหลุดพ้นจาก กิเลสด...
- สองบทว่า สาสวา สอุปธิกา คือ ฤทธิ์ที่มีโทษ คือ มีข้อติเตียน
- พระผู้มีพระภาคเจ้าโดยอาการแม้ อื่นอีกจึงทูลคำเป็นต้นว่า ยนฺต...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ไม่ทรงตามประกอบกามสุขในฝ่ายวัตถุกาม
- ความจริง ทุติยฌานผลสมาบัติพร้อมด้วยปีติ พระผู้มี พระภาคเจ้าต...
- รปิฎก ที่พระธรรมสังคาหกาจารย์ยกขึ้นสู่ สัง- คายนาทั้ง ๓ ครั้...
- จริงอยู่ อันตรธานมี ๓ อย่าง คือ ปริยัตติอันตรธาน ๑ ปฏิเวธ- อ...
- ขึ้นชื่อว่าปรินิพพานมี ๓ อย่างคือ กิเลสปรินิพพาน ๑ ขันธ- ปริ...
- ถามว่า ก็เพราะเหตุไร พระพุทธเจ้าทั้งหลายย่อมไม่ทรงอุบัติขึ้น...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงภาษิตไว้ว่า ภิกษุทั้งหลาย ข้อนั้นไม่...
- สองบทว่า ธมฺมสฺส จ อนุธมฺมํ ความว่า ปฏิปทาอันเป็นส่วน เบื้อง...
- คาถาก็ดี พระสูตรก็ดี เป็นอันมากที่เป
- ครั้งนั้น พระจุนทสมณุเทสจำพรรษาอยู่ในเมืองปาวาได้ เข้าไปหาท่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนจุนทะ ข้อนี้ย่อมเป็น อย่างนั...
- ดูก่อนจุนทะ อนึ่ง ศาสดาในโลกไม่เป็นสัมมาสัมพุทธะ และธรรมเป็น...
- ดูก่อนจุนทะ อนึ่ง ศาสดาในโลกนี้ เป็นสัมมาสัมพุทธะ และธรรมก็เ...
- ดูก่อนจุนทะ อนึ่ง ศาสดาในโลกนี้เป็นสัมมาสัมพุทธะ และธรรมก็เป...
- ดูก่อนจุนทะ ศาสดาผู้เป็นอรหันตสัมมาสัมพุทธะเกิด ขึ้นแล้วในโล...
- ดูก่อนจุนทะ อนึ่ง ศาสดาผู้เป็นอรหันตสัมมา- สัมพุทธะ เกิดขึ้น...
- ดูก่อนจุนทะ แม้หากว่า พรหมจรรย์ประกอบด้วยองค์ เหล่านี้ คือ ศ...
- านั้นก็เป็นเถระ เป็นผู้ฉลาด เป็นผู้ได้รับแนะนำแล้ว เป็นผู้แก...
- ลายผู้เป็นสาวกของศาสดานั้น ก็เป็นเถระผู้ฉลาด ได้รับแนะนำ แล้...
- ดูก่อนจุนทะ ก็บัดนี้เราเป็นศาสดาเป็นอรหันต- สัมมาสัมพุทธะเกิ...
- ดูก่อนจุนทะ เท่าที่ศาสดาทั้งหลายเกิดขึ้นแล้วในโลกใน บัดนี้ เ...
- ททั้งหมด พร้อมเพรียงกัน ประชุม รวบรวม ตรวจตราอรรถด้วยอรรถ พย...
- ร้อมเพรียงกัน ชื่นบานกันไม่วิวาทกันศึกษาเถิด สพรหมจารีสงฆ์รู...
- ดูก่อนจุนทะ ถ้าสพรหมจารีสงฆ์แม้อื่นอีก พึงกล่าว ธรรม หากว่าใ...
- ดูก่อนจุนทะ เราไม่แสดงธรรมเพื่อปิดกั้นอาสวะทั้ง หลายที่เป็นไ...
- ดูก่อนจุนทะ ข้อนั้นเป็นฐานะที่จะมีได้ คือการที่ พวกปริพาชกอั...
- ว่าด้วยการประกอบตนให้ติดความสุข ๔ อย่าง ดูก่อนจุนทะ ข้อนั้นเ...
- ดูก่อนจุนทะ การประกอบตนให้ติดอยู่ในความสุข ๔ ประการ เหล่านี้...
- คือการที่พวก ปริพาชกอัญญเดียรถีย์พึงกล่าวอย่างนี้ว่า พวกสมณะ...
- ดูก่อนจุนทะ ข้อนั้นเป็นฐานะที่จะมีได้ คือการที่ ปริพาชกอัญญเ...
- ดูก่อนจุนทะ สิ่งใดที่ชาวโลกพร้อมทั้งเทวโลกมารโลก หรหมโลก อัน...
- ดูก่อนจุนทะ ข้อนี้ก็เป็นฐานะที่จะมีได้ คือการที่พวก ปริพาชกอ...
- ดูก่อนจุนทะ ทิฏฐินิสัย แม้เหล่าใดอันสหรคตด้วยส่วน เบื้องต้น ...
- ดูก่อนจุนทะ สมณพราหมณ์เหล่าใด ผู้มีวาทะอย่างนี้ มีทิฏฐิอย่าง...
- ดูก่อนจุนทะ ทิฏฐินิสัยอันประกอบด้วยส่วนเบื้องต้นนี้แล ที่เรา...
- ดูก่อนจุนทะ สมณพราหมณ์เหล่าใด เป็นผู้มีวาทะ อย่างนี้ มีทิฏฐิ...
- ดูก่อนจุนทะ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมพิจารณา เห็นกายในกายเนือ...
- สาทิกสูตรมีบทเริ่มต้นว่า ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้- จะอธิบาย...
- ได้ยินว่านาฏบุตรนั้นสดับพุทธคุณที่อุบาลีคฤหบดี ผู้รู้แจ้งแทง...
- นาฏบุตรไม่ทำให้ชนแม้ทั้งสองมีลัทธิอย่างเดียวกัน อย่างนี้แล้ว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระ- อานนท์ ให้ทารกในตระกูลบรรพชา แล้วให้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เพราะพระอานนท เถระไม่ใช่เจ้าของกถานี้ แต่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดเกียจค...
- บทว่า เถโร ได้แก่ผู้มั่นคง คือประกอบด้วยธรรมอันทำให้เป็น ผู้...
- บทว่า ปสฺสํ น ปสฺสติ คือ บุคคลเห็นอยู่ชื่อว่าย่อมไม่เห็น
- บทว่า ดู ก่อนผู้มีอายุ ของอรรถนี้ คือ ของอรรถนี้ว่า อารมณ์เป...
- ในบทนั้นอาสวะทั้งหลายอันเกิดขึ้นเพราะมีปัจจัยเป็นเหตุในโลก น...
- บทว่า หาฝั่งมิได้ คือ ไม่มีฝั่ง ไม่มีกำหนด ใหญ่ บทว่า พระสมณ...
- บทว่า วิญฺาณํ ได้แก่ธรรมายตนะมีสุขและทุกข์ เป็นต้น บทว่า ปต...
- ดูก่อนจุนทะ ตถาคตไม่เห็นไม่ฟังไม่รู้หรือไม่รู้แจ้งในสิ่งที่ม...