การเพิ่มผลผลิตและป้องกันการย้ายรังของผึ้งโพรง (Apis cerana Fabricius) ในช่วงฤดูร้อนโดยใช้ลังดินและวุ้นเกสรวัชพืช

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ปาณชัย ถังไชย, เกียรติ์ชนะ แปงชิด, กัญญณัฐ เรือแก้ว

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

กีรติ ทะเย็น

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนห้วยซ้อวิทยาคม รัชมังคลาภิเษก

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2564

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ผลผลิตผึ้งโพรงเป็นสินค้าส่งออกที่สำคัญชนิดหนึ่งของประเทศไทย ปัจจุบันเกษตรกรนิยมเลี้ยงผึ้งโพรงในลังไม้ แต่ในช่วงฤดูร้อนลังดังกล่าวมีอุณหภูมิสูง และน้ำที่ใช้เลี้ยงผึ้งโพรงระเหยอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ผึ้งโพรงย้ายรัง และผลผลิตลดลง นอกจากนี้เกษตรกรต้องลำบากไปจับผึ้งโพรงกลับมาไว้ที่เดิม ดังนั้นโครงงานนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของลังดินและวุ้นวัชพืชในการเพิ่มผลผลิตและป้องกันการย้ายรังของผึ้งโพรงในช่วงฤดูร้อน การทดลองแบ่งเป็น 4 ตอน ตอนที่ 1 ศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสมของดินเหนียวและฟางข้าวในการนำมาทำลังดิน พบว่า อัตราส่วนที่เหมาะสมของดินเหนียวและฟางข้าวในการนำมาทำลังดิน คือ 5:3 เพราะอัตราส่วนดังกล่าวมีค่าความต้านทานแรงอัดมากกว่าอัตราส่วนอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยอัตราส่วนดังกล่าวมีค่าความต้านทานแรงอัด เท่ากับ 9.54±0.02 MPa ตอนที่ 2 ศึกษาความหนาที่เหมาะสมของลังดินในการนำมาเลี้ยงผึ้งโพรง พบว่า ลังดินที่นำมาเลี้ยงผึ้งโพรงควรมีความหนา 4 เซนติเมตร เพราะความหนาดังกล่าวสามารถควบคุมอุณหภูมิในช่วง 20-30 องศาเซลเซียส ซึ่งปัจจัยดังกล่าวเหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของผึ้งโพรง อีกทั้งมีพื้นที่มากพอสำหรับรองรับการขยายตัวของรวงผึ้ง และเป็นการลดต้นทุนการผลิต ตอนที่ 3 ศึกษาปริมาณเพคตินที่เหมาะสมต่อการนำมาทำวุ้นวัชพืช พบว่า ปริมาณเพคตินที่เหมาะสมต่อการนำมาทำวุ้นวัชพืช คือ 3 กรัมต่อน้ำ 100 ml เพราะปริมาณเพคตินดังกล่าวส่งผลให้เกิดวุ้นเร็ว ภายในเวลา 21.30±1.34 วินาที และมีอัตราการระเหยต่ำ เท่ากับ 0.41±0.01กรัมต่อวัน ตอนที่ 4 เปรียบเทียบเปอร์เซ็นต์การย้ายรังและผลผลิตผึ้งโพรงที่เลี้ยงด้วยวิธีการแตกต่างกัน พบว่า การเลี้ยงผึ้งโพรงในลังดินและใช้วุ้นวัชพืชเป็นแหล่งน้ำ ส่งผลให้ได้ปริมาณผลผลิตสูงกว่าการเลี้ยงผึ้งโพรงแบบอื่น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยให้ผลผลิตไขผึ้ง เท่ากับ 3.51±0.01 กิโลกรัมต่อรัง และให้ผลผลิตน้ำผึ้ง เท่ากับ 4.03±0.11 กิโลกรัมต่อรัง อีกทั้งสามารถป้องกันการย้ายรังของผึ้งโพรงได้ 100%