การเปรียบเทียบประสิทธิภาพของยางกล้วย มูลกระบือและเม็ดมะขามในการช่วยติดสีย้อมและความคงทนของสีย้อมในกระบวนการย้อมเส้นใยไหม

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

สุชาญา คนใหญ่, ปณิตา บุญประจง, วรกมล เทพวรชัย

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

เพื่อนจิต สิงห์เผ่น

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนเฉลิมขวัญสตรี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2560

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

โครงงานเรื่อง การเปรียบเทียบประสิทธิภาพของยางกล้วย มูลกระบือและเม็ดมะขามในการช่วยติดสีย้อมและความคงทนของสีย้อมในกระบวนการย้อมเส้นใยไหมเป็นการศึกษาสารที่ช่วยในการติดสีย้อมและรักษาความคงทนของสีย้อมของสารช่วยติดสี 3 ชนิด คือ ยางกล้วย มูลกระบือและเม็ดมะขาม การทดลองได้ทำการเปรียบเทียบประสิทธิภาพของการช่วยติดสีย้อมและการรักษาความคงทนของสีย้อมในการบวนการย้อมเส้นใยไหมในกรรมวิธีที่แตกต่างกันโดยเส้นใยไหมจะถูกแช่ในสารช่วยติดสีย้อมแต่ละชนิดเป็นเวลา 5 นาที, 10 นาที และ15 นาที เส้นใยไหมที่ผ่านการย้อมจะถูกรบกวนจากสภาวะแวดล้อมต่างๆได้แก่ การทำความสะอาดด้วยน้ำยาซักผ้าสำหรับผ้าไหมและการได้รับแสงจากกล้องจุลทรรศน์ วันละ 5 ชั่วโมง เป็นระยะเวลานาน 6 สัปดาห์ เส้นใยไหมจะมีการเปรียบเทียบเฉดสีที่เปลี่ยนแปลงไปทั้งก่อนและหลังการได้รับแสงจากกล้องจุลทรรศน์ จากนั้นตรวจประสิทธิภาพด้วยการซักเส้นใยไหมด้วยน้ำยาซักผ้าสำหรับผ้าไหมและอ่านค่าดูดกลืนแสงด้วยเครื่อง Spectrophotometer และ ค่าความเข้มแสงด้วยเครื่องHunter lab เพื่อทดสอบความคงทนของสีย้อมจากสำหรับการย้อมเส้นใยไหมด้วยครั่งที่เป็นตัวให้สีและใช้สารช่วยติดสีจากมูลกระบือ เม็ดมะขามและยางกล้วย การย้อมสีเส้นไหมนับเป็นกระบวนการหนึ่งในการผลิตผ้าไหมของเกษตรกร และการย้อมสีจากสีที่ได้จากวัตถุดิบตามธรรมชาติ เช่นการย้อมด้วยครั่ง Tachardia –lacca Kerr. อย่างไรก็ตามการใช้ครั่งในการย้อมไหมยังพบปัญหาการติดสีและความคงทนของสี ปัจจุบันจึงมีวิธีการประยุกต์สารช่วยติดสีหรือมอร์แดนมากขึ้น เช่นการใช้สารละลายเบสจากน้ำขี้เถ้า อะลูมิเนียมซัลเฟต และ เฟอรัสซัลเฟต โครงงานนี้ได้ศึกษามอร์แดน 3 ชนิด คือยางกล้วย

มูลกระบือ และ เมล็ดมะขาม เส้นไหมที่เตรียมได้จะถูกย้อมในระยะเวลาที่ 5 นาที, 10 นาทีและ 15 นาที ของอัตราส่วนระหว่างแม่สี และมอร์แดน ที่แตกต่างกัน ผลการทดลองพบว่า ทั้งระยะเวลาในการย้อม และมอร์แดนที่แตกต่างกัน มีอิทธิพลต่อการติดสีย้อม และความคงทนของสีย้อมที่แตกต่างกัน