การแยกและคัดเลือกแอคติโนมัยสีทที่ผลิตเอนไซม์ย่อยสลายยางธรรมชาติและยางสังเคราะห์
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
วิชานาถ คงเกลี้ยง, ธัชชาภัทร ดิษสกุล, ภูเบศ เสน่ห์ภักดี
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
ธนศานต์ นิลสุ
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ขยะเป็นปัญหาใหญ่ที่โลกกำลังเผชิญในปัจจุบัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในช่วงระยะเวลาที่เกิดปัญหาการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ซึ่งส่งผลให้เกิดการเพิ่มขึ้นของขยะถุงมือยางที่มีปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดและมีนัยสำคัญ ขยะประเภทยางได้แก่ยางธรรมชาติแปรรูป และยางสังเคราะห์ ซึ่งมีการใช้สารเคมีที่เป็นอันตรายในกระบวนการผลิตและมีโครงสร้างพอลีเมอร์ที่แข็งแรงเป็นพิเศษทำให้การย่อยสลายตามธรรมชาติเองเกิดขึ้นได้ยาก ส่วนกระบวนการกำจัดขยะประเภทยางนั้นสร้างมลพิษ เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตในดินและแหล่งน้ำ อย่างไรก็ตามพบว่าแบคทีเรียกลุ่มแอคติโนมัยสีทบางชนิดสามารถย่อยได้ทั้งยางธรรมชาติและยางธรรมชาติแปรรูป โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อค้นหาและคัดแยกแบคทีเรียกลุ่มแอคติโนมัยสีทจากดินบริเวณโคนต้นยางพาราที่มีความสามารถในการย่อยยาง โดยเก็บตัวอย่างดินจากพื้นที่เกษตรกรรมยางพารา ในอำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง คัดแยกแบคทีเรียที่สามารถย่อยยางธรรมชาติได้ด้วยวิธี clearing zone บน latex overlay agar พบแบคทีเรียที่มีคุณสมบัติย่อยยาง 10 ไอโซเลท ซึ่งมีค่าอัตราส่วน colony/clearing zone อยู่ในช่วงระหว่าง 1.36 ถึง 2.46 แบคทีเรียที่คัดแยกได้จะถูกนำไปศึกษาการย่อยขยะประเภทยางและถุงมือยางในอาหารเลี้ยงเชื้อเหลวที่มีชิ้นส่วนถุงมือยาง เมื่อนำชิ้นส่วนถุงมือยางไปตรวจด้วย FT-IR spectroscopy แล้วพบว่าแบคทีเรียสามารถย่อยยางและทำให้มีหมู่ฟังก์ชัน aldehyde and ester ที่ปลายของชิ้นส่วนของยางที่ถูกย่อยหรือ isoprenoid aldehyde ได้ซึ่งแสดงว่ายางถูกย่อยเป็นชิ้นส่วนเล็กลงได้จากกลไกของเอนไซม์ในกระบวนการย่อยยาง แบคทีเรียที่สามารถย่อยยางชนิดต่าง ๆ ได้ดีสามารถนำมาใช้ลดปัญหาขยะประเภทยางได้โดยไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม