การแยกและคัดกรองเชื้อรากลุ่มเอนโดไฟท์ที่มีความสามารถในการผลิตไอระเหยเพื่อพัฒนาไอระเหยเป็นนวัตกรรมเร่งการงอกและการเจริญเติบโตของพืช

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

สาริสา หินสม, ไกรวินทร์ รินทพล, ณัฏฐณิชา ชูรัตน์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

มงคล ปัญญารัตน์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

การใช้สารเคมีในการเร่งการเจริญเติบโตของพืชในปัจจุบันมีการใช้อย่างแพร่หลาย ซึ่งทำให้เกิดสารพิษตกค้างในพืชผัก และเกิดอันตรายต่อผู้บริโภค โครงงานฉบับนี้จึงทำการศึกษาวิธีการส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชด้วยวิธีที่ไม่อาศัยสารเคมี คือการใช้ไอระเหยจากเชื้อราเอนโดไฟท์ โดยทำการคัดแยกเชื้อราในกลุ่มเอนโดไฟท์และทดสอบความสามารถในการสร้างไอระเหยจากตัวอย่างดิน พบว่าคัดแยกได้

3 สายพันธุ์ เมื่อทำการศึกษาลักษณะเบื้องต้นพบว่าเป็นเชื้อราสกุล Trichoderma spp 1 สายพันธุ์ Fusarium spp 1 สายพันธุ์ และ Nodulisporium spp 1 สายพันธุ์ เมื่อศึกษาผลต่อการงอกและการจริญเติบโตกับพืชทดสอบจำนวน 4 ชนิด ได้แก่ มะเขือเทศ คะน้า กวางตุ้ง และกรีนโอ๊ค ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีสารพิษตกค้างมากและผู้คนนิยมบริโภค โดยทำการเพาะเลี้ยงเชื้อราที่คัดเลือกได้บน Potato dextrose Agar

อุณหภูมิ 28 °C เวลา 5 วัน จากนั้นนำจานเพาะเลี้ยงเชื้อราที่คัดเลือกได้มาศึกษาผลของไอระเหยต่อการงอกและการเจริญเติบโตของพืชทดสอบโดยนำจานเพาะเชื้อราที่คัดเลือกได้มาไว้ในกล่องพลาสติกร่วมกับจานเพาะเมล็ดพืชทดสอบที่บรรจุเมล็ดพืชที่ทำให้ปลอดเชื้อแล้วจำนวน 15 เมล็ด ปิดฝากล่องให้สนิท เป็นเวลา 7 วัน บันทึกการงอกและการเจริญเติบโตของพืชทดสอบ ค่าร้อยละการงอก ดัชนีอัตราการงอก ความสูงลำต้น ความยาวราก น้ำหนักรากพืชสดและแห้ง น้ำหนักลำต้นพืชสดและแห้ง ทำการวิเคราะห์ความแตกต่างทางสถิติด้วยโปรแกรม SPSS Statistics พบว่าไอระเหยจากเชื้อราในสกุล Trichoderma spp. ที่คัดแยกได้ ไม่มีผลต่อการงอกของเมล็ดเนื่องจากให้ผลไม่แตกต่างจากชุดควบคุม แต่มีผลต่อความยาวของลำต้นและรากรวมถึงขนาดลำต้นของพืชทดสอบบางชนิดดีกว่าชุดควบคุม ไอระเหยจากเชื้อราในสกุล Fusarium spp. ที่คัดแยกได้ ไม่มีผลต่อการงอกและการเจริญของพืชทดสอบเนื่องจากให้ผลไม่แตกต่างจากชุดควบคุม และไอระเหยจาก Nodulisporium spp. ที่คัดแยกได้ ไอระเหยมีผลการงอกและการจเจริญไม่ดีเท่าชุดควบคุมหรือมีผลทางยับยั้งการเจริญเติบโตบจึงควรเลือกใช้เชื้อรา Trichoderma spp. พัฒนาไปเป็นแนวทางใหม่เพื่อเกษตรกรรมสีเขียวแบบยั่งยืน