การศึกษาประสิทธิภาพการยับยั้งเชื้อ Staphylococcus ที่ก่อให้เกิดการติดเชื้อที่ผิวหนังด้วยสารสกัดจากอบเชย

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

กิตติศักดิ์ ชื่นทิม, พงษ์ศิริ แก้วทอง

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

สุดคนึง คุ้มเกตุ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย พิษณุโลก

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

Staphylococcus เป็นแบคทีเรียก่อโรค (pathogen) ที่สำคัญในอาหาร แบคทีเรียชนิดนี้ย้อมติดสี

แกรมบวก (Gram positive bacteria) มีรูปร่างเป็นทรงกลม (coccus) อยู่รวมกันเป็นพวงคล้ายพวงองุ่น ไม่สร้างสปอร์ (non-spore forming bacteria ดู bacterial spore ด้วย) ไม่เคลื่อนไหว ส่วนใหญ่ไม่มีแคปซูล ให้ผลบวกในการทดสอบ catalase และในภาวะที่ไม่มีออกซิเจนจะสลายน้ำตาลกลูโคสให้กรดอินทรีย์ จัดอยู่ในกลุ่ม facultative anaerobe คือเจริญได้ในที่มีอากาศและไม่มีอากาศ แต่เจริญได้ดีกว่าในสภาวะที่มีอากาศ(พิมพ์เพ็ญ,2549) Staphylococcus สร้างสารพิษ (toxin) ชนิดเอนทีโรทอกซิน (enterotoxin) สารพิษที่สร้างมีสมบัติพิเศษ คือ ทนความร้อน S. aureus ทำให้เกิดโรคอาหารเป็นพิษ ชนิด intoxication ซึ่งเกิดจากบริโภคอาหารที่มีสารพิษ enterotoxin ที่เชื้อสร้างขึ้น ปนเปื้อนในปริมาณน้อยกว่า 1 ไมโครกรัม จะสามารถทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยได้ มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน เป็นตะคริวในช่องท้องและอ่อนเพลีย ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการปวดศีรษะ เป็นตะคริวที่กล้ามเนื้อ และมีการเปลี่ยนแปลงความดันโลหิตเป็นระยะๆ รวมทั้งอาจมีการเต้นของชีพจรผิดปกติ ซึ่งโดยทั่วไปอาการจะดีขึ้นภายใน 2-3 วัน ทั้งนี้จะขึ้นอยู่กับสภาพความต้านทานสารพิษของร่างกาย ปริมาณการปนเปื้อนของเชื้อในอาหารและปริมาณสารพิษที่สร้างขึ้นในอาหาร รวมทั้งสภาพร่างกายโดยทั่วไปของผู้ที่ได้รับเชื้อด้วย

จากงานวิจัยของพิกุล นุชนวลรัตน์ และ นภาพร จิตต์ศรัทธา (2563) พบว่า สารสกัดหยาบจากอบเชยความเข้มข้น 1.50 เปอร์เซ็นต์,สารป้องกันกำจัดเชื้อรา คาร์เบนดาซิม 0.05 เปอร์เซ็นต์ สารสกัดหยาบอบเชย ความเข้มข้น 1.00 และ 0.50 เปอร์เซ็นต์ พบว่ามีผลการยับยั้งโรคบนใบของต้นมะม่วงเท่ากับ 67.78, 63.25, 46.85 และ 25.52 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ จากงานวิจัยของสกัญญา เขียวสะอาด และคณะ (2562) การสกัดสารด้วยวิธี maceration พบว่าเมื่อใช้เวลาในการแช่มากขึ้นร้อยละผลผลิตของสารสกัดจะเพิ่มขึ้น จากงานวิจัยของจิราภรณ์ บุราคร และ เรือนแก้ว ประพฤติ (2555) การตรวจสอบฤทธิ์ของสารสกัดด้วยวิธี Agar well diffusion คณะผู้จัดทำจึงมีแนวคิดที่จะศึกษาวิธีการยับยั้งเชื้อ Staphylococcus ด้วยวิธีการสกัด maceration จากอบเชยที่มีประสิทธิภาพที่ดีที่สุด โดยใช้ตัวทำละลายที่ต่างกันคือ น้ำกลั่น เอทิลแอลกอฮอล์ที่มีความเข้มข้น 30, 60, 95 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ ซึ่งผลการศึกษาสามารถใช้ต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้สารสกัด maceration ที่มีประสิทธิภาพที่ดีที่สุดเพื่อยับยั้งเชื้อ Staphylococcus ที่เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้แผลที่ผิวหนังติดเชื้อ