การพัฒนาวิธีการตรวจสอบค่า pH ของน้ำในบ่อเลี้ยงกุ้งด้วยอินดิเคเตอร์ สารสกัดจากธรรมชาติร่วมกับ โมดูลตรวจสอบสี

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

วิรัสยา ทบด้าน, พิชญณิ ชูเลิศ, ชนิยา ภิบาลวงษ์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ชาญ เถาวันนี

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนศรียานุสรณ์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2562

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ปัจจุบันเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดจันทบุรีและจังหวัดตราดนั้นให้ความสนใจ มาประกอบธุรกิจทำฟาร์มเพาะเลี้ยงกุ้ง เนื่องจาก เป็นอีกหนึ่งอาชีพที่หากทำแล้วประสบความสำเร็จ จะสามารถสร้างรายได้อย่างงดงามให้กับผู้เลี้ยง จากการสัมภาษณ์เกษตรกรได้ข้อมูลว่า หัวใจหลักในการเลี้ยงกุ้งนั้น จะต้องดูแลสภาพน้ำและการบริหารจัดการน้ำ เป็นอย่างดี เพราะถึงแม้จะมีพันธุ์กุ้งที่แข็งแรงและมีคุณภาพมากแค่ไหน แต่หากดูแลน้ำได้ไม่ดีก็ไม่เกิดผล เพราะฉะนั้นเราจึงต้องหมั่นดูแลบริหารจัดการน้ำให้เหมาะสมกับพันธุ์กุ้งแต่ละชนิด ค่า pH ของน้ำเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่มีความสำคัญ ต่อการเลี้ยงกุ้งเป็นอย่างมาก ซึ่งเกษตรกรจะควบคุม pH ของน้ำเนื่องจากถ้า pH ของน้ำมีค่าสูงหรือต่ำกว่าช่วงที่เหมาะสมจะมีผลทำให้กุ้งนั้นมีการเจริญเติบโตที่ช้าลง และอาจทำให้กุ้งไม่สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ การเปลี่ยนแปลง pH ของน้ำในรอบวันมากเกินไปจะมีผลทำให้กุ้งเครียด ไม่เจริญเติบโต และติดเชื้อโรคต่างๆได้ง่ายขึ้น และ ยังส่งผลต่อความเป็นพิษของสารพิษบางตัว โดยทั่วไปค่า pH น้ำที่เหมาะสมสำหรับการเลี้ยงกุ้งที่โตเต็มไวจะอยู่ในช่วง 7.5 – 8.2 และค่าที่แตกต่างกันในรอบวันนั้นไม่ควรเกิน 0.5

อ้างถึง เฉลิมพร ทองพูน ( 2558 ) ได้ศึกษาวิจัย การใช้สารสกัดจากดอกอัญชันเป็นอินดิเคเตอร์ในการไทเทรตกรด-เบส ซึ่งได้นำสารสกัดจากดอกอัญชันโดยมีน้ำเป็นตัวทำละลายมาประยุกต์ใช้เป็นอินดิเคเตอร์กรด-เบส สารสกัดดอกอัญชันมีการเปลี่ยนแปลงเฉดสีในสารละลายที่มีค่าพีเอชที่แตกต่างกัน และสามารถนำมาประยุกต์ใช้เป็นอินดิเคเตอร์ธรรมชาติได้

ดังนั้นในโครงงานนี้มีแนวคิดที่จะคิดค้นวิธีการตรวจสอบค่า pH ของน้ำในบ่อกุ้ง ด้วยการนำสารสกัดจากธรรมชาติ ได้แก่ ดอกอัญชัญ กะหล่ำปลีม่วง ซึ่งจะเกิดการเปลี่ยนสีเมื่ออยู่ในสภาวะที่ความเป็นกรด เบส แตกต่างกัน จึงสามารถนำมาจำแนกค่า pH ของน้ำได้ แต่เนื่องจากในการสังเกตสีที่เกิดขึ้นด้วยตาเปล่า อาจจะเกิดความคลาดเคลื่อนอันเนื่องมาจากประสิทธิภาพในการมองเห็นของแต่ละบุคคล และอาจอยู่ในสภาวะแวดล้อมที่มีแสงไม่เหมาะสม ในโครงงานนี้จึงได้พัฒนาให้เป็นวิธีการตรวจสอบค่า pH ให้มีความถูกต้องและแม่นยำมากขึ้นโดยการเขียนแอพลิเคชั่นเพื่อตรวจสอบค่าสีในสมาร์ทโฟน เพื่อเป็นการส่งเสริมให้เกษตรกรได้ใช้งานได้ง่าย ๆ โดยการนำน้ำในบ่อเลี้ยงกุ้งที่ต้องการจะตรวจสอบมาหยดอินดิเคเตอร์ลงไป แล้วจากนั้นนำไปถ่ายภาพด้วยสมาร์ทโฟนพื่อตรวจสอบค่าโค้ดสี แล้วนำภาพที่ได้นั้น ประมวลผลจากแอพลิเคชั่นที่ได้เขียนขึ้นมาใช้งานและแสดงผลออกมาเป็นค่า pH ของน้ำในบ่อเลี้ยงกุ้ง ที่หน้าจอ ออกมาให้ทราบโดยง่ายและถูกต้องแม่นยำ ซึ่งขณะผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า การตรวจสอบด้วยวิธีนี้จะเป็นการตรวจสอบที่แม่นยำอีกวิธีหนึ่ง เกษตรกรเลี้ยงกุ้ง ทั่วไปจะสามารถทำการทดลองเองได้ โดยไม่ต้องอาศัยกระบวนการที่ซับซ้อนและไม่ต้องลงทุนซื้อเครื่องมือวัดค่า pH ของน้ำราคาแพง มาใช้ในการตรวจสอบเป็นการลดต้นทุนการผลิตเพื่อคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดีของชาวเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้ง