ผลโดยตรงและกลไกการออกฤทธิ์ของสารสกัดจากใบกระท่อมต่อการหดตัวของลำไส้เล็กในหนูถีบจักร

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ชนวีร์ หนูสม, เมธาวินี เรืองสังข์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

พิศเรศ เมืองนิล, มาเรียม วัทนาด

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2564

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ในทางการแพทย์แผนโบราณมีการใช้ใบกระท่อม (Mitragyna speciose (Korth.) Havil.) รักษาอาการท้องร่วง ปวดท้อง และการอักเสบของทางเดินอาหาร อย่างไรก็ตามการศึกษาผลของกระท่อมต่อการเคลื่อนไหวของลำไส้ยังมีไม่มากนัก การศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาผลและกลไกการออกฤทธิ์ของสารสกัดจากกระท่อม (MS) ต่อการหดตัวของลำไส้เล็กส่วนปลาย (ileum) ในหนูถีบจักร ที่ความเข้มข้น 1 10 และ 100 μM โดยเปรียบเทียบกับ loperamide (Lp) ซึ่งเป็นยาคลายการหดตัวของลำไส้ ทำการทดลองด้วยวิธี organ bath technique และพารามิเตอร์คือ tension ของการหดตัว เมื่อศึกษาผลของเนื้อเยื่อ ileum ที่ได้รับการหยด Lp และ MS ที่ความเข้มข้น 1 10 และ 100 μM ซึ่งถูกเหนี่ยวนำให้เพิ่มการหดตัวด้วย potassium chloride (KCl) ที่ความเข้มข้น 1 M พบว่า ลำไส้ที่ได้รับการหยดทั้ง Lp และ MS ที่ความเข้มข้น 10 และ 100 μM สามารถลด tension อย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05 และ p<0.001 ตามลำดับ) โดย Lp สามารถลด tension ได้ 46.403% ในขณะที่ MS ลดได้ 32.141% เมื่อเทียบกับช่วงที่หยด KCl ที่ความเข้มข้น 1 M และเมื่อศึกษาผลของ Lp และ MS ที่ความเข้มข้น 10 μM ต่อการหดตัวของลำไส้หลังจากการหยด naloxone ที่ความเข้มข้น 10 μM ซึ่งเป็น μ-opioid receptor antagonist พบว่าทั้ง Lp และ MS ไม่สามารถลดการหดตัวของลำไส้เล็กอย่างมีนัยสำคัญ (p >0.05) จึงสามารถสรุปผลการทดลองได้ว่าทั้ง Lp และ MS สามารถลดการหดตัวของลำไส้เล็กได้โดยจับกับ μ-opioid receptor และ Lp สามารถลดการหดตัวของลำไส้เล็กได้ดีกว่า MS เป็นข้อพิสูจน์ว่ากระท่อมมีคุณสมบัติลดการหดตัวของกล้ามเนื้อเรียบในทางเดินอาหารได้ และสามารถเป็นทางเลือกในการพัฒนายารักษาโรคที่เกี่ยวข้องกับการหดตัวของทางเดินอาหารที่ผิดปกติหรือโรคทางเดินอาหารอักเสบได้ต่อไป