มอร์แดนท์ที่มีผลต่อการติดสีจากส่วนต่างๆของมะพูดและความคงทนของสีในการย้อมผ้า
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
กรรณิการ์ สิงห์ทอง, เพ็ญศิริ เพิ่มพูน
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
ไชยา รัชนีย์
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อ
โครงงานเรื่องมอร์แดนท์ที่มีผลต่อการติดสีจากส่วนต่าง ๆ ของมะพูดและความคงทนของสีในการย้อมผ้า มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิธีการสกัดสีจากส่วนต่าง ๆ ของมะพูด เพื่อศึกษามอร์แดนท์ที่มีผลต่อการติดสีจากส่วนต่าง ๆ ของมะพูดและความคงทนของสีในการย้อมผ้า และเพื่อศึกษาการติดสีของมะพูดในผ้าต่างชนิดกัน พบว่า เมื่อนำส่วนต่างๆของมะพูดคือ ใบอ่อน ใบแก่ กิ่ง ผลอ่อนและผลสุก มาสกัดสีโดยต้มในน้ำเดือดจะให้สีที่แตกต่างกัน โดยใบอ่อนและใบแก่จะให้สีน้ำตาลแดง กิ่งจะให้สีน้ำตาล ผลอ่อนจะให้สีเขียวอ่อนอมน้ำตาล เมื่อศึกษาวิธีการสกัดสีด้วยวิธีการต่าง ๆ กัน คือ แช่น้ำที่อุณหภูมิห้อง ต้มในน้ำเดือด และแช่ในแอลกอฮอล์ พบว่า วิธีการสกัดต่างกันจะทำให้ได้สีจากส่วนต่าง ๆ ของมะพูดต่างกัน คือ ใบอ่อนกับใบแก่เมื่อแช่ในน้ำจะได้สีน้ำตาลแดง ใส เมื่อต้มในน้ำเดือดได้สีน้ำตาลแดง ขุ่น เมื่อแช่ในเอทิลแอลกอฮอล์จะได้สีเขียวเข้ม ใส ส่วนกิ่งเมื่อแช่ในน้ำจะได้สีน้ำตาลเข้ม ใส เมื่อต้มในน้ำเดือดได้สีน้ำตาลเข้ม ขุ่น เมื่อแช่ในเอทิลแอลกอฮอล์จะได้สีเหลืองอมส้ม ใส และผลอ่อน ผลแก่ เมื่อแช่ในน้ำจะได้สีน้ำตาลอ่อน ขุ่น เมื่อต้มในน้ำเดือดได้สีน้ำตาลอ่อน ใส เมื่อแช่ในเอทิลแอลกอฮอล์จะได้สีเหลืองอมส้ม ใส
เมื่อศึกษาศึกษาการติดสีของมะพูดในผ้าต่างชนิดกัน คือ ผ้ามัสลินและผ้าฝ้าย พบว่า ผ้าฝ้ายจะย้อมติดสีได้ดีกว่าผ้ามัสลินเนื่องจากมีเนื้อผ้าที่มีช่องว่างระหว่างเส้นใยมากกว่าสามารถดูดซับสีไว้ดีกว่า
เมื่อศึกษาชนิดของมอร์แดนท์ที่มีผลต่อการติดสีจากใบมะพูดและความคงทนของสีในการย้อมผ้า โดยใช้มอร์แดนท์หรือสารช่วยย้อมจำนวน 5 ชนิด คือ น้ำสารส้ม น้ำปูนใส น้ำสนิมเหล็ก น้ำโคลน และน้ำเกลือ พบว่า เมื่อย้อมผ้าด้วยใบมะพูดและแช่ในมอร์แดนท์ต่างกันจะทำให้ผ้ามีเฉดสีต่างกัน คือเมื่อนำผ้ามัสลินและผ้าฝ้าย แช่ลงในน้ำสารส้ม สีของผ้ามัสลินจะเปลี่ยนจากสีน้ำตาลอ่อนอมส้มเป็นสีน้ำตาลอ่อนอมเหลือง แช่ในน้ำปูนใสจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอมแดง และเมื่อแช่ในน้ำสนิมเหล็ก น้ำโคลน และน้ำเกลือสีของผ้าจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอ่อนอมแดง เมื่อนำผ้าฝ้ายแช่ลงในน้ำสารส้ม สีของผ้าจะเปลี่ยนจากสีน้ำตาลอมแดงเป็นสีน้ำตาลอมส้ม แช่ในน้ำปูนใสจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้มอมแดง และเมื่อแช่ในน้ำสนิมเหล็ก น้ำโคลน และน้ำเกลือสีของผ้าจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอมแดง เมื่อนำผ้าที่ย้อมและแช่มอร์แดนท์ชนิดต่าง ๆ ไปซักจำนวน 5 ครั้งพบว่า สีของผ้าจะแตกต่างจากเดิมเล็กน้อย โดยผ้าที่ติดดีที่สุดคือผ้าที่ย้อมด้วยใบมะพูดแล้วแช่ในมอร์แดนท์น้ำปูนใส
เมื่อแช่ผ้ามัสลินและผ้าฝ้ายที่ย้อมด้วยสีซึ่งสกัดจากส่วนของใบแก่โดยวิธีการต้มกับน้ำลงในมอร์แดนท์น้ำปูนใสที่มีความเข้มข้นต่างกัน โดยใช้ระยะเวลาในการแช่เท่ากัน สีของผ้ามัสลินจะเปลี่ยนจากสีน้ำตาลอ่อนอมส้มเป็นสีน้ำตาลอมแดงเหมือนกันทั้งหมด สีของผ้าฝ้ายจะเปลี่ยนจากสีน้ำตาลอมแดงเป็นสีน้ำตาลเข้มอมแดงเหมือนกันทั้งหมดแสดงว่าความเข้มข้นไม่มีผลต่อการติดสี
เมื่อแช่ผ้ามัสลินและผ้าฝ้ายลงในมอร์แดนท์น้ำปูนใสที่มีความเข้มข้นเท่ากัน ในระยะเวลาที่แตกต่างกัน สีของผ้ามัสลินจะเปลี่ยนจากสีน้ำตาลอ่อนอมส้มเป็นสีน้ำตาลอมแดงเหมือนกันทั้งหมด สีของผ้าฝ้ายจะเปลี่ยนจากสีน้ำตาลอมแดงเป็นสีน้ำตาลเข้มอมแดงเหมือนกันทั้งหมดแสดงว่าเวลาในการแช่ไม่มีผลต่อการติดสี
เมื่อแช่ผ้ามัสลินและผ้าฝ้ายลงในมอร์แดนท์ 2 ชนิดที่มีความเข้มข้นเท่ากัน พบว่า จะทำให้เกิดเฉดสีของผ้าที่หลากหลายมากขึ้น โดยถ้าผสมมอร์แดนท์ที่เป็นน้ำสารส้มลงไป สีที่ได้จะมีสีเหลืองหรือสีส้ม ถ้าผสมมอร์แดนท์ที่เป็นน้ำปูนใสลงไป สีของผ้าที่ได้จะเป็นสีแดงหรือสีน้ำตาลอมแดง ส่วนมอร์แดนท์ชนิดอื่นมีผลต่อการเปลี่ยนสีเล็กน้อย ดังนั้นการย้อมผ้าที่ใช้มอร์แดนท์หลากหลาย จะได้สีสวยงามตามเฉดสีที่ต้องการ