ศึกษาชีววิทยาเชิงโครงสร้างของสาหร่ายข้าวเหนียว ที่กระตุ้นการสร้างถุงดักแมลง เพื่อลดลูกน้ำยุงลายที่เป็นพาหะของโรคไข้เลือดออก

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

วชิรญาณ์ เลยะกุล, ภัสยาพร กัลยาสนธิ์, ศุภรดา กองจินดา

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ชุมพล ชารีแสน

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนกาฬสินธุ์พิทยาสรรพ์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

สาหร่ายข้าวเหนียว (golden bladderwort; ชื่อวิทยาศาสตร์ : Utricularia aurea) เป็นพืชกินแมลงที่พบได้ทั่วไปตามแหล่งน้ำจืด เช่น บ่อน้ำ หนองน้ำ บึง นาข้าว ฯลฯ มีถุงกระเปาะขนาดเล็กใช้สำหรับดักจับแมลงและสิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก เป็นพืชที่ไม่มีรากแท้จึงต้องอาศัยการรับสารอาหารด้วยวิธีอื่น โดยจะสร้างถุงเล็กๆแทรกอยู่บริเวณก้านใบ เพื่อใช้ในการดักจับแมลงหรือสัตว์น้ำขนาดเล็กเช่น โปรโตซัว หนอนน้ำ ลูกน้ำ

ในปัจจุบันสังคมไทยประสบปัญหาเรื่องการแพร่ระบาดของโรคไข้เลือดออกที่เกิดจากเชื้อไวรัสเดงกี โดยแหล่งของการเพาะพันธุ์ยุงลายมาจากบริเวณแอ่งน้ำที่มีพืชน้ำอยู่โดยรอบ คณะผู้ศึกษาจึงตั้งสมมติฐานว่า ถ้าหากศึกษาชีววิทยาเชิงโครงสร้างของพืชน้ำอย่างสาหร่ายข้าวเหนียว เพื่อหาปัจจัยที่จะกระตุ้นการสร้างถุงดักแมลง ก็จะช่วยลดจำนวนยุงลายที่ก่อให้เกิดโรค และลดการแพร่ระบาดของไข้เลือดออกได้

จึงได้เริ่มศึกษาจากการไปศึกษาชีววิทยาเชิงโครงสร้างของสาหร่ายข้าวเหนียว เพื่อให้ทราบถึงโครงสร้างพื้นฐาน และการสร้างถุงดักแมลงของสาหร่ายข้าวเหนียว ต่อมาศึกษาปัจจัยปุ๋ย และปัจจัยความเข้มแสงที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของสาหร่ายข้าวเหนียว และทำการทดลองกระตุ้นการสร้างถุงดักแมลงของสาหร่ายข้าวเหนียว โดยกำหนดตัวแปรต้นคือปุ๋ย AB แล้วนำข้อมูลที่ได้มาเปรียบเทียบกัน สุดท้ายทำการเปรียบเทียบปริมาณการกินยุงลายในระยะลูกน้ำ และระยะลูกโม่งของสาหร่ายข้าวเหนียวแบบให้ปุ๋ยและไม่ให้ปุ๋ย