การพัฒนาการตรวจวินิจฉัยโรคอัลไซเมอร์จากภาวะรู้คิดบกพร่องเล็กน้อยด้วยการเรียนรู้ด้วยเครื่อง โดยใช้ภาพถ่ายทางสมอง

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ชโนดม ลิสันเทียะ, ปุณณัตถ์ เชิดชูวุฒิกุล

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ภูภิภัทร ใจแก้ว

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

มีการคาดการณ์ว่าประเทศไทยจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอย่างเต็มตัวในปี 2564 ซึ่งแสดงให้เห็นว่าในปัจจุบันประเทศไทยได้เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัวเรียบร้อยแล้ว ทำให้ปัจจุบันประเทศไทยนั้นประสบปัญหาต่างๆมากมาย เช่น จำนวนแพทย์ไม่เพียงพอที่จะดูแลผู้สูงอายุ การลดลงของแรงงานเพราะต้องกลับไปดูแลพ่อแม่ แต่หนึ่งในปัญหาที่ส่งผลกระทบเป็นวงกว้างที่สุดคือปัญหาโรคอัลไซเมอร์ในผู้สูงอายุ ซึ่งปัญหานี้ทำให้เกิดผลกระทบหลากหลายรูปแบบเช่น การสูญเสียแรงงานจากการที่ลูกหลานจะต้องมาดูแลพ่อแม่ การสูญเสียแรงงานจากการที่แรงงานป่วยเป็นโรคอัลไซเมอร์ การสูญเสียค่าใช้จ่ายจำนวนมากไปกับการรักษา ซึ่งปัญหามีแต่จะเพิ่มความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นปัญหาเรื้อรังในสังคมไทย ซึ่งมีการคาดการณ์ว่าในปี 2573 จะมีผู้ป่วยอัลไซเมอร์ในไทย 1.1 ล้านคน

ในปัจจุบันโรคอัลไซเมอร์ยังไม่มีวิธีการรักษา มีแต่วิธีการชะลออาการ จากสถิติของผู้ป่วยจะสามารถมีชีวิตได้หลังจากตรวจพบ 2-10 ปีและตายจากอาการแทรกซ้อน แต่หากได้รับการรักษาทันเวลาจะสามารถอยู่ได้ถึง 9-15 ปี ด้วยการให้ยาที่สามารถชะลออาการได้ ทำให้สามารถลดผลกระทบต่อสังคมและผู้ป่วยไปได้หลายส่วน ซึ่งหมายความว่ายิ่งตรวจพบไวเท่าไรผลกระทบก็ยิ่งน้อยลงเท่านั้น โดยเพื่อให้เกิดผลกระทบน้อยที่สุดระยะที่ควรจะตรวจพบในระยะก่อนที่สมองจะเสียหาย คือระยะ mild cognitive impairment โดยปกติผู้ป่วยจะมีอาการหลงๆลืมๆ ตามปกติเมื่อเข้าสู่วัยชรา ทำให้งานวิจัยของเรามุ่งไปที่การคัดกรองผู้ป่วยจากสภาวะ mild cognitive impairment ที่ไม่เปลี่ยนแปลงเป็นโรคอัลไซเมอร์กับ สภาวะ mild cognitive impairment ที่จะเปลี่ยนเป็นโรคอัลไซเมอร์ในอานาคต ด้วยการสร้างเอไอจากวิธีการ machine learning โดยเรียนรู้จากข้อมูลภาพถ่ายทางสมอง เพื่อทำให้สามารถใช้หนึ่งในวิธีที่สามารถลดทอนความเสียหาย โดยการตรวจล่วงหน้าในสภาวะ mild cognitive impairment เพื่อตรวจจับความเสี่ยงที่ภาวะนี้จะพัฒนาไปเป็นโรคอัลไซเมอร์ในอนาคต ซึ่งในปัจจุบันวิธีนี้ยังไม่เป็นที่นิยมเนื่องจากขาดกระบวนการที่มีประสิทธิภาพในการตรวจจับ ผลลัพธ์ของโครงงานที่เราอยากจะให้ไปคือการค้นพบวิธีการวินิจฉัยโดยใช้ machine learning เป็นส่วนประกอบ มีวิธีการใช้งานคือให้แพทย์ใช้วิธีการของเราในการประกอบการตัดสินใจในการวินิจฉัย ด้วยการนำภาพถ่ายทางสมองมาผ่านกระบวนการสกัดข้อมูลที่จำเป็น แล้วใส่ข้อมูลนั้นเข้าไปในโมเดลเพื่อประมวลผล