วัดสมุหประดิษฐ์

สภาพฐานะและที่ตั้งวัด

วัดสมุหประดิษฐ์ เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่เลขที่ ๓ ตำบลสวนดอกไม้ อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับแม่น้ำบาสัก ทิศใต้ติดต่อกับโรงเรียนวันครู ๒๕๐๑ ทิศตะวันออกติดต่อกับเขตโรงงานสุราสระบุรีและทิศตะวันตกติดต่อกับถนนพิชัยรณรงค์สงคราม

ความเป็นมา

วัดสมุหประดิษฐ์หรือวัดสมุหประดิษฐาราม เป็นวัดเก่าแก่ เดิมชื่อว่า วัดไผ่จัยก้อ เป็นวัดเล็ก ๆ ตั้งอยู่ที่บ้านไผ่ล้อมน้อย ได้รับการบูรณะปฏิสังขรณ์จากพระองค์เจ้าพัตรายวดีศรีชนมายุ เมื่อทรงเสด็จพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ไปประพาสแก่งคอยโดยทางเรือ เมื่อบูรณะปฏิสังขรณ์ใหม่เรียบร้อยแล้วพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานนามวัดว่า "วัดสมุหประดิษฐ์" ตามชื่อของพระสวามีของพระองค์เจ้าพัตรายุวดีศรีชนมายุ ซึ่งดำรงตำแหน่งเป็นสมุหเทศาภิบาลมณฑลขณะนั้น และโปรดเกล้า ฯ ให้เป็นพระอารามหลวงด้วย ต่อมาประมาณปี ๒๔๔ ได้ทำการย้ายที่ว่าการจังหวัดสระบุรี ไปตั้งที่ทิศตะวันออกของหมู่บ้านไผ่ล้อมน้อย วัดสมุหประดิษฐ์จึงตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของที่ว่าการจังหวัด จึงตกลงย้ายวัดไปไว้ทางทิศตะวันออกของจังหวัด

แม้ว่าต่อมาจะย้ายที่ว่าการจังหวัดไปอยู่ที่ตำบลปากเพรียว ห่างออกไปทางทิศตะวันออกประมาณ ๘ กม. ก็ตาม วัดสมุหประดิษฐ์ก็ยังคงตั้งอยู่ที่เดิมมาจนกระทั่งทุกวันนี้

ทรัพย์สิน

ที่ดินที่ตั้งวัด ๑๒ ไร่ ๓ งาน ๓๕ ตารางวา และยังมีปูชนียวัตถุ และถาวรวัตถุต่าง ๆ อีกคือ พระอุโบสถ และพระเจดีย์สร้างมาพร้อมกับวัด ภายในพระอุโบสถมีภาพจิตรกรรมฝาผนังสวยงามมาก พระประธานในพระอุโบสถเป็นพระสมัยสุโขทัย ปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง ๒ ศอก ๑ คีบ ๘ นิ้ว

ศาลาการเปรียญ

มีลักษณะทรงไทยแบบเก่า สร้างโดยพระครูพุทธฉายาภิบาล (ศรี) เจ้าอาวาสในยุคนั้น กุฏิสงฆ์ มีลักษณะทรงไทยเดิม เพราะสร้างมาแต่แรกและได้สร้างเพิ่มเติมภายหลังอีก ศาลากลางวัดจัดสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๑ เพื่อเป็นสถานที่รับผ้าพระกฐินพระราชทาน

การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์

ทางวัดจัดให้มีโรงเรียนปฏิบัติธรรมสำหรับพระภิกษุสามเณร

มีนักเรียนธรรม ๒๐ รูป นักเรียนบาลี ๑ รูป และโรงเรียนระดับประถม สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติอีก หลัง

การบริหารและการปกครอง วัดสมุหประดิษฐ์ เป็นวัดเล็ก ๆ จัดตั้งมานานแล้วและไม่มีหลักฐานบันทึกไว้ ประวัติวัด ที่ได้จึงเป็นเพียงแต่คำบอกเล่าสืบต่อกันมา แม้แต่เจ้าอาวาสผู้ครองวัดก็จำได้เพียง 6 รูปเท่านั้นคือ ๑. พระครูพุทธฉายาภิบาล (นอ) ๒. พระครูพุทธฉายาภิบาล (พระมหาปรีชา) ๓. พระครูพุทธฉายาภิบาล (ศรี) เจ้าอาวาสทั้ง ๓ รูปเดิมสังกัดอยู่วัดศาลาปูน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ๔. พระสุวิสุทธิดิลก (โต) เดิมสังกัดอยู่วัดหนองนกชุม อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี ๕. พระครูสุประดิษฐ์ศีลคุณ (ลี)

เดิมสังกัดอยู่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม กรุงเทพมหานคร ๖. พระสมณวัตรวิมล (คำ) เดิมสังกัดวัดสูง อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี

เป็น เจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๕๒๕) วัดนี้มีจำนวนพระภิกษุ ๑๕ รูป สามเณร ๘ รูป และชี ๒ คน