การศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบจากใบโหระพาในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียภายในช่องปาก

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

สุชัญญา สัตยานันท์, พรรณิศา เหม่ากระโทก, จักรรินทร์ ลือสัก

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

จิรวัฒน์ วโรภาษ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2563

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสกัดสารสกัดหยาบที่สกัดได้จากใบโหระพามาช่วยในการควบคุมเชื้อแบคทีเรียในช่องปาก เพื่อให้ได้สารสกัดที่ไม่ส่งผลข้างเคียงต่อสุขภาพทางร่างกายและเป็นการสนับสนุนให้ผู้คนหันมาใช้สมุนไพรพื้นบ้านกันมากขึ้น โดยสกัดสารออกจากใบโหระพา โดยวิธีการกลั่นด้วยไอน้ำและนำสารสกัดจากใบโหระพาที่ได้ไปเจือจางเป็นความเข้มข้น 100% v/v, 50% v/v และ 25% v/v โดยเจือจางจากน้ำกลั่นซึ่งเป็นตัวทำละลาย จากนั้นทำการเตรียมเชื้อแบคทีเรียด้วยการทำการ Swab เชื้อแบคทีเรียที่เตรียมไว้ แล้วการนำเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus mutans มาเพาะเลี้ยงในอาหาร Nutrient agar (NA) โดยนำผงอาหาร Nutrient agar (NA) สำเร็จรูป มาละลายน้ำ จากนั้นนำสารสกัดจากใบโหระพาที่ได้ น้ำกลั่น และยาปฏิชีวนะ Penicillin V ไปทดสอบกับ plate โดยการนำสารสกัดจากใบโหระพา น้ำกลั่น และยาปฏิชีวนะ Penicillin V ไปหยดบน plate ที่เพาะเลี้ยงไว้ โดยการแบ่ง plate เป็น 4 ส่วนเท่าๆกัน จากนั้นหยดสารลงบน plate ส่วนละ 1 หยด จะได้เป็น plate ละ 4 ซ้ำ จากนั้นนำ plate ทั้งหมดไปบ่ม ที่อุณหภูมิ 37 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 18-24 ชั่วโมง หลังเกิดปฏิกิริยาสังเกตการเกิดปฏิกิริยา และ clear zone ใน plate แล้วนำมาเปรียบเทียบ แล้วสรุปผล โดยค่า clear zone หรือวงใสที่พบหลังการเกิดเกิดปฏิกิริยา หาได้จากการวัดเส้นผ่านศูนย์กลางของวงใส

จากนั้นนำผลที่ได้มาวิเคราะห์ หาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของค่า clear zone ของการฆ่าเชื้อแบคทีเรีย แล้วทำการเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดจากใบโหระพาทั้ง 3 ความเข้มข้น น้ำกลั่น และยาปฏิชีวนะ Penicillin V เพื่อให้การศึกษาน่าเชื่อถือ นำค่า clear zone ที่ได้ไปวิเคราะห์ในโปรแกรม SPSS หาความแปรปรวนของค่า clear zone ด้วย ANOVA และถ้าเชื้อแบคทีเรียไม่ขึ้นบน plate หรือขึ้นน้อยกว่า 30 โคโลนี ถือว่า สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้ ถ้าเชื้อแบคทีเรียขึ้นบน plate มากกว่า 30 โคโลนี ถือว่า ไม่สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้

โดยค่าโคโลนีนั้นหาได้จาก

จากสูตร % Inhibition = (R1 - R2)/R1 x 100

เมื่อR1 = เส้นผ่านศูนย์กลางของโคโลนีในชุดควบคุม

R2 = เส้นผ่านศูนย์กลางของโคโลนีในชุดทดลอง