วัดกวิศราราม
สภาพฐานะและที่ตั้งวัด วัดกวิศราราม เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดราชวรวิหาร ตั้งอยู่เลขที่ ๗๓ ตำบลท่าหิน อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี อาณาเขต ทิศเหนือ ติดต่อพระนารายณ์ราชนิเวศน์ ทิศใต้ ติดต่อกับถนนประตูชัย ทิศตะวันออก ติดต่อบ้านรังสิคุต ทิศตะวันตกติดต่อถนนประตูชัย ลักษณะพื้นที่โดยทั่วไปบริเวณวัดตั้งอยู่บนที่สูง น้ำท่วมไม่ถึง
ความเป็นมา วัดนี้เดิมชื่อ "วัดขวิด" สร้างในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เมื่อ พ.ศ. ๒๒๐๘ อยู่ท้ายพระราชวังนารายณ์ราชนิเวศน์ หลังจากสมเด็จพระนารายณ์ ฯ สวรรคต เมืองลพบุรีจึงถูก ครอบครองให้ว่างลงเป็นเวลานาน จนกระทั่งสมัยรัตนโกสินทร์ ในรัชกาลที่ ๔ ได้ทรงทำการบูรณะ ปฏิสังขรณ์วัดนี้ขึ้นใหม่พร้อมกับพระราชทานนามใหม่ว่า "วัดกวิศราราม" เมื่อ พ.ศ. ๔๐๕ และสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงโปรดให้เป็นวัดมหานิกาย จวบจน กระทั่งปัจจุบัน
ทรัพย์สิน ที่ดินที่ตั้งวัดมีเนื้อที่ ๑๕ ไร่ ๔ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๕๕๘, ๑๑๕๑๑ และยังมีที่ธรณีสงฆ์ อยู่ ๒ แปลงอยู่ที่ตำบลโคดลำมาน อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี โดยแปลงแรกมีเนื้อที่ ๒๒ ไร่ โฉนดเลขที่ ๗๔๘๓ และแปลงที่สองมีเนื้อที่ ๑๕ ไร่ ๒ งาน ๒๐ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๓๕๓ ปูชนียวัตถุ และถาวรวัตถุของวัดมีดังนี้ พระอุโบสถ สร้างในสมัยพระนารายณ์มหาราช มีประตูเข้าออกทางเดียว หน้าต่างเจาะ เป็นช่องแบบศิลปะอยุธยา พระประธานในพระอุโบสถเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยลักษณะเก่าแก่ สมัยอู่ทอง
พระพุทธเจดีย์ ทรงกลมบนฐานสี่เหลี่ยมอยู่ด้านหลังพระอุโบสถ สร้างในสมัยสมเด็จพระนารายณ์เช่นเดียวกัน
นอกจากนั้นก็มี พระเจดีย์คู่หน้าพระอุโบสถ ตึกเสนาสนะ กุฏิ หอไตร สร้างในสมัยรัชกาลที่ ๔ และศาลาการเปรียญ หอสมุดศาลาขาวทิพย์ สร้างในสมัยเจ้าอาวาสพระธรรมญาณมุนรูปปัจจุบัน (พ.ศ. ๕๒๔)
การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์ ในปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๕๒๔) วัดกวิศราราม มีโรงเรียนปริบัติธรรม ๒ แห่ง ประกอบด้วยนักเรียนบาลีจำนวน ๓๒ รูป และนักเรียนธรรมจำนวน < รูป และยังมีโรงเรียนวินิตศึกษา โดยพระธรรมญาณมุนได้จัดตั้งขึ้น เมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๖ ที่จะให้การศึกษาเป็นวิทยาทานแก่เยาวชนไทย ซึ่งปัจจุบันเปิดสอนถึงชั้น ม. ๖ และนอกจากนี้ก็ยังมีโรงเรียนการศึกษาผู้ใหญ่ โรงเรียนธรรมศึกษาหอสมุด ซึ่งสร้างในสมัยพระธรรมญาณมุนทั้งสิ้น
การบริหารและการปกครอง นับแต่วัดกวิศรารามเปลี่ยนมาเป็นวัดมหานิกาย มีเจ้าอาวาสที่ครองวัด ๒ รูป คือ ๑. พระครูโวทานสมณคุต (รุ่ง) ๒. พระธรรมญาณมุน (กิตติทินนาเกร) พ.ศ. ๒๔๘๑ ถึง ปัจจุบัน ปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๕๒๔) วัดมีพระภิกษุจำนวน ๒๐ รูป และสามเณรจำนวน ๑๘ รูป