แม่หอบในเขตชีวมณฑลระนอง จ.ระนอง

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ภูพลอย พลเดช, กชพร เริงกิจ, ณัฐวุฒิ ถลาง

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

กัญญาลภัส ธีรพิทยานนท์, ดิสทัต ยงประเดิม

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสตรีระนอง

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2563

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

พื้นที่สงวนชีวมณฑลจังหวัดระนอง เป็นป่าชายเลนผืนใหญ่ที่มีความอุดมสมบูรณ์และมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง ถูกยกระดับเป็นพื้นที่ Biosphere Reserve กำลังยื่นให้เป็นมรดกอาเซียนและมรดกโลก แต่ปัจจุบันระบบนิเวศริมฝั่งทะเลเกิดการเปลี่ยนแปลงเนื่องจากจำนวนประชากรที่เพิ่มมากขึ้น มีผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ ทำให้สิ่งมีชีวิตหลายชนิดลดจำนวนลงจนใกล้สูญพันธุ์ แม่หอบเป็นสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งที่พบมากในเขตชีวมณฑลระนองแต่มีจำนวนลดน้อยลงจนใกล้สูญพันธุ์ จากการศึกษาพบว่าแม่หอบช่วยเพิ่มความหลากหลายของพันธุ์ไม้ในพื้นที่และช่วยเร่งกระบวนการฟืนฟูป่าชายเลนให้เร็วขึ้น เกิดป่าบกขึ้นทดแทนตามธรรมชาติในบริเวณจอมหอบ โดยแม่หอบจะสร้างจอมหอบจากการนำดินและอินทรียวัตถุที่อยู่ใต้ดินมากองไว้บนปากรูจนเป็นจอมหอบขนาดใหญ่และมีพันธุ์ไม้ป่าบกขึ้นมาทดแทน โดยรูปแบบโครงสร้างของจอมหอบสามารถนำไปใช้ในการฟื้นฟูป่าชายเลนและเพิ่มความหลากหลายของพันธุ์ไม้ในพื้นที่ ทางคณะผู้วิจัยจึงสนใจศึกษาลักษณะแหล่งที่อยู่อาศัยและปัจจัยสิ่งแวดล้อมในป่าชีวมณฑลระนองที่มีผลต่อจำนวนจอมหอบ เพื่อเป็นการอนุรักษ์แม่หอบให้คงอยู่คู่จังหวัดระนองต่อไป โดยกำหนดพื้นที่สำรวจในป่าชายเลน 2 แนว จำนวน 6 แปลง 3 ลักษณะพื้นที่ จากธารน้ำไหลจนถึงป่าบก เพื่อให้ทราบถึงผลของการมีจอมหอบในพื้นที่ป่าชายเลน พบว่าบริเวณที่ไม่มีน้ำท่วมขังซึ่งอยู่ใกล้ป่าบกพบจำนวนจอมหอบพบมากกว่าบริเวณมีน้ำท่วมขังใกล้ธารน้ำ 6.65 เท่า นอกจากนี้ยังพบว่าปัจจัยสิ่งแวดล้อมกายภาพทั่วไป ได้แก่ ดิน น้ำ ความชื้น ในป่าชีวมณฑลระนองไม่ได้มีผลต่อจำนวนจอมหอบ แต่ปัจจัยด้านชีวภาพได้แก่ สิ่งปกคลุมเรือนยอดและความหนาแน่นของต้นไม้มีผลต่อจำนวนจอมหอบ โดยถ้ามีความหนาแน่นของต้นไม้มากสิ่งปกคลุมเรือนยอดมากจะมีจำนวนจอมหอบมาก