การศึกษาวัสดุชีวภาพจากสาหร่ายท้องถิ่นสำหรับผลิตไหมขัดฟัน

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

นภัสวรรณ จันทะสอน, เกศกนก ดวนใหญ่, ลภัสรดา กันหาพันธ์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

กาญจนา องคศิลป์, วิภาวดี คำภู

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนลือคำหาญวารินชำราบ

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ไหมขัดฟันเป็นนวัตกรรมทางทันตกรรมที่ช่วยในการขจัดเศษอาหารและคราบแบคทีเรียที่ติดอยู่ระหว่างฟัน โดยทั่วไปผลิตจากพลาสติก Polytetrafluoroethylene (PTFE) หรือ Nylon waxed dental floss ด้วยขนาด

เส้นไหมที่เล็กและเป็นวัสดุที่ไม่สามารถสลายโดยธรรมชาติได้อย่างรวดเร็ว ทำให้มีโอกาสสูงที่เศษไหมขัดฟัน

จะปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อมและตกค้างในรูปไมโครพลาสติก ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมากและอาจทำให้กระทบต่อสุขภาพหากไมโครพลาสติกสะสมในร่างกายเป็นจำนวนมาก

เพื่อแก้ไขปัญหานี้ ทีมผู้พัฒนาจึงพัฒนาไหมขัดฟันจากวัสดุชีวภาพ โดยพัฒนาจากสาหร่ายไกที่มีสมบัติ

เป็นเส้นยาวเรียวเล็กคล้ายไหม มีความเหนียวและสามารถย่อยสลายได้ ซึ่งพบได้มากบริเวณแม่น้ำมูล แม่น้ำโขง และส่งผลกระทบต่อคุณภาพน้ำในช่วงแล้ง จึงนำมาปรับปรุงสมบัติให้มีความแข็งแรงและเป็นวัสดุที่มีศักยภาพใช้เป็น

ไหมขัดฟันชีวภาพ การลดการใช้พลาสติกหรือเลือกใช้พลาสติกที่รีไซเคิลได้ตามแนวคิดขยะเหลือศูนย์ (zero waste)

การวิจัยศึกษาโครงสร้างของสาหร่ายไก เริ่มต้นจากการทดสอบความเข็งแรงของเส้นใยที่จัดเรียงในลักษณะต่างกัน รวมถึงการใช้สารเสริมเพื่อปรับปรุงคุณสมบัติ เช่น โซเดียมแอลจิเนต (Sodium Alginate), แซนแทนกัม (Xanthan Gum), เพคติน (Pectin) และคาร์ราจีแนน (Carrageenan) เพื่อให้ไหมขัดฟันที่ผลิตออกมามีคุณสมบัติ

ที่เทียบเท่ากับไหมขัดฟันที่มีอยู่ในตลาด รวมถึงการปรับปรุงสีให้มีความขาว และใช้สาหร่ายบดเป็นส่วนผสมเพื่อเปรียบเทียบสมบัติและความง่ายในการผลิต การทดสอบไหมขัดฟันได้ถูกดำเนินการโดยใช้เครื่องมือเชิงวิทยาศาสตร์ เช่น การเทียบลักษณะเส้นใยด้วยกล้องจุลทรรศน์ และ SEM การใช้ Texture Analyzer, Fourier transform Infrared Spectroscopy (FTIR) และใช้เครื่องเทียบสีเพื่อวัดความขาวของผลิตภัณฑ์ เพื่อผลลัพธ์สู่การสร้างและใช้ผลิตภัณฑ์ในชีวิตประจำวันที่ผลิตจากวัสดุชีวภาพเกิดนวัตกรรมวัสดุท้องถิ่นมุ่งสู่ความยั่งยืน